Dawkowanie i sposób podawania
Cyprofloksacyna
Cyprofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, jest dostępna w formach doustnych, dożylnych oraz miejscowych (krople i maści do oczu, krople do uszu). Dawkowanie jest ściśle uzależnione od rodzaju i lokalizacji zakażenia, wieku pacjenta, masy ciała, stanu klinicznego oraz czynności nerek. W preparatach miejscowych do uszu (Cetraxal, Cetraxal Plus, Ciprotic) stosuje się 2-krotne dzienne zakraplanie po 6-8 kropli przez 7 dni, z uwzględnieniem wieku (od 6 miesiąca życia). Krople do oczu (Ciloxan, Cipronex 0,3%) w owrzodzeniach rogówki wymagają intensywnego dawkowania: co 15 minut przez pierwsze 6 godzin pierwszej doby, następnie stopniowo rzadziej (do 2 kropli co 4 godziny do 14 dni). Maść do oczu stosuje się w dawkach 1,25 cm wałeczka co 1-2 godziny przez 2 dni, potem co 4 godziny przez kolejne 12 dni. Doustne dawkowanie u dorosłych waha się od 250 mg do 750 mg 2 razy na dobę, w zależności od wskazania (np. 500-750 mg 2x/d przez 7-14 dni w zakażeniach dróg oddechowych, 750 mg 2x/d przez 28 dni do 3 miesięcy w złośliwym zapaleniu ucha zewnętrznego). U dzieci dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała, np. 20 mg/kg 2x/d w mukowiscydozie, maksymalnie 750 mg/dawkę. W postaci dożylnej dawki u dorosłych wynoszą 400 mg 2-3 razy na dobę, u dzieci 6-10 mg/kg 3 razy na dobę, z maksymalną dawką 400 mg.
Dawkowanie i sposób podawania cyprofloksacyny
Cyprofloksacyna jest szeroko stosowanym antybiotykiem z grupy fluorochinolonów, dostępnym w różnych postaciach farmaceutycznych – doustnych, dożylnych oraz do stosowania miejscowego. Dawkowanie cyprofloksacyny zależy od wielu czynników, takich jak: rodzaj i miejsce zakażenia, ciężkość choroby, wrażliwość drobnoustrojów wywołujących zakażenie, stan kliniczny pacjenta, a także jego wiek, masa ciała oraz czynność nerek.1
Dawkowanie w kroplach do uszu
W przypadku preparatów do stosowania dousznego, takich jak Cetraxal i Cetraxal Plus, dawkowanie jest uzależnione od wieku pacjenta oraz rodzaju zakażenia. Dla preparatów zawierających wyłącznie cyprofloksacynę stosuje się następujące schematy dawkowania:2
- Dorośli i dzieci w wieku od 1 roku: zakraplać zawartość pojedynczej ampułki do chorego ucha dwa razy dziennie przez siedem dni3
W przypadku preparatu Cetraxal Plus, zawierającego dodatkowo acetonid fluocynolonu, dawkowanie jest nieco inne:4
- Dorośli i osoby starsze: w ostrym zapaleniu ucha zewnętrznego i ostrym zapaleniu ucha środkowego z drenażem wentylacyjnym ucha – wkraplać 6-8 kropli do zewnętrznego przewodu słuchowego objętego infekcją co 12 godzin przez 7 dni5
- Dzieci od 6 miesiąca życia: stosuje się takie samo dawkowanie jak u dorosłych6
Podobnie, dla preparatu Ciprotic (zawierającego cyprofloksacynę i fluocynolon) dawkowanie wygląda następująco:7
- Dorośli i osoby starsze: w ostrym zapaleniu ucha zewnętrznego i ostrym zapaleniu ucha środkowego u pacjentów z drenażem wentylacyjnym ucha – wkraplać 6 do 8 kropli do zewnętrznego przewodu słuchowego objętego infekcją co 12 godzin przez 7 dni8
- Dzieci od 6 miesiąca życia: stosuje się takie samo dawkowanie jak u osób dorosłych9
Dawkowanie w kroplach do oczu
W przypadku kropli do oczu, takich jak Ciloxan i Cipronex 0,3%, dawkowanie zależy od rodzaju zakażenia:10
W owrzodzeniach rogówki:
- Pierwsza doba: 2 krople do worka spojówkowego chorego oka co 15 minut przez pierwsze 6 godzin, a następnie 2 krople co 30 minut przez pozostałą część doby11
- Druga doba: 2 krople do worka spojówkowego chorego oka co godzinę12
- Od trzeciej do czternastej doby: 2 krople do worka spojówkowego chorego oka co 4 godziny13
W powierzchniowych zakażeniach oka i jego przydatków:
- Standardowo: 1 lub 2 krople do worka spojówkowego chorego oka 4 razy na dobę14
- W ciężkich zakażeniach: w pierwszych 2 dobach można stosować 1 lub 2 krople co 2 godziny w czasie czuwania15
Czas trwania leczenia kropli do oczu zwykle wynosi 7-14 dni, jednak w przypadku owrzodzeń rogówki może wymagać dłuższego stosowania, zgodnie z decyzją lekarza prowadzącego.16
Dawkowanie w postaci maści do oczu
W przypadku maści do oczu Ciloxan, dawkowanie przedstawia się następująco:17
W owrzodzeniach rogówki:
- Wałeczek o długości 1,25 cm wprowadza się do worka spojówkowego zakażonego oka co 1-2 godziny przez całą dobę, przez 2 dni18
- Następnie lek stosuje się co 4 godziny, przez całą dobę, przez kolejne 12 dni19
W powierzchniowych zakażeniach oka i jego przydatków:
- Wałeczek o długości 1,25 cm wprowadza się do worka spojówkowego lub na dolną powiekę zakażonego oka 3 razy na dobę przez 2 dni20
- Następnie lek stosuje się 2 razy na dobę przez kolejne 5 dni21
Dawkowanie postaci doustnych
Dawkowanie cyprofloksacyny w postaci doustnej (tabletki) jest zróżnicowane w zależności od typu zakażenia i stanu klinicznego pacjenta. Poniżej przedstawiono typowe dawkowania u osób dorosłych w wybranych wskazaniach:22
| Wskazanie | Dawka dobowa | Czas trwania leczenia |
|---|---|---|
| Zakażenia dolnych dróg oddechowych | 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę | 7 do 14 dni |
| Zakażenia górnych dróg oddechowych | 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę | 7 do 14 dni |
| Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego | 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę | 7 do 14 dni |
| Złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego | 750 mg 2 razy na dobę | 28 dni do 3 miesięcy |
| Niepowikłane ostre zapalenie pęcherza moczowego | 250 mg 2 razy na dobę do 500 mg 2 razy na dobę | 3 dni |
| Powikłane zapalenie pęcherza moczowego, ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek | 500 mg 2 razy na dobę | 7 dni |
| Bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego | 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę | 2 do 4 tygodni (ostre) 4 do 6 tygodni (przewlekłe) |
| Rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej lub szyjki macicy | 500 mg w jednej dawce | 1 dzień (pojedyncza dawka) |
| Zapalenie jądra i najądrza oraz zapalenie narządów miednicy mniejszej | 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę | co najmniej 14 dni |
| Biegunka wywołana przez bakterie, w tym Shigella spp. (inne niż typ 1) | 500 mg 2 razy na dobę | 1 dzień |
| Biegunka wywołana przez Shigella dysenteriae typu 1 | 500 mg 2 razy na dobę | 5 dni |
| Biegunka wywołana przez Vibrio cholerae | 500 mg 2 razy na dobę | 3 dni |
| Dur brzuszny | 500 mg 2 razy na dobę | 7 dni |
| Zakażenia w obrębie jamy brzusznej | 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę | 5 do 14 dni |
| Zakażenia skóry i tkanek miękkich | 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę | 7 do 14 dni |
| Zakażenia kości i stawów | 500 mg 2 razy na dobę do 750 mg 2 razy na dobę | maksymalnie 3 miesiące |
| Płucna postać wąglika (profilaktyka i leczenie) | 500 mg 2 razy na dobę | 60 dni od potwierdzenia kontaktu |
Powyższa tabela przedstawia typowe dawkowanie cyprofloksacyny w postaci tabletek u dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek.23 24 25
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży dawkowanie cyprofloksacyny jest określane na podstawie masy ciała. Oto typowe dawkowanie w wybranych wskazaniach:26
| Wskazanie | Dawka dobowa | Czas trwania leczenia |
|---|---|---|
| Zakażenia płucno-oskrzelowe wywołane przez Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z mukowiscydozą | 20 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na jedną dawkę | 10 do 14 dni |
| Powikłane zakażenia układu moczowego oraz ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek | 10 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę do 20 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na jedną dawkę | 10 do 21 dni |
| Płucna postać wąglika (zapobieganie i leczenie) | 10 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę do 15 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 500 mg na jedną dawkę | 60 dni od potwierdzenia kontaktu |
| Inne ciężkie zakażenia | 20 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na jedną dawkę | Zależnie od rodzaju zakażenia |
Dawkowanie drogą dożylną
W przypadku postaci dożylnych (koncentraty do sporządzania roztworu do infuzji, roztwory do infuzji) u dorosłych pacjentów w zależności od rodzaju zakażenia stosuje się następujące dawkowanie:27
| Wskazanie | Dawka dobowa | Czas trwania leczenia |
|---|---|---|
| Zakażenia dolnych dróg oddechowych | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | 7 do 14 dni |
| Zakażenia górnych dróg oddechowych, zaostrzenie przewlekłego zapalenia zatok | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | 7 do 14 dni |
| Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | 7 do 14 dni |
| Złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego | 400 mg 3 razy na dobę | 28 dni do 3 miesięcy |
| Powikłane zakażenia układu moczowego i ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | 7 do 21 dni |
| Bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | 2 do 4 tygodni (ostre) |
| Zapalenie jądra i najądrza oraz zapalenie narządów miednicy mniejszej | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | co najmniej 14 dni |
| Zakażenia w obrębie jamy brzusznej | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | 5 do 14 dni |
| Zakażenia skóry i tkanek miękkich | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | 7 do 14 dni |
| Zakażenia kości i stawów | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | maksymalnie 3 miesiące |
| Pacjenci z neutropenią z gorączką | 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę | przez cały okres neutropenii |
| Płucna postać wąglika | 400 mg 2 razy na dobę | 60 dni od potwierdzenia kontaktu |
W przypadku dzieci i młodzieży otrzymujących cyprofloksacynę drogą dożylną, dawkowanie jest następujące:28
| Wskazanie | Dawka dobowa | Czas trwania leczenia |
|---|---|---|
| Zakażenia płucno-oskrzelowe wywołane przez Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z mukowiscydozą | 10 mg/kg masy ciała 3 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na jedną dawkę | 10 do 14 dni |
| Powikłane zakażenia układu moczowego oraz ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek | 6 mg/kg masy ciała 3 razy na dobę do 10 mg/kg masy ciała 3 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na jedną dawkę | 10 do 21 dni |
| Płucna postać wąglika | 10 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę do 15 mg/kg masy ciała 2 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na jedną dawkę | 60 dni od potwierdzenia kontaktu |
| Inne ciężkie zakażenia | 10 mg/kg masy ciała 3 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na jedną dawkę | Zależnie od rodzaju zakażenia |
Dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawki cyprofloksacyny. Poniżej przedstawiono zalecenia dotyczące dawkowania doustnego:29
| Klirens kreatyniny [ml/min/1,73 m²] | Stężenie kreatyniny w surowicy [μmol/l] | Dawka doustna |
|---|---|---|
| >60 | <124 | Typowe dawkowanie |
| 30-60 | 124 do 168 | 250-500 mg co 12 h |
| <30 | >169 | 250-500 mg co 24 h |
| Pacjenci poddawani hemodializie | >169 | 250-500 mg co 24 h (po dializie) |
| Pacjenci poddawani dializie otrzewnowej | >169 | 250-500 mg co 24 h |
W przypadku podawania dożylnego, dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek przedstawia się następująco:30
| Klirens kreatyniny [ml/min/1,73 m²] | Stężenie kreatyniny w surowicy [μmol/l] | Dawka dożylna |
|---|---|---|
| >60 | <124 | Typowe dawkowanie |
| 30-60 | 124 do 168 | 200-400 mg co 12 h |
| <30 | >169 | 200-400 mg co 24 h |
| Pacjenci poddawani hemodializie | >169 | 200-400 mg co 24 h (po dializie) |
| Pacjenci poddawani dializie otrzewnowej | >169 | 200-400 mg co 24 h |
Sposób podawania
Podanie doustne
Tabletki cyprofloksacyny należy przyjmować popijając płynem – nie rozgryzać. Można je podawać z posiłkami lub bez. Substancja czynna wchłania się szybciej, jeśli lek jest przyjmowany na pusty żołądek.31
Cyprofloksacyny nie należy podawać z produktami nabiałowymi (np. mleko, jogurt) ani z sokami owocowymi wzbogacanymi minerałami (np. sok pomarańczowy z dodatkiem wapnia).32
Podanie dożylne
Cyprofloksacynę w postaci roztworu do infuzji należy podawać w powolnej infuzji dożylnej. Czas trwania infuzji u dzieci wynosi 60 minut.33
U pacjentów dorosłych czas trwania infuzji różni się w zależności od dawki:34
- Dla dawki 400 mg cyprofloksacyny – 60 minut
- Dla dawki 200 mg cyprofloksacyny – 30 minut
Powolna infuzja do dużego naczynia żylnego zminimalizuje dyskomfort pacjenta i zmniejszy ryzyko podrażnienia żył.35
Krople do uszu
Przed użyciem kropli do uszu, roztwór należy ogrzać trzymając pojemnik w dłoniach przez kilka minut, aby uniknąć uczucia dyskomfortu, które mogłoby pojawić się przy wkraplaniu zimnego roztworu do przewodu słuchowego.36
Pacjent powinien znajdować się w pozycji leżącej z chorym uchem skierowanym ku górze. Następnie należy wkroplić krople, pociągając równocześnie kilkakrotnie za małżowinę uszną.37
W przypadku pacjentów z ostrym zapaleniem ucha środkowego z drenażem wentylacyjnym ucha (rurkami tympanostomijnymi), należy 4-krotnie nacisnąć skrawek ucha ruchem pompującym przez wciśnięcie go do wewnątrz, aby ułatwić przedostanie się kropli do ucha środkowego.38
W pozycji leżącej pacjent powinien pozostać przez około 1-5 minut, aby ułatwić przedostanie się kropli do ucha.39 40
Krople do oczu
Aby zapobiec zakażeniu końcówki kroplomierza oraz roztworu, należy zachować ostrożność i nie dotykać końcówką kroplomierza powiek, otaczających tkanek ani innych powierzchni.41
Po zakropleniu zalecane jest delikatne zamknięcie powiek i uciśnięcie przewodu nosowo-łzowego. Może to zmniejszyć systemowe wchłanianie produktów leczniczych podawanych do oka i zmniejszyć ich ogólnoustrojowe działania niepożądane.42
W przypadku jednoczesnego stosowania innych produktów podawanych miejscowo do oka, należy zachować przynajmniej 5 minut przerwy między podaniami kolejnych leków. Maści do oczu należy stosować na końcu.43
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku
Pacjentom w podeszłym wieku należy podawać dawkę dobraną do ciężkości zakażenia i klirensu kreatyniny. Nie zaobserwowano znaczących różnic w zakresie bezpieczeństwa i skuteczności między osobami starszymi i innymi dorosłymi pacjentami.44 45
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna korekta dawki.46
Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania kropli do oczu zawierających cyprofloksacynę potwierdzono w badaniach z udziałem dzieci w wieku od 1 roku do 12 lat.47
Doświadczenie kliniczne związane ze stosowaniem cyprofloksacyny u dzieci w wieku poniżej jednego roku życia, a zwłaszcza u noworodków, jest bardzo ograniczone.48
Nie przeprowadzono badań dotyczących dawkowania u dzieci z zaburzeniem czynności nerek i/lub wątroby.49
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania