Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Dexamethasone Kalceks (4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) jest preparatem zawierającym deksametazonu sodu fosforan. Przed zastosowaniem tego leku niezbędna jest wnikliwa analiza stanu pacjenta pod kątem występowania przeciwwskazań, które mogą istotnie wpływać na bezpieczeństwo terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące sytuacji klinicznych, w których stosowanie deksametazonu jest przeciwwskazane.¹

Przeciwwskazania ogólne

Deksametazonu nie należy stosować u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na substancję czynną (deksametazonu sodu fosforan) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Nadwrażliwość stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do podania leku.²

Istotnym przeciwwskazaniem są również układowe zakażenia grzybicze. Deksametazon, jako lek o silnym działaniu immunosupresyjnym, może prowadzić do gwałtownego pogorszenia stanu pacjenta z istniejącym już zakażeniem grzybiczym.³

W przypadku układowych zakażeń innego rodzaju również nie należy stosować deksametazonu, o ile nie wdrożono jednocześnie odpowiedniego leczenia przeciwzakażeniowego. Podanie kortykosteroidu pacjentowi z aktywnym zakażeniem bez jednoczesnej terapii przeciwzakażeniowej może prowadzić do pogłębienia infekcji i poważnych powikłań.⁴

Przeciwwskazania do wstrzyknięć dostawowych

Podanie dostawowe deksametazonu jest obarczone dodatkowymi przeciwwskazaniami, które należy wziąć pod uwagę przed zastosowaniem tej drogi podania. W tych przypadkach należy rozważyć alternatywne metody leczenia.⁵

• Zakażenie w obrębie stawu lub jego bezpośrednim sąsiedztwie – podanie deksametazonu może doprowadzić do nasilenia infekcji i utrudnienia jej późniejszego leczenia⁶
• Bakteryjne zapalenie stawów – deksametazon może maskować objawy i pogłębiać infekcyjny proces zapalny⁷
• Niestabilność stawu wymagająca leczenia – kortykosteroidy mogą nasilać procesy degeneracyjne i pogarszać stabilność strukturalną stawu⁸
• Skłonność do krwawień (samoistna lub wywołana lekami przeciwzakrzepowymi) – wstrzyknięcie dostawowe może prowadzić do nasilenia krwawienia do jamy stawowej⁹
• Zwapnienie okołostawowe – może dojść do nasilenia procesu zwapnienia i pogorszenia funkcji stawu¹⁰
• Pozanaczyniowa martwica kości – deksametazon może nasilać procesy prowadzące do dalszej degeneracji tkanki kostnej¹¹
• Zerwanie ścięgna – podanie kortykosteroidu może prowadzić do dalszego osłabienia struktury ścięgna i opóźnienia gojenia¹²
• Staw Charcota (neuropatyczna artropatia) – podanie dostawowe może przyspieszyć postęp degeneracji stawu¹³

Przeciwwskazania do podania nasiękowego

W przypadku planowanego podania nasiękowego deksametazonu należy pamiętać, że jest ono przeciwwskazane w sytuacji występowania zakażenia w miejscu podania, jeśli nie wdrożono równocześnie odpowiedniego leczenia przyczynowego. Podanie kortykosteroidu w zainfekowane tkanki bez stosownej antybiotykoterapii może prowadzić do pogłębienia infekcji i rozprzestrzeniania się patogenów.¹⁴

Uwagi dotyczące składu leku

Należy zwrócić uwagę, że każdy mL roztworu Dexamethasone Kalceks zawiera około 3 mg sodu. Jest to istotna informacja w przypadku pacjentów z ograniczeniami podaży sodu, aczkolwiek nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania, a jedynie wskazanie do ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego i nerek wymagających restrykcji sodowych.¹⁵

Deksametazon występuje w ampułkach zawierających 4 mg substancji czynnej w 1 mL roztworu lub 8 mg w 2 mL roztworu, co pozwala na dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta, przy uwzględnieniu wszystkich przeciwwskazań opisanych powyżej.¹⁶