Interakcje
Kwas salicylowy

Interakcje kwasu salicylowego z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwas salicylowy, stosowany miejscowo na skórę, może wchłaniać się przez nieuszkodzony naskórek, co stwarza możliwość wystąpienia interakcji z innymi lekami działającymi zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo. Stopień wchłaniania zależy od stężenia kwasu salicylowego w preparacie, powierzchni aplikacji, czasu ekspozycji oraz stanu skóry.¹

Interakcje z lekami stosowanymi ogólnoustrojowo

Pomimo że w większości preparatów zawierających kwas salicylowy nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących interakcji, na podstawie dostępnych danych można zidentyfikować potencjalne interakcje z następującymi grupami leków:^{2 3}

• Metotreksat – długotrwałe stosowanie kwasu salicylowego na dużych powierzchniach skóry może prowadzić do zwiększenia działania toksycznego metotreksatu⁴
• Pochodne sulfonylomocznika – kwas salicylowy może nasilać działanie hipoglikemizujące doustnych leków przeciwcukrzycowych z grupy pochodnych sulfonylomocznika⁵
• Leki przeciwzakrzepowe – kwas salicylowy może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych⁶
• Preparaty litu – może nastąpić nasilenie działania preparatów litu⁷
• Fenytoina i kwas walproinowy – kwas salicylowy może nasilać działanie tych leków⁸
• Leki hipotensyjne – kwas salicylowy może osłabiać działanie leków obniżających ciśnienie tętnicze, np. z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny⁹
• Leki moczopędne – może występować osłabienie działania leków moczopędnych¹⁰

Kwas salicylowy, jako lek silnie wiążący się z białkami krwi, wypiera z połączeń z białkami krwi leki o mniejszym powinowactwie, co prowadzi do nasilenia ich działania.¹¹

Należy również zwrócić uwagę, że niektóre leki mogą wpływać na metabolizm kwasu salicylowego. Leki metabolizowane przez cytochrom P-450, takie jak cymetydyna, hamują metabolizm kwasu salicylowego.¹²

Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo

Kwas salicylowy może zmieniać przepuszczalność skóry dla innych stosowanych jednocześnie substancji, co może prowadzić do zwiększonego wchłaniania tych substancji.^{13 14}

Preparaty zawierające kwas salicylowy, ze względu na swój skład, mogą nasilać działanie innych zewnętrznie stosowanych substancji czynnych.^{15 16}

Jednoczesne stosowanie kwasu salicylowego z innymi lekami o działaniu keratolitycznym może prowadzić do nasilenia ich działania:¹⁷

• Mocznik – jednoczesne stosowanie może spowodować silne złuszczanie się naskórka
• Rezynoidy – może dojść do nasilenia działania złuszczającego
• Kwas mlekowy – możliwe nasilenie efektu keratolitycznego

Nie należy stosować preparatów zawierających kwas salicylowy razem z innymi preparatami zawierającymi składniki złuszczające, takie jak rezorcynol czy siarka, ze względu na możliwość podrażnienia skóry.¹⁸

Wchłanianie kwasu salicylowego przez skórę może być nasilone w obecności dimetylosulfotlenku (DMSO).¹⁹

Jednoczesne stosowanie produktów kosmetycznych lub dermatologicznych używanych w leczeniu trądziku, produktów zawierających środki złuszczające lub etanol oraz mydeł o działaniu wysuszającym może nasilać podrażnienie skóry.²⁰

Jednoczesne stosowanie innych leków powodujących miejscowe przekrwienie skóry może nasilać niebezpieczeństwo wchłaniania się preparatu.²¹

Interakcje w złożonych preparatach z kwasem salicylowym

W przypadku preparatów złożonych, zawierających poza kwasem salicylowym także inne substancje aktywne, mogą występować dodatkowe interakcje charakterystyczne dla tych substancji. Na szczególną uwagę zasługują preparaty zawierające fluorouracyl i kwas salicylowy:

W przypadku leku Actikerall, Verrucutan i Verrumal (zawierające fluorouracyl i kwas salicylowy), enzym dehydrogenaza dihydropirymidyny (DPD) odgrywa ważną rolę w procesie rozkładania fluorouracylu. Przeciwwirusowe analogi nukleozydów, jak brywudyna i sorywudyna, poprzez hamowanie aktywności DPD, mogą powodować drastyczne zwiększenie stężenia fluorouracylu lub innych fluoropirymidyn w osoczu, zwiększając toksyczność produktu leczniczego.^{22 23}

Podczas jednoczesnego stosowania ogólnego fluorouracylu i fenytoiny obserwowano zwiększenie stężenia fenytoiny w osoczu, prowadzące do objawów zatrucia fenytoiną.^{24 25}

Interakcje kwasu salicylowego z alkoholem

Alkohol etylowy, który często jest składnikiem preparatów dermatologicznych zawierających kwas salicylowy, może nasilać podrażnienie skóry podczas jednoczesnego stosowania z produktami zawierającymi kwas salicylowy.²⁶

Spożywanie alkoholu podczas stosowania preparatów zawierających kwas salicylowy może teoretycznie zwiększać ryzyko podrażnienia żołądka, szczególnie w przypadku, gdy dochodzi do wchłaniania ogólnoustrojowego kwasu salicylowego. Jednakże przy prawidłowym stosowaniu miejscowym preparatów z kwasem salicylowym ryzyko interakcji z alkoholem spożywczym jest minimalne.

Należy pamiętać, że niektóre preparaty zawierające kwas salicylowy (np. Verrucutan, Verrumal) zawierają w swoim składzie etanol jako substancję pomocniczą.^{27 28}

Tabela interakcji kwasu salicylowego

Uwagi dotyczące interakcji

Należy zaznaczyć, że dla wielu preparatów zawierających kwas salicylowy brak jest szczegółowych danych dotyczących interakcji lub nie przeprowadzono odpowiednich badań w tym zakresie.^{29 30 31 32 33}

Niektóre z przedstawionych interakcji mają charakter teoretyczny i wynikają z ogólnej wiedzy na temat farmakokinetyki i farmakodynamiki kwasu salicylowego i jego pochodnych, a nie z bezpośrednich badań klinicznych oceniających interakcje przy miejscowym stosowaniu tej substancji.

W przypadku leku Maść na odciski Aflofarm, zawierającego wysokie stężenie kwasu salicylowego (400 mg/g), nie są znane interakcje wynikające z miejscowego i krótkotrwałego zastosowania produktu zgodnie ze wskazaniami i zalecanym sposobem stosowania.³⁴

Podczas stosowania miejscowego kwasu salicylowego, ryzyko wystąpienia istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami jest niskie, jeżeli preparat stosowany jest zgodnie z zaleceniami, na ograniczoną powierzchnię skóry i przez krótki okres. Ryzyko interakcji wzrasta przy długotrwałym stosowaniu na duże powierzchnie skóry, zwłaszcza jeśli występują uszkodzenia naskórka.³⁵