pochodna androstanu

Pochodne androstanu to grupa związków steroidowych, które wywodzą się ze struktury androstanu – podstawowego szkieletu węglowego dla androgenów. Androstany zawierają 19 atomów węgla tworzących charakterystyczną strukturę czterech pierścieni (trzy sześcioczłonowe i jeden pięcioczłonowy).

Do najważniejszych pochodnych androstanu należą testosteron, dihydrotestosteron (DHT) oraz androstendion. Związki te pełnią kluczową rolę w rozwoju i funkcjonowaniu męskich cech płciowych, metabolizmie tkanki mięśniowej oraz gospodarce kostnej. Modyfikacje struktury podstawowej androstanu prowadzą do zmiany aktywności biologicznej pochodnych, co wykorzystuje się w farmakoterapii.

W praktyce klinicznej pochodne androstanu znajdują zastosowanie w leczeniu hipogonadyzmu, opóźnionego dojrzewania płciowego u chłopców, niektórych postaci anemii oraz w terapii zastępczej u mężczyzn z niedoborem androgenów. Syntetyczne pochodne androstanu, takie jak stanozolol czy oksandrolon, stosowane są w leczeniu wyniszczenia i utraty masy mięśniowej w przebiegu różnych chorób.

Nieprawidłowy metabolizm pochodnych androstanu może prowadzić do zaburzeń endokrynologicznych, takich jak hirsutyzm czy zespół policystycznych jajników u kobiet. W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie stężeń pochodnych androstanu służy do oceny funkcji gonad oraz nadnerczy.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Femistelin 10 mg

Femistelin to preparat zawierający 10 mg dehydroepiandrosteronu (DHEA), steroidowego hormonu anabolicznego z grupy pochodnych androstanu, stosowany w celu uzupełnienia niedoboru endogennego DHEA. DHEA jest prekursorem androgenów i estrogenów, syntetyzowanym głównie w warstwie siatkowatej nadnerczy, a jego produkcja osiąga szczyt około 30. roku życia (15-30 mg/dobę u mężczyzn, stężenia we krwi 1,3-12 ng/ml wolnego hormonu i 1,4-7,9 ng/ml siarczanu DHEA). Po menopauzie u kobiet DHEA staje się kluczowym androgenem i substratem do syntezy estrogenów w tkankach obwodowych. Suplementacja DHEA ma na celu poprawę jakości życia osób starszych poprzez spowolnienie procesów starzenia i łagodzenie objawów związanych z niedoborem hormonów płciowych.
17-OH-pregnenolon, adrenarche, androgen, androstendion, biosynteza DHEA, dehydroepiandrosteron, DHEA, DHEA-S, estradiol, estrogen, estron, hydroksylacja C17, kod ATC, konwersja enzymatyczna, liaza C17-C20, niewydolność kory nadnerczy, okres półtrwania, pochodna androstanu, prasteron, pregnenolon, prekursor hormonów płciowych, prohormon, rytm okołodobowy, siarczan DHEA, steroid anaboliczny, testosteron, ujemne sprzężenie zwrotne, warstwa siatkowata nadnerczy, zanik kory nadnerczy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – DHEA Aflofarm 25 mg

Prasteron (DHEA) jest steroidowym hormonem kory nadnerczy, należącym do androgenów, z główną produkcją w nadnerczach oraz w mniejszym stopniu w jądrach. U mężczyzn stężenie wolnego DHEA w osoczu wynosi 7-31 nmol/l, wykazując znaczną zmienność dobową z najwyższymi wartościami rano, natomiast siarczan DHEA (DHEA-S) występuje w stężeniu około 500-krotnie wyższym i utrzymuje się na względnie stałym poziomie, co czyni go najlepszym wskaźnikiem androgennej aktywności nadnerczy. Metabolizm DHEA obejmuje konwersję do aktywnych androgenów (4,7% do androstendionu, 0,67% do testosteronu) oraz estrogenów, a hormon wykazuje działanie anaboliczne, androgenne oraz funkcję prekursora estrogenów, wpływając m.in. na wzrost i mineralizację kości. Stężenie DHEA osiąga szczyt między 20. a 30. rokiem życia, po czym stopniowo maleje, co może korelować z rozwojem schorzeń związanych z wiekiem.
androgeny, androstendion, dehydroepiandrosteron, DHEA-S, działanie anaboliczne, działanie androgenne, hormon kory nadnerczy, kora nadnerczy, lek anaboliczny, metabolizm DHEA, mineralizacja kości, pochodna androstanu, prekursor estrogenów, przemiany metaboliczne, siarczan DHEA, stężenie DHEA, suplementacja DHEA, terapia uzupełniająca, testosteron, tkanki obwodowe, ujemne sprzężenie zwrotne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biosteron 25 mg

Dehydroepiandrosteron (DHEA) jest steroidowym prohormonem produkowanym głównie w warstwie siatkowatej nadnerczy, pełniącym kluczową rolę w biosyntezie androgenów i estrogenów. Jego synteza rozpoczyna się od cholesterolu, poprzez pregnenolon i 17-OH-pregnenolon, a następnie enzym liazy C17-C20 przekształca go w DHEA. U kobiet DHEA jest prekursorem estrogenów (estron, estradiol), natomiast u mężczyzn prowadzi do produkcji testosteronu. Maksymalne wydzielanie DHEA wynosi 15-30 mg/dobę u mężczyzn, a u kobiet jest o 10-15% niższe. Stężenia wolnego DHEA we krwi wahają się od 1,3 do 12 ng/mL, a siarczanu DHEA (DHEA-S) od 1,4 do 7,9 ng/mL, przy czym DHEA-S charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania i stabilnością stężenia w ciągu doby. Produkcja DHEA osiąga szczyt około 30 roku życia, a następnie stopniowo maleje, osiągając poziomy resztkowe w ósmej dekadzie życia.
17-OH-pregnenolon, adrenarche, androgen, andropauza, androstendion, biosynteza DHEA, cholesterol, choroba autoimmunologiczna, choroba układu krążenia, dehydroepiandrosteron, demencja, dysfunkcja seksualna, estrogen, hormon steroidowy, insulinooporność, kora nadnerczy, liaza C17-C20, menopauza, niedobór DHEA, niewydolność kory nadnerczy, otyłość, pochodna androstanu, pregnenolon, prohormon, schorzenie sercowo-naczyniowe, siarczan DHEA, steroid anaboliczny, steroid nadnerczowy, testosteron, toczeń rumieniowaty układowy, ujemne sprzężenie zwrotne, zaburzenia erekcji, zaburzenia snu, zaburzenie metaboliczne, zespół przewlekłego zmęczenia
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Novostella 10 mg

Novostella zawiera prasteron (DHEA) w dawce 10 mg w formie tabletek, będący syntetycznym steroidowym hormonem nadnerczowym z grupy androgenów (kod ATC: A14AA07). Prasteron jest endogennie produkowany głównie przez nadnercza, a w około 10% przez gonady, z fizjologicznym stężeniem u kobiet wynoszącym 7-10,5 µmol/L, wykazującym znaczną zmienność dobową (50-70%) i spadek wraz z wiekiem po 30. roku życia. Mechanizm działania DHEA obejmuje aktywność anaboliczną (stymulacja syntezy białek mięśniowych i macierzy kostnej), androgeniczną (poprzez konwersję do testosteronu) oraz funkcję prekursora estrogenów w tkankach pozanadnerczowych, co wpływa na prawidłowy wzrost i mineralizację kości oraz różne funkcje fizjologiczne organizmu.
androgen, dehydroepiandrosteron, działanie anaboliczne, działanie androgenne, hiperpigmentacja skóry, hormon steroidowy, insulinooporność, menopauza, metabolizm glukozy, mineralizacja kości, niewydolność kory nadnerczy, obniżony napęd psychoruchowy, pochodna androstanu, prasteron, prekursor estrogenów, stan depresyjny, synteza białek, układ immunologiczny, zaburzenie libido, zaburzenie nastroju, zaburzenie skórne, zaburzenie snu, zaburzenie układu krążenia

pochodna androstanu

Powiązane wpisy

Właściwości farmakodynamiczne – Femistelin 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne – DHEA Aflofarm 25 mg

Właściwości farmakodynamiczne – Biosteron 25 mg

Właściwości farmakodynamiczne – Novostella 10 mg