pobudzenie układu współczulnego

Pobudzenie układu współczulnego to stan zwiększonej aktywności części autonomicznego układu nerwowego, który przygotowuje organizm do reakcji „walki lub ucieczki”. Dochodzi do niego w sytuacjach stresu, wysiłku fizycznego lub w odpowiedzi na różne bodźce patofizjologiczne.

W wyniku aktywacji układu współczulnego dochodzi do uwolnienia noradrenaliny z zakończeń nerwowych oraz adrenaliny i noradrenaliny z rdzenia nadnerczy. Skutkuje to przyspieszeniem czynności serca, wzrostem ciśnienia tętniczego, rozszerzeniem oskrzeli, rozszerzeniem źrenic, zwiększeniem przepływu krwi do mięśni szkieletowych przy jednoczesnym zmniejszeniu ukrwienia narządów trawiennych, wzmożoną glikogenolizą i lipolizą.

W praktyce klinicznej obserwujemy pobudzenie układu współczulnego w przebiegu niewydolności serca, nadciśnienia tętniczego, podczas wstrząsu, w guzach chromochłonnych oraz podczas odstawiania niektórych leków czy substancji psychoaktywnych. Przewlekła nadmierna aktywacja układu współczulnego może prowadzić do niekorzystnych zmian w układzie sercowo-naczyniowym i metabolicznym.

Ocena aktywności układu współczulnego jest istotnym elementem diagnostyki i monitorowania różnych stanów klinicznych. W farmakoterapii wykorzystuje się leki blokujące receptory adrenergiczne (alfa- i beta-adrenolityki) w celu przeciwdziałania nadmiernemu pobudzeniu układu współczulnego w chorobach układu krążenia, jaskrze czy niektórych zaburzeniach lękowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl