zanik jajnika
Zanik jajnika (atrofia jajnika) to stan charakteryzujący się zmniejszeniem objętości i funkcji gruczołowej jajnika. Proces ten może występować fizjologicznie w okresie pomenopauzalnym jako naturalny skutek starzenia się, jednak może też być spowodowany patologicznie przez różne czynniki.
Najczęstsze przyczyny zaniku jajnika to: starzenie się organizmu, przerwanie ukrwienia (np. skręt jajnika lub zatorowość), leczenie onkologiczne (chemioterapia, radioterapia), choroby autoimmunologiczne, infekcje, zaburzenia endokrynologiczne oraz czynniki genetyczne. W przypadkach patologicznych może prowadzić do przedwczesnej niewydolności jajników.
Klinicznie zanik jajnika objawia się zaburzeniami miesiączkowania, niepłodnością, objawami wczesnej menopauzy (uderzenia gorąca, suchość pochwy, zaburzenia nastroju). Diagnostyka obejmuje badania hormonalne (FSH, LH, estradiol, AMH), obrazowe (USG) oraz ocenę rezerwy jajnikowej.
Leczenie zależy od przyczyny, wieku pacjentki i planów prokreacyjnych. Może obejmować hormonalną terapię zastępczą, techniki wspomaganego rozrodu, a w niektórych przypadkach kriokonserwację tkanki jajnikowej przed leczeniem onkologicznym. Wczesne rozpoznanie i interwencja mogą pomóc w zachowaniu funkcji jajnika.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Zentiva 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, małpy), wykazały wieloukładową toksyczność obejmującą kości, zęby, narządy rozrodcze, tkanki hematologiczne, nerki i trzustkę, związane z mechanizmem hamowania VEGFR. Działania niepożądane pojawiały się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów obserwowano zwiększoną wrażliwość, z efektami takimi jak zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowa zębów już przy dawkach odpowiadających 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji (AUC). Embriotoksyczność i teratogenność stwierdzono u szczurów i królików przy ekspozycji ponad 300-krotnie mniejszej niż u ludzi, obejmując wady rozwojowe układu krążenia, resorpcje i zmniejszoną płodność. U samców szczurów odnotowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz zaburzenia parametrów nasienia przy 0,3-krotnej ekspozycji klinicznej (AUC).
aberracja chromosomalna, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, ciałko żółte, embriotoksyczność, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, inhibitor kinazy tyrozynowej, łamliwość kości, narząd rozrodczy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, ognisko eozynofilii, pazopanib, płodność samca, potencjał genotoksyczny, przebudowa zębów, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata przedimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, wczesna resorpcja, wpływ na rozrodczość, wytwarzanie plemników, zanik jajnika, zmniejszenie masy jąder, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Viatris 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne, związane z hamowaniem VEGFR i zakłóceniem szlaków VEGF. Obserwowano zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, hematologicznych, nerkach i trzustce, często przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji AUC u dorosłych) powodowały zahamowanie wzrostu, zwiększoną łamliwość kości i nieprawidłową przebudowę zębów. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki w okresie 9-14 dni po narodzinach, dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji AUC wywoływały zgony oraz zaburzenia rozwojowe nerek, płuc, wątroby i serca. U samic myszy przy dawkach 2,5-krotnie wyższych niż kliniczne stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie, w tym gruczolaki.
aberracja chromosomalna, biegunka, ciałko żółte, dane przedkliniczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, embriotoksyczność, eozynofilia, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, łamliwość kości, mutagenność, rakotwórczość, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, resorpcja zarodka, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata poimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, toksyczność ogólna, toksyczność u młodych osobników, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib STADA 200 mg
Przedkliniczne badania toksyczności pazopanibu wykazały wielonarządowe działania niepożądane związane z mechanizmem hamowania VEGFR i zakłócaniem sygnalizacji VEGF, obejmujące m.in. zahamowanie wzrostu i zwiększoną łamliwość kości, zaburzenia przebudowy zębów, zmiany strukturalne w łożyskach pazurów, upośledzenie funkcji narządów rozrodczych, zaburzenia hematologiczne, a także zmiany czynnościowe i strukturalne nerek oraz trzustki. Większość tych efektów występowała przy stężeniach osoczowych niższych niż osiągane klinicznie u ludzi. U samic myszy zaobserwowano proliferacyjne zmiany w wątrobie (ogniska eozynofilii i gruczolaki) przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż kliniczna (AUC). Szczególną wrażliwość wykazano u młodych zwierząt, gdzie dawki odpowiadające 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji powodowały zahamowanie wzrostu kończyn, zwiększoną łamliwość kości oraz zaburzenia przebudowy zębów, co wskazuje na podwyższone ryzyko działań niepożądanych u dzieci i młodzieży.
aberracja chromosomalna, chlorowodorek pazopanibu, ciałko żółte, działanie mutagenne, embriotoksyczność i teratogenność, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, morfologia krwi, ognisko eozynofilii, proliferacyjne zmiany wątroby, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchomość plemników, stężenie plemników, szlak sygnalizacji VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, wytwarzanie plemników, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Pharmascience 200 mg
Pazopanib przeszedł szerokie badania toksykologiczne na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszy, szczurach, królikach i małpach, które ujawniły działania niepożądane związane głównie z mechanizmem hamowania VEGFR i szlaków zależnych od VEGF. Zaobserwowano zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, nerkach, trzustce oraz tkankach hematologicznych, często przy stężeniach osoczowych niższych niż te osiągane klinicznie. U młodych szczurów podawanie pazopanibu w dawkach ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji u dorosłych) powodowało zahamowanie wzrostu, zwiększoną łamliwość kości i przebudowę zębów. Dodatkowo, u samic myszy przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż u ludzi stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie. Badania wykazały także embriotoksyczność i teratogenność już przy ekspozycji ponad 300 razy niższej niż u ludzi, manifestującą się m.in. zmniejszeniem płodności, stratami przed- i poimplantacyjnymi oraz wadami układu krążenia.
aberracja chromosomalna, ciałko żółte, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolakorak dwunastnicy, narząd rozrodczy, ognisko eozynofilii, pazopanib, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, resorpcja zarodka, ruchliwość plemników, straty przedimplantacyjne, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Accord 200 mg
Pazopanib, będący inhibitorem receptora VEGFR, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność wielonarządową, obejmującą zmiany w kościach, zębach, narządach rozrodczych, hematologicznych, nerkach i trzustce, obserwowane u gryzoni przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów podawanie leku w dawkach ≥ 10 mg/kg/dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji ocenianej na podstawie AUC) powodowało zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i zmiany w zębach, co wskazuje na podwyższone ryzyko działań niepożądanych u dzieci i młodzieży. Dodatkowo, u samic myszy zaobserwowano proliferacyjne zmiany w wątrobie przy dawkach skutkujących 2,5-krotnie większą ekspozycją niż u ludzi. W badaniach toksyczności rozwojowej u szczurów i królików wykazano embriotoksyczność i teratogenność nawet przy ekspozycji ponad 300 razy mniejszej niż u ludzi (AUC), manifestującą się zmniejszeniem płodności, stratami przed- i poimplantacyjnymi, obumarciem zarodków oraz wadami układu krążenia.
aberracja chromosomalna, ciałko żółte, działanie mutagenne, działanie teratogenne, eozynofilia, farmakokinetyka leku, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, mechanizm działania farmakologiczny, pazopanib, pole pod krzywą AUC, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, proliferacja wątroby, przebudowa zębów, receptor VEGFR, ruchomość plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacji VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, wady układu krążenia, zanik jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib STADA 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu wykazały wielonarządową toksyczność, szczególnie u młodych osobników, z działaniami niepożądanymi dotyczącymi kości, zębów, nerek, płuc, wątroby i serca. Efekty te pojawiały się przy ekspozycjach już od 0,1 do 0,2 wartości AUC klinicznej u dorosłych ludzi. U samic myszy stwierdzono proliferacyjne zmiany w wątrobie przy dawkach powodujących 2,5-krotnie wyższą ekspozycję niż u ludzi. Pazopanib wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów i królików przy dawkach ponad 300 razy niższych niż kliniczna ekspozycja, powodując m.in. zmniejszenie płodności, wady rozwojowe układu krążenia oraz obumieranie zarodków. U samców szczurów obserwowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie parametrów nasienia przy dawkach odpowiadających 0,3 klinicznej ekspozycji (AUC).
aberracja chromosomalna, ciałko żółte, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, obumarcie zarodka, ognisko eozynofilii, potencjał rakotwórczy, proliferacja wątroby, przebudowa zębów, receptor VEGFR, resorpcja zarodka, strata przedimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, wada układu krążenia, wytwarzanie plemników, zanik jajnika - Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Niekliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne związane z mechanizmem hamowania VEGFR i zakłócaniem szlaków sygnalizacji VEGF. Zmiany dotyczyły kości, zębów, łożysk pazurów, narządów rozrodczych, tkanek hematologicznych, nerek oraz trzustki, pojawiając się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji ocenianej na podstawie AUC) powodowały zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowę zębów, co wskazuje na podwyższone ryzyko u populacji pediatrycznej. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji u dorosłych wywoływały zgony i nieprawidłowy rozwój narządów. Wątroba samic myszy wykazywała proliferacyjne zmiany przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż u ludzi (AUC).
aberracja chromosomalna, AUC, ciałko żółte, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, pazopanib, potencjał rakotwórczy, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchliwość plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacji VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika