Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Pankreatyna

Wpływ pankreatyny na płodność, ciążę i laktację

Pankreatyna jest substancją czynną zawierającą enzymy trzustkowe pochodzenia wieprzowego, stosowaną w przypadku różnych form zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki. Preparat zawiera trzy główne enzymy: lipazę, amylazę oraz proteazy, które są niezbędne do prawidłowego trawienia i wchłaniania składników pokarmowych. Z uwagi na możliwość stosowania przez pacjentki w okresie rozrodczym, kobiety ciężarne oraz karmiące piersią, konieczne jest szczegółowe omówienie wpływu tej substancji na płodność, przebieg ciąży oraz laktację.¹²

Wpływ na płodność

Aktualny stan wiedzy na temat wpływu pankreatyny na płodność wskazuje, że nie należy spodziewać się negatywnego oddziaływania tej substancji. Badania naukowe w tym zakresie opierają się głównie na obserwacjach dotyczących wchłaniania enzymów trzustkowych w przewodzie pokarmowym. Enzymy trzustkowe nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego, a zatem nie osiągają znaczącego stężenia w krążeniu ogólnoustrojowym, co powoduje, że nie wywierają ogólnoustrojowego wpływu na organizm.³⁴

Na podstawie tych danych nie przewiduje się negatywnego wpływu pankreatyny na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Fakt braku wchłaniania enzymów trzustkowych powoduje, że potencjalne ryzyko dla funkcji rozrodczych jest minimalne lub nieistniejące.⁵⁶

Stosowanie w okresie ciąży

Dostępne dane dotyczące stosowania pankreatyny u kobiet ciężarnych są ograniczone lub niewystarczające. Według informacji zawartych w charakterystykach produktów leczniczych, dla większości preparatów z pankretyną dostępne jest mniej niż 300 udokumentowanych przypadków zastosowania u kobiet w ciąży.⁷⁸

W badaniach przeprowadzonych na modelach zwierzęcych nie udowodniono wchłaniania enzymów trzustkowych pochodzenia wieprzowego z przewodu pokarmowego. Ze względu na ten fakt, nie przewiduje się toksycznego wpływu pankreatyny na rozmnażanie oraz rozwój płodu. Brak jest również danych z badań na zwierzętach, które wskazywałyby na szkodliwy wpływ pankreatyny na reprodukcję.⁹¹⁰

Zalecenia dotyczące stosowania pankreatyny w ciąży różnią się nieznacznie w zależności od preparatu:

• Dla preparatów Kreon 25 000, Kreon Travix, Lipancrea 8 000 oraz Lipancrea 16 000 zaleca się zachowanie ostrożności w przypadku stosowania u kobiet w ciąży.^11121314
• Dla preparatów Kreon 35 000 i Kreon Travix Max wskazuje się, że produkt może być stosowany w czasie ciąży, jeśli jest to konieczne, aby zapewnić odpowiedni poziom odżywienia kobiecie ciężarnej z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki.¹⁵¹⁶
• W przypadku Neo-Pancreatinum Forte wskazuje się, że nie można wykluczyć ryzyka uszkodzenia płodu, a produkt może być stosowany w ciąży jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu.¹⁷
• Dla preparatów Pangrol 10 000 i Pangrol 25 000 zaleca się, aby nie przyjmować produktu w czasie ciąży, jeżeli nie jest to bezwzględnie konieczne, ze względu na brak odpowiednich danych oraz niepełne dane z badań na zwierzętach dotyczące wpływu na ciążę, rozwój płodu, poród i rozwój po urodzeniu.¹⁸¹⁹

Stosowanie w okresie laktacji

W przypadku stosowania pankreatyny w okresie karmienia piersią, dostępne dane wskazują na brak istotnego ryzyka dla dziecka karmionego piersią. Podstawą tego stanowiska jest fakt, że enzymy trzustkowe nie wchłaniają się do krążenia ogólnoustrojowego, co powoduje, że ekspozycja ogólnoustrojowa organizmu matki karmiącej piersią na enzymy trzustkowe jest zaniedbywalna.²⁰²¹

Badania na zwierzętach również nie wykazały wpływu enzymów trzustkowych na organizm matki, co dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo stosowania pankreatyny w okresie laktacji.^22232425

W zależności od preparatu pankreatyny, zalecenia dotyczące stosowania w okresie laktacji są następujące:

• Dla preparatów Kreon 25 000, Kreon 35 000, Kreon Travix, Kreon Travix Max, Lipancrea 8 000 oraz Lipancrea 16 000 wskazuje się, że enzymy trzustkowe mogą być stosowane w czasie laktacji.^262728293031
• Dla preparatu Neo-Pancreatinum Forte brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia piersią.³²
• Dla preparatów Pangrol 10 000 i Pangrol 25 000 zaleca się, aby nie przyjmować produktu w czasie karmienia piersią, jeżeli nie jest to bezwzględnie konieczne.³³³⁴

Dawkowanie w okresie ciąży i laktacji

W przypadku konieczności stosowania pankreatyny w okresie ciąży lub karmienia piersią, istotne jest zapewnienie odpowiedniego dawkowania, które zapewni właściwy poziom odżywienia pacjentki. Dla większości preparatów zawierających pankreatynę (Kreon 25 000, Kreon Travix, Lipancrea 8 000, Lipancrea 16 000) wskazuje się, że powinny być stosowane wystarczające dawki, tak aby zapewnić odpowiedni poziom odżywienia.^35363738

Dla preparatów Kreon 35 000 i Kreon Travix Max podkreśla się, że mogą być stosowane w czasie ciąży, jeśli jest to konieczne, aby zapewnić odpowiedni poziom odżywienia kobiecie ciężarnej z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki.³⁹⁴⁰

Wnioski dla lekarzy

Na podstawie dostępnych danych dotyczących stosowania pankreatyny u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, lekarze powinni kierować się następującymi wskazówkami:

1. Płodność: Pankreatyna nie ma przewidywanego wpływu na płodność, ponieważ enzymy trzustkowe nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego.⁴¹⁴²
2. Ciąża: Należy zachować ostrożność przy stosowaniu pankreatyny u kobiet w ciąży. Dla większości preparatów dopuszcza się ich stosowanie, jeśli jest to konieczne dla zapewnienia odpowiedniego poziomu odżywienia pacjentki z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki.⁴³⁴⁴
3. Laktacja: Większość preparatów zawierających pankreatynę może być stosowana w okresie karmienia piersią. Nie przewiduje się wpływu na niemowlęta i dzieci karmione piersią ze względu na brak wchłaniania enzymów do krążenia ogólnoustrojowego matki.⁴⁵⁴⁶
4. Indywidualizacja terapii: W każdym przypadku decyzja o stosowaniu pankreatyny powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem korzyści dla matki i potencjalnego ryzyka dla płodu/dziecka.⁴⁷
5. Dawkowanie: W przypadku konieczności stosowania pankreatyny w okresie ciąży lub karmienia piersią, należy dobierać dawki zapewniające odpowiedni poziom odżywienia pacjentki.^48495051

Informacje dla pacjentek

Lekarz prowadzący terapię pankretatyną powinien przekazać pacjentkom w okresie rozrodczym, ciężarnym oraz karmiącym piersią następujące informacje:

• Brak jest dowodów na negatywny wpływ pankreatyny na płodność, zatem nie ma przeciwwskazań do stosowania u kobiet planujących ciążę.⁵²⁵³
• W przypadku ciąży, stosowanie pankreatyny powinno być kontynuowane, jeśli jest konieczne do zapewnienia odpowiedniego odżywienia matki z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki.⁵⁴⁵⁵
• Karmienie piersią nie jest przeciwwskazaniem do stosowania pankreatyny. Enzymy trzustkowe nie wchłaniają się do krążenia matki, a więc nie przedostają się do mleka kobiecego.⁵⁶⁵⁷
• Dawkowanie pankreatyny w czasie ciąży i karmienia piersią powinno być dobrane indywidualnie, aby zapewnić odpowiedni poziom odżywienia.^58596061
• Pacjentka powinna informować lekarza o wszystkich lekach, które przyjmuje oraz o planowanej lub istniejącej ciąży lub karmieniu piersią.⁶²