Właściwości farmakodynamiczne leku Depakine

Depakine, zawierający sodu walproinian w stężeniu 288,2 mg/5 ml w postaci syropu, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwdrgawkowych, oznaczonej kodem ATC N 03 AG 01. Lek ten wywiera wielokierunkowe działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co przekłada się na jego skuteczność terapeutyczną w różnych typach napadów drgawkowych, zarówno w badaniach doświadczalnych na zwierzętach, jak i w leczeniu padaczki u ludzi.¹

Mechanizm działania przeciwdrgawkowego

Na podstawie badań doświadczalnych i klinicznych wyróżnia się dwa główne mechanizmy działania przeciwdrgawkowego walproinianu sodu. Mechanizmy te mają różny charakter i czas działania, co wpływa na kompleksowy efekt terapeutyczny leku.²

• Mechanizm bezpośredni – występuje jako bezpośredni efekt farmakologiczny, który jest ściśle związany ze stężeniem walproinianu w surowicy krwi oraz w płynie mózgowo-rdzeniowym. Działanie to pojawia się stosunkowo szybko po podaniu leku i jest proporcjonalne do osiągniętego stężenia substancji czynnej.³
• Mechanizm pośredni – obejmuje złożone oddziaływania, które mogą być związane z różnymi procesami. Wśród nich wyróżnia się działanie metabolitów walproinianu utrzymujących się w ośrodkowym układzie nerwowym, modyfikacje stężenia neuroprzekaźników lub bezpośrednie działanie substancji na błonę neuronu. Ten typ działania przeciwdrgawkowego charakteryzuje się dłuższym utrzymywaniem się efektu terapeutycznego.⁴

Wpływ na neuroprzekaźniki

Spośród różnych teorii dotyczących molekularnego mechanizmu działania walproinianu sodu, najbardziej uznana dotyczy jego wpływu na układ kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). Jest to główny neuroprzekaźnik o działaniu hamującym w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania wykazały, że podanie walproinianu powoduje zwiększenie stężenia GABA, co przyczynia się do nasilenia hamowania synaptycznego i w konsekwencji do działania przeciwdrgawkowego.⁵

Wpływ na strukturę snu

Walproinian sodu wykazuje także działanie modyfikujące strukturę snu, co może mieć dodatkowe znaczenie terapeutyczne, szczególnie u pacjentów z padaczką, u których zaburzenia snu często współwystępują z chorobą podstawową. Badania wykazały, że lek skraca czas trwania pośredniej fazy snu, jednocześnie wydłużając fazę wolną snu, co może przyczyniać się do poprawy jakości snu i pośrednio wpływać na zmniejszenie częstości napadów drgawkowych.⁶

Skład jakościowy i ilościowy

Lek Depakine w postaci syropu zawiera jako substancję czynną sodu walproinian w stężeniu 288,2 mg w 5 ml syropu. Wśród substancji pomocniczych znajdują się konserwanty (metylu p-hydroksybenzoesan, propylu p-hydroksybenzoesan), substancje słodzące (sacharoza, sorbitol w roztworze 70%), glicerol oraz etanol zawarty w zapachu wiśniowym. Istotne jest, że w 1 ml syropu znajduje się 105 mg sorbitolu (E 420), 8 mg sodu oraz 0,00027 mg etanolu, co należy uwzględnić u pacjentów ze szczególnymi wymaganiami dietetycznymi lub metabolicznymi.⁷