krzywica zależna od witaminy D
Krzywica zależna od witaminy D, nazywana również klasyczną lub tradycyjną krzywicą, to schorzenie metaboliczne kości spowodowane niedoborem lub zaburzonym metabolizmem witaminy D. Prowadzi to do nieprawidłowej mineralizacji tkanki kostnej, szczególnie w okresie wzrostu, co skutkuje deformacjami szkieletu i opóźnieniem rozwoju.
Patofizjologicznie, niedobór witaminy D powoduje zmniejszone wchłanianie wapnia w jelitach, co prowadzi do hipokalcemii. W odpowiedzi dochodzi do zwiększonego wydzielania parathormonu (PTH), który stymuluje resorpcję kostną, dodatkowo nasilając demineralizację. Charakterystyczne objawy to zniekształcenia kośćca: szpotawość lub koślawość kończyn dolnych, powiększenie nasad kości długich, bruzda Harrisona, czaszka o kształcie kwadratu czy różaniec krzywiczy.
Diagnostyka obejmuje ocenę kliniczną, badania laboratoryjne (obniżone stężenie 25(OH)D, często hipokalcemia, hipofosfatemia i podwyższona aktywność fosfatazy alkalicznej) oraz badania obrazowe. W leczeniu stosuje się suplementację witaminy D3 i preparatów wapnia, przy czym dawkowanie zależy od stopnia nasilenia niedoboru, wieku pacjenta i współistniejących chorób.
Zapobieganie polega na odpowiedniej suplementacji witaminy D u niemowląt i dzieci, ekspozycji na światło słoneczne oraz zbilansowanej diecie. U niektórych pacjentów występują rzadsze, genetycznie uwarunkowane postacie krzywicy zależnej od witaminy D, związane z zaburzeniami jej metabolizmu, które wymagają specjalistycznego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Krzywica – Leczenie
Leczenie krzywicy niedoborowej opiera się na suplementacji witaminy D (głównie D3) oraz wapnia, dostosowanej do wieku i nasilenia choroby. Stosuje się dwie metody podawania witaminy D: stopniową (5000-10000 IU/dobę przez 2-3 miesiące) oraz jednorazową („stoss therapy”) z dawką 600 000 IU podzieloną na 4-6 dawek. Po terapii początkowej zaleca się podtrzymującą suplementację witaminy D w dawce 400-1000 IU/dobę przez 3-6 miesięcy. Suplementacja wapnia wynosi zwykle 30-75 mg/kg masy ciała 2-3 razy dziennie, z dziennym spożyciem 1000-1500 mg. W przypadku hipokalcemii objawowej stosuje się dożylne podawanie glukonianu wapnia (5-20 mg/kg co 4-6 godzin) z monitorowaniem EKG. Leczenie uzupełnia umiarkowana ekspozycja na światło słoneczne oraz regularne monitorowanie biochemiczne (fosfataza alkaliczna, wapń, fosfor, PTH) i radiologiczne, które pozwalają ocenić skuteczność terapii.
burosumab, cholekalcyferol, choroba Denta, drut Kirschnera, ergokalcyferol, FGF23, fosfataza alkaliczna, glukonian wapnia, gwóźdź śródszpikowy, hipokalcemia, kalcydiol, kalcytriol, krzywica hipofosfatemiczna, krzywica niedoborowa, krzywica zależna od witaminy D, nietolerancja laktozy, osteotomia korekcyjna, przeciwciało monoklonalne, stabilizator zewnętrzny, suplementacja witaminy D, zespół Fanconiego - Leksykon chorób i schorzeń
Krzywica – Etiologia i przyczyny
Krzywica u dzieci to choroba charakteryzująca się zaburzeniem mineralizacji kości, najczęściej spowodowana niedoborem witaminy D, co prowadzi do hipokalcemii i wtórnej nadczynności przytarczyc. Niedobór witaminy D, kluczowej dla wchłaniania wapnia i fosforanów, może wynikać z ograniczonej ekspozycji na promieniowanie UV, stosowania filtrów UV, diety ubogiej w witaminę D lub karmienia piersią bez suplementacji. Ponadto, niedobory wapnia i fosforu w diecie, zwłaszcza w okresach intensywnego wzrostu, również przyczyniają się do rozwoju krzywicy. Czynniki ryzyka obejmują ciemną pigmentację skóry, niedobór witaminy D u matki w ciąży, położenie geograficzne o niskim nasłonecznieniu, dietę wegetariańską bez suplementacji oraz choroby przewlekłe upośledzające metabolizm witaminy D i gospodarkę wapniowo-fosforanową. Wartości laboratoryjne typowe dla krzywicy to hipokalcemia i hipofosfatemia, wynikające z wtórnej nadczynności przytarczyc i zwiększonego wydalania fosforanów przez nerki.
celiakia, chondrocyt, chromosom X, czynnik wzrostu fibroblastów, ekspozycja na światło słoneczne, fenytoina, fosfataza alkaliczna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalciuria, hipofosfatazja, hipofosfatemia, hipokalcemia, kanaliki nerkowe, krzywica, krzywica hipofosfatemiczna, krzywica odżywcza, krzywica zależna od witaminy D, kwasica kanalikowa nerkowa, marskość wątroby, mineralizacja kości, mukowiscydoza, niedobór fosforu, niedobór wapnia, niedobór witaminy D, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancja laktozy, osteodystrofia nerkowa, parathormon, płytka wzrostowa, przewlekła choroba nerek, przewlekłe zapalenie trzustki, receptor witaminy D, synteza witaminy D, witamina D, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Krzywica – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Krzywica to choroba metaboliczna kości u dzieci, wynikająca z zaburzeń mineralizacji płytek wzrostowych, najczęściej spowodowana niedoborem witaminy D, wapnia lub fosforanów. Dotyczy głównie dzieci w wieku 6-36 miesięcy i objawia się deformacjami kostnymi (poszerzenie nadgarstków, skrzywienie kończyn, różaniec krzywiczy), opóźnionym wzrostem, osłabieniem mięśniowym oraz bólem kości. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, laboratoryjnym (obniżone stężenia Ca i fosforanów, podwyższona fosfataza alkaliczna i parathormon, niski poziom 25(OH)D) oraz obrazowym (poszerzenie i postrzępienie przynasad kości, skrzywienie kości długich). Leczenie polega na suplementacji witaminy D (1000-2000 IU/dzień przez 2-3 miesiące lub jednorazowa dawka 600 000 IU podzielona na 4-6 dawek), wapnia i fosforanów, a w postaciach dziedzicznych stosuje się kalcytriol lub burosumab. Monitorowanie skuteczności terapii obejmuje kontrolę parametrów biochemicznych i obrazowych oraz ocenę wzrostu dziecka.
25-hydroksywitamina D, badanie fizykalne, burosumab, ciemiączko, endokrynolog dziecięcy, fosfataza alkaliczna, hipofosfatemia, kalcytriol, krzywica, krzywica hipofosfatemiczna, krzywica niedoborowa, krzywica zależna od witaminy D, nefrolog dziecięcy, olej rybi, orteza, parathormon, pigmentacja skóry, płytki wzrostowe, różaniec krzywiczy, rozwój motoryczny, skurcz mięśni, stężenie wapnia, suplementacja wapnia, szpotawość, witamina D