pozanaczyniowa martwica kości

Pozanaczyniowa martwica kości (AVN – Avascular Necrosis) to schorzenie charakteryzujące się obumieraniem tkanki kostnej w wyniku zaburzenia jej ukrwienia. W konsekwencji dochodzi do utraty strukturalnej integralności kości, co może prowadzić do jej zapadnięcia się i rozwoju zmian zwyrodnieniowych. Najczęściej dotyczy głowy kości udowej, ale może wystąpić również w innych lokalizacjach, takich jak kości nadgarstka, ramienia czy kolana.

Główne czynniki ryzyka AVN obejmują stosowanie steroidów, nadużywanie alkoholu, urazy (zwłaszcza złamania i zwichnięcia), choroby naczyń krwionośnych oraz zaburzenia krzepnięcia. Istotnym mechanizmem patogenetycznym jest również zwiększone ciśnienie wewnątrz kości powodujące kompresję naczyń krwionośnych oraz obecność mikrozatorów tłuszczowych lub gazowych.

Diagnostyka pozanaczyniowej martwicy kości opiera się na badaniach obrazowych, z których najczulszą metodą jest rezonans magnetyczny, pozwalający wykryć zmiany we wczesnym stadium. Klasyfikacja radiologiczna (np. wg Ficat-Arlet lub ARCO) umożliwia ocenę zaawansowania choroby i wybór odpowiedniego postępowania terapeutycznego.

Leczenie AVN zależy od stadium zaawansowania i lokalizacji zmian. We wczesnych fazach stosuje się metody zachowawcze, takie jak odciążenie stawu, leczenie przeciwbólowe oraz terapie farmakologiczne (bisfosfoniany, leki wazodylatacyjne). W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne jest leczenie operacyjne, obejmujące dekompresję rdzenia kostnego, osteotomie, przeszczepy unaczynione lub ostatecznie endoprotezoplastykę stawu.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl