Przedawkowanie
Dexamethasone Kalceks 4 mg/ml

Przedawkowanie deksametazonu, szczególnie w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 4 mg/ml (Dexamethasone Kalceks), może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla glikokortykosteroidów, takich jak zespół cushingoidalny, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, hiperglikemia, hipokaliemia, zasadowica metaboliczna oraz zaburzenia psychiczne (pobudzenie, psychoza steroidowa). Występują również poważne zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe, w tym hipernatremia i retencja sodu (około 3 mg sodu/ml roztworu), co wymaga intensywnego monitorowania i korekty, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, endokrynologicznymi, psychiatrycznymi oraz przewodu pokarmowego. Brak swoistego antidotum komplikuje leczenie, które opiera się na terapii objawowej i podtrzymującej funkcje życiowe.

Przedawkowanie leku Dexamethasone Kalceks

Przedawkowanie deksametazonu stanowi istotne zagrożenie kliniczne, choć w literaturze medycznej brak jest udokumentowanych przypadków ostrego zatrucia tym lekiem. Należy mieć na uwadze, że Dexamethasone Kalceks w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji o stężeniu 4 mg/ml może, w przypadku podania nadmiernych dawek, prowadzić do nasilenia działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów.1

Konsekwencje kliniczne przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku Dexamethasone Kalceks należy spodziewać się nasilenia objawów niepożądanych, które występują podczas standardowego stosowania preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia endokrynologiczne, metaboliczne oraz zaburzenia równowagi elektrolitowej, które mogą ulec znacznemu nasileniu.2

Brak swoistego antidotum

Istotnym aspektem klinicznym w przypadku przedawkowania deksametazonu jest brak swoistego antidotum, co znacząco komplikuje postępowanie terapeutyczne w przypadku wystąpienia zatrucia.3 Leczenie przedawkowania powinno opierać się na standardowych procedurach postępowania objawowego i podtrzymującego funkcje życiowe, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania parametrów endokrynologicznych i równowagi wodno-elektrolitowej.

Objawy przedawkowania

Kategoria zaburzeń Potencjalne objawy przedawkowania Charakterystyka kliniczna
Zaburzenia endokrynologiczne
  • Zespół cushingoidalny
  • Supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
  • Nietolerancja glukozy
Nasilone objawy hiperkortyzolemii, mogące prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i hormonalnych
Zaburzenia metaboliczne
  • Hiperglikemia
  • Hiperlipidemia
  • Negatywny bilans azotowy
  • Retencja płynów
Nasilone zaburzenia metabolizmu węglowodanów i lipidów, mogące prowadzić do stanów zagrażających życiu
Zaburzenia elektrolitowe
  • Hipokaliemia
  • Retencja sodu
  • Zasadowica metaboliczna
  • Hipernatremia
Poważne zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej wymagające intensywnego monitorowania i korekty
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Arytmie (związane z zaburzeniami elektrolitowymi)
  • Obrzęki
Ryzyko destabilizacji układu krążenia, zwłaszcza u pacjentów z współistniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi
Zaburzenia psychiczne
  • Pobudzenie psychoruchowe
  • Bezsenność
  • Zmiany nastroju
  • Psychoza steroidowa
Znacznie nasilone objawy neuropsychiatryczne, mogące wymagać interwencji psychiatrycznej
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
  • Nasilone objawy dyspeptyczne
  • Ryzyko owrzodzenia przewodu pokarmowego
  • Krwawienie z przewodu pokarmowego
Podwyższone ryzyko powikłań gastroenterologicznych, szczególnie w połączeniu z NLPZ

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Ze względu na brak swoistego antidotum, postępowanie w przypadku przedawkowania deksametazonu powinno koncentrować się na leczeniu objawowym i podtrzymującym.4 Zaleca się:

  1. Monitorowanie parametrów życiowych oraz stanu klinicznego pacjenta
  2. Regularne kontrolowanie parametrów biochemicznych, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu glukozy i elektrolitów
  3. W przypadku zaburzeń elektrolitowych – wdrożenie odpowiedniej suplementacji (szczególnie potasu)
  4. Kontrolę ciśnienia tętniczego i w razie konieczności wdrożenie leczenia hipotensyjnego
  5. Monitorowanie stanu psychicznego pacjenta
  6. Ocenę funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza po ustabilizowaniu stanu pacjenta

Grupy szczególnego ryzyka

W kontekście przedawkowania deksametazonu szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pacjentów z:

  • Zaburzeniami endokrynologicznymi (szczególnie cukrzycą)
  • Chorobami układu sercowo-naczyniowego
  • Zaburzeniami psychiatrycznymi w wywiadzie
  • Chorobami przewodu pokarmowego (szczególnie chorobą wrzodową)
  • Zaburzeniami elektrolitowymi

Należy pamiętać, że Dexamethasone Kalceks zawiera około 3 mg sodu w 1 ml roztworu, co może mieć znaczenie u pacjentów ze schorzeniami wymagającymi ograniczenia podaży sodu, zwłaszcza w przypadku przedawkowania.5

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl