zatrucie kwasem szczawiowym

Zatrucie kwasem szczawiowym to stan kliniczny wywołany spożyciem lub ekspozycją na kwas szczawiowy lub jego sole (szczawiany). Substancja ta występuje naturalnie w wielu roślinach, takich jak szczaw, rabarbar, szpinak czy kakao, ale w wysokich stężeniach może być toksyczna dla organizmu.

Mechanizm toksyczności kwasu szczawiowego polega na wiązaniu wapnia we krwi i tkankach, co prowadzi do powstawania nierozpuszczalnych kryształów szczawianu wapnia. Skutkuje to hipokalcemią oraz potencjalnym uszkodzeniem nerek poprzez odkładanie się kryształów w kanalikach nerkowych, co może prowadzić do ostrej niewydolności nerek.

Objawy zatrucia kwasem szczawiowym obejmują pieczenie w jamie ustnej, przełyku i żołądku, trudności w przełykaniu, wymioty (czasem z krwią), silny ból brzucha, drgawki wynikające z hipokalcemii, a w ciężkich przypadkach wstrząs i niewydolność wielonarządową. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniach laboratoryjnych (poziom wapnia, funkcje nerek) oraz identyfikacji kryształów szczawianu wapnia w moczu.

Leczenie zatrucia kwasem szczawiowym obejmuje natychmiastowe płukanie żołądka (jeśli pacjent zgłosi się w ciągu 1-2 godzin od spożycia), podawanie preparatów wapnia w celu przeciwdziałania hipokalcemii, intensywne nawadnianie oraz w ciężkich przypadkach – dializoterapię. Rokowanie zależy od ilości spożytej substancji, czasu do podjęcia leczenia oraz wyjściowego stanu zdrowia pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl