Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dexamethasone Kalceks 4 mg/ml

Wpływ deksametazonu na płodność, ciążę i laktację

W zakresie leczenia preparatem Dexamethasone Kalceks (4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji), lekarze powinni przekazać pacjentkom szczegółowe informacje dotyczące wpływu tego leku na płodność, ciążę oraz karmienie piersią. Poniżej przedstawiono kluczowe informacje, które należy omówić z pacjentkami w celu zapewnienia bezpiecznej farmakoterapii.¹

Stosowanie deksametazonu w okresie ciąży

Deksametazon przenika przez barierę łożyskową, co ma istotne znaczenie kliniczne podczas terapii kobiet ciężarnych. W okresie ciąży, a szczególnie w pierwszym trymestrze, lek należy stosować wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Preparat Dexamethasone Kalceks powinien być podawany kobietom w ciąży jedynie w sytuacjach zagrożenia życia.²

Ryzyko związane z długotrwałym stosowaniem w ciąży

W przypadku długotrwałego leczenia glikokortykosteroidami w czasie ciąży nie można wykluczyć zaburzeń wzrostu płodu. Badania na zwierzętach wykazały, że podawanie kortykosteroidów ciężarnym samicom może prowadzić do następujących konsekwencji:³

• Wady rozwojowe płodu, w tym rozszczep podniebienia
• Opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego
• Negatywny wpływ na wzrost i rozwój mózgu

Istotne jest jednak, że aktualnie brak jest dowodów na zwiększoną częstość występowania wad wrodzonych u ludzi, takich jak rozszczep podniebienia czy rozszczep warg, w związku ze stosowaniem kortykosteroidów w czasie ciąży.⁴

Ryzyko przy stosowaniu w późnych etapach ciąży

Podawanie glikokortykosteroidów pod koniec ciąży wiąże się z określonymi ryzykami dla noworodka:⁵

• Atrofia kory nadnerczy u płodu – może wymagać zastosowania leczenia substytucyjnego u noworodka, które następnie należy stopniowo odstawiać
• Zwiększone ryzyko hipoglikemii u noworodka – wykazano je w badaniach po krótkim cyklu leczenia kortykosteroidami (w tym deksametazonem) u kobiet zagrożonych późnym przedwczesnym porodem⁶

Deksametazon a karmienie piersią

Glikokortykosteroidy, w tym deksametazon, przenikają do mleka ludzkiego. Dotychczas nie zgłaszano szkodliwego działania na niemowlęta karmione piersią przez matki przyjmujące deksametazon. Niemniej jednak lek powinien być stosowany w okresie laktacji jedynie wtedy, gdy jest to ściśle wskazane ze względów medycznych.⁷

Bardzo ważne jest, aby poinformować pacjentkę, że w przypadku konieczności zastosowania większych dawek leku, należy przerwać karmienie piersią.⁸

Wpływ na płodność

Należy poinformować pacjentki, że nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu deksametazonu na płodność ludzką. Brak jest więc danych na temat potencjalnego wpływu leku na zdolności rozrodcze kobiet i mężczyzn.⁹

Zalecenia dla lekarzy w zakresie edukacji pacjentek

Przekazując informacje o leku Dexamethasone Kalceks, należy:

1. Dokładnie wyjaśnić stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży
2. Poinformować o ryzyku związanym z długotrwałym stosowaniem w czasie ciąży (wpływ na wzrost płodu)
3. Ostrzec o potencjalnym ryzyku atrofii kory nadnerczy i hipoglikemii u noworodka, jeśli lek jest stosowany w późnej ciąży
4. Omówić zasady stosowania podczas karmienia piersią, z wyraźnym wskazaniem konieczności przerwania karmienia przy wyższych dawkach leku
5. Zalecić regularną kontrolę lekarską w przypadku konieczności stosowania leku podczas ciąży lub laktacji