Działania niepożądane leku Gadovist 1,0

Gadovist 1,0 (1,0 mmol/ml, roztwór do wstrzykiwań), zawierający substancję czynną gadobutrol w ilości 604,72 mg/ml, jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej. Jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego preparatu jest kluczowa dla lekarzy przepisujących lek.¹

Profil bezpieczeństwa ogólny

Profil bezpieczeństwa Gadovist 1,0 został opracowany na podstawie danych uzyskanych od 6300 pacjentów uczestniczących w badaniach klinicznych oraz informacji zebranych w ramach monitorowania produktu po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (≥ 0,5%) są: ból głowy, nudności i zawroty głowy.²

Za najcięższe działania niepożądane uznaje się zatrzymanie akcji serca oraz ciężkie reakcje rzekomoanafilaktyczne, w tym zatrzymanie oddechu i wstrząs anafilaktyczny. Zdecydowana większość wszystkich odnotowanych działań niepożądanych miała nasilenie od łagodnego do umiarkowanego.³

Reakcje alergiczne opóźnione

Warto zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia opóźnionych reakcji alergicznych, które obserwowano rzadko, jednak mogą pojawić się w czasie od kilku godzin do nawet kilku dni po podaniu preparatu. Takie reakcje są szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta, ponieważ często są nieprzewidziane i mogą wystąpić już po opuszczeniu placówki medycznej.⁴

Należy pamiętać, że osoby z wywiadem alergicznym są bardziej narażone na wystąpienie reakcji nadwrażliwości niż pozostali pacjenci, co powinno stanowić dodatkowy czynnik uwzględniany przy kwalifikacji do badania z użyciem tego środka kontrastowego.⁵

Nerkopochodne zwłóknienie układowe

Odnotowano pojedyncze przypadki nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF) związanego ze stosowaniem produktu Gadovist 1,0. To rzadkie, ale poważne powikłanie charakteryzuje się włóknieniem skóry i tkanek wewnętrznych u pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności nerek. Podczas stosowania preparatu obserwowano także wahania parametrów czynności nerek, w tym wzrost stężenia kreatyniny w surowicy.⁶

Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest porównywalny z profilem obserwowanym u dorosłych. Wnioski te oparto na danych z badań klinicznych fazy I/III obejmujących 138 pacjentów w wieku 2-17 lat i 44 pacjentów w wieku 0-2 lat, jak również na podstawie badania fazy IV z udziałem ponad 1100 pacjentów pediatrycznych oraz danych z monitorowania produktu po wprowadzeniu do obrotu.⁷

Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane związane ze stosowaniem produktu Gadovist 1,0 są klasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującym schematem:

• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych) – dotyczy działań niepożądanych zaobserwowanych jedynie po wprowadzeniu produktu do obrotu⁸

  W tabeli poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością występowania.

  Klasyfikacja układów i narządów	Często	Niezbyt często	Rzadko	Częstość nieznana
  Zaburzenia układu immunologicznego			Nadwrażliwość, reakcja rzekomoanafilaktyczna*
  Zaburzenia układu nerwowego	Ból głowy	Zawroty głowy, zaburzenia smaku, parestezje	Utrata świadomości*, drgawki, omamy węchowe
  Zaburzenia serca		Tachykardia, kołatanie serca	Zatrzymanie akcji serca*
  Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia		Duszność*
  Zaburzenia żołądka i jelit	Nudności	Wymioty, suchość w jamie ustnej
  Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej		Rumień, świąd (w tym świąd uogólniony), wysypka (w tym wysypka uogólniona, plamkowa, grudkowa, wysypka ze świądem)		Nerkopochodne zwłóknienie układowe
  Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania		Reakcja w miejscu wstrzyknięcia, uczucie gorąca	Złe samopoczucie, uczucie zimna

  * Zgłaszano przypadki zagrożenia życia i/lub przypadki zgonów.⁹

  Szczegółowy opis ważnych działań niepożądanych

  Reakcje rzekomoanafilaktyczne

  W ramach reakcji rzekomoanafilaktycznych po podaniu produktu Gadovist 1,0 mogą wystąpić następujące objawy:¹⁰

  • Wstrząs rzekomoanafilaktyczny – nagła, ciężka reakcja ogólnoustrojowa zagrażająca życiu
  • Zapaść naczyniowa – gwałtowne obniżenie ciśnienia tętniczego z niewydolnością krążenia
  • Zatrzymanie oddechu – ustanie spontanicznej czynności oddechowej
  • Obrzęk płuc – gromadzenie się płynu w pęcherzykach płucnych utrudniające wymianę gazową
  • Skurcz oskrzeli – nagłe zwężenie dróg oddechowych utrudniające oddychanie
  • Sinica – niebieskawe zabarwienie skóry wskutek niedotlenienia krwi
  • Obrzęk jamy ustnej i gardła – puchnięcie tkanek mogące utrudniać oddychanie i połykanie
  • Obrzęk krtani – puchnięcie tkanek krtani mogące prowadzić do niedrożności dróg oddechowych
  • Zaburzenia ciśnienia krwi – zarówno niedociśnienie, jak i wzrost ciśnienia krwi
  • Ból w klatce piersiowej – odczuwanie dyskomfortu lub bólu w okolicy klatki piersiowej
  • Zmiany skórne – pokrzywka, obrzęk twarzy, obrzęk naczynioruchowy
  • Objawy dotyczące oczu – zapalenie spojówek, obrzęk powiek
  • Inne objawy: uderzenie gorąca, nadmierne pocenie się, kaszel, kichanie, uczucie pieczenia, bladość

  Żadne z poszczególnych działań niepożądanych wymienionych przy nadwrażliwości lub reakcji rzekomoanafilaktycznej, zgłoszonych w trakcie badań klinicznych, nie osiągnęło częstości występowania większej niż „rzadko” (z wyjątkiem pokrzywki).¹¹

  Reakcje w miejscu wstrzyknięcia

  Do reakcji w miejscu wstrzyknięcia zalicza się:¹²

  • Wynaczynienia – przedostanie się środka kontrastowego poza naczynie krwionośne do otaczających tkanek
  • Pieczenie – uczucie palenia w miejscu podania
  • Uczucie zimna lub ciepła – subiektywne odczucie zmiany temperatury w miejscu wstrzyknięcia
  • Rumień lub wysypka – zaczerwienienie lub zmiany skórne w miejscu podania
  • Ból – dyskomfort lub dolegliwości bólowe w miejscu wkłucia
  • Krwiak – podskórne zbieranie się krwi w miejscu wstrzyknięcia

  Monitorowanie działań niepożądanych

  Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹³

  Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

  Gadovist 1,0 jest lekiem o dobrze poznanych działaniach niepożądanych, które w większości mają nasilenie od łagodnego do umiarkowanego. Najczęściej obserwuje się ból głowy, nudności i zawroty głowy. Należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych, które mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta. Istotną kwestią jest także możliwość wystąpienia reakcji opóźnionych, które mogą pojawić się do kilku dni po podaniu środka kontrastowego. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z wywiadem alergicznym oraz osoby z upośledzoną czynnością nerek ze względu na ryzyko wystąpienia nerkopochodnego zwłóknienia układowego.¹⁴