Dawkowanie i sposób podawania
Methylprednisolone Sopharma 40 mg

Methylprednisolone Sopharma dostępny jest w dawkach 40 mg i 250 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, stosowanym głównie w postaci soli sodowej bursztynianu. Podawanie odbywa się dożylnie (bolus lub wlew), domięśniowo lub dożylnie w zależności od wskazań klinicznych. W stanach zagrożenia życia zalecana dawka to 30 mg/kg m.c. dożylnie przez minimum 30 minut, powtarzana co 4-6 godzin do 48 godzin. W ciężkich zaostrzeniach reumatoidalnego zapalenia stawów stosuje się 1 g/dobę dożylnie przez 1-4 dni lub 1 g/miesiąc przez 6 miesięcy, z koniecznością monitorowania EKG i dostępem do defibrylatora. W toczniu rumieniowatym układowym i stwardnieniu rozsianym dawka wynosi 1 g/dobę przez 3-5 dni podawana w bolusie dożylnym trwającym co najmniej 30 minut, z możliwością powtórzenia po tygodniu w razie braku poprawy. W ostrych urazach rdzenia kręgowego stosuje się początkowo 30 mg/kg m.c. bolusem dożylnym (≥15 min), następnie wlew ciągły 5,4 mg/kg/h przez 23 godziny, rozpoczynając terapię w ciągu 8 godzin od urazu.

Wskazania
  1. alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. alergiczny nieżyt nosa
  4. astma oskrzelowa
  5. atopowe zapalenie skóry
  6. beryloza
  7. białaczka
  8. chłoniak
  9. choroba Leśniowskiego-Crohna
  10. choroba posurowicza
  11. ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
  12. ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
  13. ciężka postać łuszczycy
  14. gruźlica płuc
  15. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym
  16. guzkowe zapalenie tętnic
  17. hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
  18. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  19. łuszczycowe zapalenie stawów
  20. młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
  21. nabyta niedokrwistość hemolityczna
  22. niedobór erytroblastów w szpiku
  23. nieropne zapalenie tarczycy
  24. nowotwór w stadium terminalnym
  25. nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu
  26. obrzęk mózgu
  27. ostra białaczka
  28. ostra niedoczynność kory nadnerczy
  29. ostre dnawe zapalenie stawów
  30. ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
  31. ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
  32. ostre zapalenie kaletki maziowej
  33. ostry niezapalny obrzęk krtani
  34. ostry uraz rdzenia kręgowego
  35. pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
  36. pęcherzyca
  37. pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
  38. podostre zapalenie kaletki maziowej
  39. półpasiec oczny
  40. pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
  41. przeszczepianie narządów
  42. reakcja nadwrażliwości na leki
  43. reakcje pokrzywkowe po transfuzji
  44. reumatoidalne zapalenie stawów
  45. rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
  46. sarkoidoza
  47. stwardnienie rozsiane
  48. toczeń rumieniowaty układowy
  49. układowe zapalenie wielomięśniowe
  50. włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
  51. włośnica z zajęciem układu nerwowego
  52. wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
  53. wrodzony przerost nadnerczy
  54. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  55. współczulne zapalenie błony naczyniowej
  56. wstrząs nieodpowiadający na konwencjonalne leczenie
  57. wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy
  58. wtórna małopłytkowość
  59. wtórna niedoczynność kory nadnerczy
  60. wyprysk kontaktowy
  61. zachłystowe zapalenie płuc
  62. zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
  63. zapalenie naczyniówki
  64. zapalenie naczyniówki i siatkówki
  65. zapalenie nadkłykcia
  66. zapalenie nerek w przebiegu tocznia
  67. zapalenie nerwu wzrokowego
  68. zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii
  69. zapalenie rogówki
  70. zapalenie skórno-mięśniowe
  71. zapalenie tęczówki
  72. zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
  73. zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
  74. zespół Goodpasture’a
  75. zespół Loefflera
  76. zespół nerczycowy bez mocznicy
  77. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  78. ziarniniak grzybiasty
  79. złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna

Dawkowanie i sposób podawania metyloprednizolonu

Methylprednisolone Sopharma, dostępny w dawkach 40 mg oraz 250 mg w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, wymaga szczegółowego omówienia sposobu dawkowania i dróg podania ze względu na szerokie spektrum wskazań terapeutycznych.1

Drogi podania leku

Roztwór metyloprednizolonu w postaci soli sodowej bursztynianu może być podawany następującymi drogami:2

  • Wstrzyknięcie dożylne (i.v.)
  • Wstrzyknięcie domięśniowe (i.m.)
  • Wlew dożylny

W stanach nagłych preferowaną drogą podania jest wstrzyknięcie dożylne, co zapewnia szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego leku.3

Dawkowanie w populacjach szczególnych

U dzieci i niemowląt dawkowanie należy modyfikować nie tyle na podstawie wieku czy masy ciała, ile w zależności od stanu klinicznego pacjenta i odpowiedzi na leczenie. Należy jednak pamiętać, że dawka dobowa nie powinna być mniejsza niż 0,5 mg/kg masy ciała/24h.4

Szczegółowe dawkowanie w poszczególnych wskazaniach

Wskazanie Dawkowanie Sposób podania Uwagi
Stany zagrożenia życia 30 mg/kg m.c. Dożylnie przez co najmniej 30 minut Można ponawiać co 4-6 godzin przez 48 godzin w zależności od potrzeby klinicznej
Reumatoidalne zapalenie stawów (terapia przerywana w ciężkich zaostrzeniach) 1 g na dobę przez 1-4 dni lub 1 g na miesiąc przez 6 miesięcy Dożylnie przez co najmniej 30 minut Leczenie prowadzone wyłącznie w szpitalach wyposażonych w elektrokardiograf i defibrylator; w razie braku poprawy można powtórzyć w ciągu tygodnia
Toczeń rumieniowaty układowy (w okresach zaostrzenia) 1 g na dobę przez 3 doby Bezpośrednie wstrzyknięcie dożylne (bolus) trwające co najmniej 30 minut Przy braku poprawy po tygodniu lub jeśli stan pacjenta tego wymaga – powtórzyć leczenie
Stwardnienie rozsiane (zaostrzenie) 1 g na dobę przez 3 lub 5 dni Bezpośrednie wstrzyknięcie dożylne (bolus) trwające co najmniej 30 minut Przy braku poprawy po tygodniu lub jeśli stan pacjenta tego wymaga – powtórzyć leczenie
Choroby z obrzękami (kłębuszkowe zapalenie nerek, toczniowe zapalenie nerek) 30 mg/kg m.c. co drugi dzień przez 4 dni lub 1 g na dobę przez 3, 5 lub 7 dni Bezpośrednie wstrzyknięcie dożylne (bolus) trwające co najmniej 30 minut Przy braku poprawy po tygodniu lub jeśli stan pacjenta tego wymaga – powtórzyć leczenie
Nowotwory w stadium terminalnym (poprawa jakości życia) 125 mg na dobę Dożylnie Przez okres do 8 tygodni
Zapobieganie nudnościom i wymiotom przy chemioterapii (łagodne/umiarkowane) Dawka nie określona w źródle Dożylnie przez minimum 5 minut Podawać: godzinę przed chemioterapią, w momencie jej rozpoczęcia i po zakończeniu; można łączyć z chlorowaną fenotiazyna
Zapobieganie nudnościom i wymiotom przy chemioterapii (ciężkie) Dawka nie określona w źródle Dożylnie przez minimum 5 minut W połączeniu z metoklopramidem lub butyrofenonem; podawać godzinę przed, na początku i po zakończeniu chemioterapii
Ostre urazy rdzenia kręgowego Początkowo 30 mg/kg m.c., następnie 5,4 mg/kg m.c./h przez 23 godziny Początkowo bolus dożylny (≥15 min), następnie wlew ciągły Rozpocząć w ciągu 8h od urazu; bolus podawać pod ciągłym monitorowaniem EKG; po bolusie 45-minutowa przerwa przed wlewem
Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii u pacjentów z AIDS 40 mg co 6-12 godzin Dożylnie Rozpocząć w ciągu 72h od wstępnego leczenia przeciwko Pneumocystis; stopniowe zmniejszanie dawki przez maksymalnie 21 dni
Inne wskazania 10-500 mg Dawki do 250 mg dożylnie przez min. 5 minut; dawki >250 mg przez min. 30 minut Kolejne dawki dożylnie lub domięśniowo w zależności od odpowiedzi i stanu klinicznego

Szczegółowe zalecenia dotyczące sposobu podania

Dawkowanie w stanach zagrożenia życia

W stanach zagrożenia życia zaleca się podawanie 30 mg/kg masy ciała dożylnie przez co najmniej 30 minut. Dawkę można powtarzać co 4-6 godzin przez 48 godzin, w zależności od potrzeby klinicznej i stanu pacjenta.5

Terapia przerywana w chorobach reumatycznych

W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów, gdy standardowa terapia nie przynosi efektów, stosuje się 1 g na dobę dożylnie przez 1-4 dni, lub 1 g na miesiąc dożylnie przez 6 miesięcy. Ze względu na potencjalne działanie arytmogenne dużych dawek kortykosteroidów, leczenie należy prowadzić wyłącznie w ośrodkach wyposażonych w elektrokardiograf i defibrylator.6

Lek należy podawać dożylnie przez co najmniej 30 minut. W przypadku braku poprawy można powtórzyć dawkę w ciągu jednego tygodnia lub zgodnie ze wskazaniami wynikającymi ze stanu klinicznego pacjenta.7

Dawkowanie w toczniu rumieniowatym układowym

W przypadku tocznia rumieniowatego układowego przy braku reakcji na standardowe leczenie lub w okresach zaostrzenia stosuje się 1 g na dobę przez 3 doby w formie bezpośredniego wstrzyknięcia dożylnego (bolus) trwającego przynajmniej 30 minut.8 Jeżeli w ciągu tygodnia po leczeniu nie wystąpi poprawa, bądź jeżeli stan pacjenta tego wymaga, należy powtórzyć leczenie.9

Dawkowanie w stwardnieniu rozsianym

W stwardnieniu rozsianym przy braku reakcji na standardowe leczenie lub w okresach zaostrzenia zaleca się 1 g na dobę przez 3 lub 5 dni podawane w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), trwającym przynajmniej 30 minut.10 Podobnie jak w przypadku tocznia, jeżeli w ciągu tygodnia po leczeniu nie wystąpi poprawa, bądź stan pacjenta tego wymaga, należy powtórzyć leczenie.11

Dawkowanie w chorobach z obrzękami

W chorobach związanych z obrzękami, takich jak kłębuszkowe zapalenie nerek czy toczniowe zapalenie nerek, przy braku reakcji na standardowe leczenie, stosuje się jeden z dwóch schematów:12

  • 30 mg/kg masy ciała, co drugi dzień przez 4 dni
  • 1 g na dobę przez 3, 5 lub 7 dni

Lek podaje się w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), trwającym przynajmniej 30 minut. Jeżeli w ciągu tygodnia po leczeniu nie wystąpi poprawa, lub jeżeli stan pacjenta tego wymaga, należy powtórzyć leczenie.13

Dawkowanie w terminalnym stadium nowotworów

W terminalnym stadium nowotworów, w celu poprawy jakości życia, stosuje się 125 mg na dobę dożylnie przez okres do 8 tygodni.14

Zapobieganie nudnościom i wymiotom związanym z chemioterapią

W zapobieganiu nudnościom i wymiotom związanym z chemioterapią przeciwnowotworową stosuje się różne schematy w zależności od nasilenia objawów:15

  1. Chemioterapia wywołująca łagodne lub umiarkowane wymioty:
    • Podawanie dożylnie przez minimum 5 minut
    • Czas podania: godzinę przed chemioterapią, w momencie rozpoczęcia podawania chemioterapii i po zakończeniu chemioterapii
    • Wraz z pierwszą dawką leku można podać chlorowaną fenotiazynę dla zwiększenia efektu przeciwwymiotnego16
  2. Chemioterapia wywołująca ciężkie wymioty:
    • Podawanie dożylnie przez minimum 5 minut w połączeniu z odpowiednimi dawkami metoklopramidu lub butyrofenonu
    • Czas podania: godzinę przed chemioterapią, następnie w momencie rozpoczęcia stosowania terapii i po zakończeniu chemioterapii17

Dawkowanie w ostrych urazach rdzenia kręgowego

W ostrych urazach rdzenia kręgowego leczenie należy rozpocząć w ciągu ośmiu godzin od urazu. Schemat dawkowania jest następujący:18

  1. Początkowo: 30 mg/kg masy ciała podawane w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) trwającym przynajmniej 15 minut pod ciągłą obserwacją medyczną
  2. Po 45-minutowej przerwie: wlew ciągły 5,4 mg/kg masy ciała na godzinę przez 23 godziny19

Ważne uwagi dotyczące bezpieczeństwa:

  • Produkt można podać w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) wyłącznie pod warunkiem jednoczesnego monitorowania EKG i dostępności defibrylatora20
  • Podawanie dużych dawek metyloprednizolonu dożylnie w bezpośrednim wstrzyknięciu dożylnym (dawek przekraczających 500 mg w czasie krótszym niż 10 minut) może wywołać zaburzenia rytmu, zapaść naczyniową lub zatrzymanie czynności serca21
  • Do podłączenia pompy infuzyjnej należy wybierać inny punkt dostępu żylnego niż do bezpośredniego wstrzyknięcia dożylnego22

Dawkowanie w zapaleniu płuc wywołanym przez Pneumocystis carinii u pacjentów z AIDS

W przypadku zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis carinii u pacjentów z AIDS, leczenie metyloprednizolonem należy rozpocząć w ciągu 72 godzin od wstępnego leczenia skierowanego przeciwko Pneumocystis.23

Zalecany schemat to podawanie 40 mg dożylnie co 6 do 12 godzin ze stopniowym zmniejszaniem dawki przez maksymalnie 21 dni lub do zakończenia leczenia skierowanego przeciwko Pneumocystis.24

Ze względu na zwiększoną częstość reaktywacji gruźlicy u pacjentów z AIDS, należy rozważyć zastosowanie leczenia przeciwprątkowego u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka. Pacjenta należy także obserwować w kierunku uaktywnienia innych utajonych zakażeń.25

Dawkowanie w innych wskazaniach

W pozostałych wskazaniach początkowa dawka waha się od 10 do 500 mg, w zależności od stanu klinicznego pacjenta.26 W przypadku krótkoterminowego leczenia ciężkich, ostrych stanów, takich jak astma oskrzelowa, choroba surowicza, reakcje pokrzywkowe po transfuzji i ostre pogorszenie w przebiegu stwardnienia rozsianego, mogą być wymagane większe dawki.27

Zasady podawania zależą od dawki:28

  • Dawki do 250 mg włącznie: podawać dożylnie przez co najmniej 5 minut
  • Dawki przekraczające 250 mg: podawać przez co najmniej 30 minut

Kolejne dawki mogą być podawane dożylnie lub domięśniowo w zależności od odpowiedzi pacjenta i jego stanu klinicznego.29

Należy pamiętać, że terapia steroidowa jest uzupełnieniem, a nie zastąpieniem terapii konwencjonalnej.30

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl