Działania niepożądane
Methylprednisolone Sopharma 40 mg
Produkt leczniczy Methylprednisolone Sopharma, dostępny w dawkach 40 mg i 250 mg do wstrzykiwań, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi lekarza. Szczególnie niebezpieczne są powikłania związane z niewłaściwą drogą podania, taką jak dooponowe lub nadtwardówkowe, które mogą prowadzić do zapalenia pajęczynówki, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, niedowładu poprzecznego, drgawek, zaburzeń czucia oraz poważnych zaburzeń czynności żołądka, jelit i pęcherza moczowego. Częstość występowania tych powikłań nie została precyzyjnie określona. Ponadto, lek może wywoływać liczne działania niepożądane obejmujące układy: immunologiczny, endokrynologiczny, psychiczny, nerwowy, sercowo-naczyniowy, pokarmowy, mięśniowo-szkieletowy oraz skórny, z częstością występowania nieznaną na podstawie dostępnych danych.
- alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
- alergiczne zapalenie spojówek
- alergiczny nieżyt nosa
- astma oskrzelowa
- atopowe zapalenie skóry
- beryloza
- białaczka
- chłoniak
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- choroba posurowicza
- ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
- ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
- ciężka postać łuszczycy
- gruźlica płuc
- gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym
- guzkowe zapalenie tętnic
- hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
- idiopatyczna plamica małopłytkowa
- łuszczycowe zapalenie stawów
- młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
- nabyta niedokrwistość hemolityczna
- niedobór erytroblastów w szpiku
- nieropne zapalenie tarczycy
- nowotwór w stadium terminalnym
- nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu
- obrzęk mózgu
- ostra białaczka
- ostra niedoczynność kory nadnerczy
- ostre dnawe zapalenie stawów
- ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
- ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
- ostre zapalenie kaletki maziowej
- ostry niezapalny obrzęk krtani
- ostry uraz rdzenia kręgowego
- pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
- pęcherzyca
- pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
- podostre zapalenie kaletki maziowej
- półpasiec oczny
- pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
- przeszczepianie narządów
- reakcja nadwrażliwości na leki
- reakcje pokrzywkowe po transfuzji
- reumatoidalne zapalenie stawów
- rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
- sarkoidoza
- stwardnienie rozsiane
- toczeń rumieniowaty układowy
- układowe zapalenie wielomięśniowe
- włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
- włośnica z zajęciem układu nerwowego
- wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
- wrodzony przerost nadnerczy
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- współczulne zapalenie błony naczyniowej
- wstrząs nieodpowiadający na konwencjonalne leczenie
- wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy
- wtórna małopłytkowość
- wtórna niedoczynność kory nadnerczy
- wyprysk kontaktowy
- zachłystowe zapalenie płuc
- zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
- zapalenie naczyniówki
- zapalenie naczyniówki i siatkówki
- zapalenie nadkłykcia
- zapalenie nerek w przebiegu tocznia
- zapalenie nerwu wzrokowego
- zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii
- zapalenie rogówki
- zapalenie skórno-mięśniowe
- zapalenie tęczówki
- zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
- zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
- zespół Goodpasture’a
- zespół Loefflera
- zespół nerczycowy bez mocznicy
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
- ziarniniak grzybiasty
- złuszczające zapalenie skóry
Działania niepożądane leku Methylprednisolone Sopharma
Produkt leczniczy Methylprednisolone Sopharma może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Niniejsze opracowanie przedstawia szczegółową charakterystykę potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego glikokortykosteroidu, dostępnego w dawkach 40 mg i 250 mg w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań.1
Powikłania związane z nieprawidłowym podaniem
Należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazane drogi podania leku. Podanie dooponowe lub nadtwardówkowe metyloprednizolonu może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych i układowych, takich jak:2
- Zapalenie pajęczynówki – stan zapalny błony pajęczynowej
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – poważne powikłanie infekcyjne
- Niedowład poprzeczny lub porażenie poprzeczne – utrata funkcji motorycznych i czuciowych
- Drgawki – napady padaczkowe o różnym nasileniu
- Zaburzenia czucia – dysfunkcje percepcji bodźców sensorycznych
- Zaburzenia czynności żołądka i jelit
- Zaburzenia czynności pęcherza moczowego
- Ból głowy – często o znacznym nasileniu
Częstość występowania powyższych zdarzeń niepożądanych związanych z niewłaściwą drogą podania nie została precyzyjnie określona.3
Systemowe działania niepożądane
Podczas terapii lekiem Methylprednisolone Sopharma mogą wystąpić liczne działania niepożądane dotyczące różnych układów i narządów. W dokumentacji produktu leczniczego zaznaczono, że częstość występowania tych działań niepożądanych jest nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).4
Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych leku Methylprednisolone Sopharma, zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA:5
| Klasyfikacja wg układów i narządów | Działania niepożądane | Charakterystyka i implikacje kliniczne | Częstość występowania |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia oportunistyczne, zakażenia | Związane z immunosupresyjnym działaniem leku, zwiększone ryzyko infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych | Nieznana |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości (obejmujące reakcje anafilaktyczne i reakcje anafilaktoidalne) | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne wymagające natychmiastowej interwencji | Nieznana |
| Zaburzenia układu endokrynologicznego | Zespół Cushinga, niedoczynność przysadki mózgowej, „zespół odstawienia” steroidów | Manifestacje kliniczne nadmiaru kortykosteroidów, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, reakcje z odstawienia | Nieznana |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Lipomatoza nadtwardówkowa, retencja sodu, zatrzymanie płynów, zasadowica hipokaliemiczna, dyslipidemia, zaburzenia tolerancji glukozy, zwiększenie zapotrzebowania na insulinę (lub doustne leki przeciwcukrzycowe u pacjentów z cukrzycą), ujemny bilans azotowy, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zwiększenie łaknienia | Poważne zaburzenia homeostazy elektrolitowej i metabolicznej, wpływ na gospodarkę węglowodanową oraz białkową | Nieznana |
| Zaburzenia psychiczne | Zaburzenia afektywne (depresja, euforia, niestabilność emocjonalna, uzależnienie od leku, myśli samobójcze), zaburzenia psychotyczne (stan pobudzenia maniakalnego, urojenia, omamy, schizofrenia), zaburzenia umysłowe, zmiany osobowości, stan splątania, lęk, zmiany nastroju, nieprawidłowe zachowania, bezsenność, drażliwość | Szeroki zakres zaburzeń psychiatrycznych o różnym nasileniu, od łagodnych zmian nastroju po ciężkie psychozy | Nieznana |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego (z obrzękiem tarcz nerwów wzrokowych), drgawki, niepamięć, zaburzenia funkcji poznawczych, zawroty głowy, bóle głowy | Manifestacje neurologiczne o różnym nasileniu, w tym łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe | Nieznana |
| Zaburzenia oka | Centralna retinopatia surowicza, zaćma, jaskra, wytrzeszcz | Potencjalnie nieodwracalne zmiany w narządzie wzroku, zaburzenia widzenia | Nieznana |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Zaburzenia równowagi związane z dysfunkcją błędnika | Nieznana |
| Zaburzenia serca | Zastoinowa niewydolność serca (u pacjentów o zwiększonym ryzyku), arytmia | Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu i funkcji serca | Nieznana |
| Zaburzenia naczyniowe | Zdarzenia zakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, zdarzenia niedociśnienia tętniczego | Zaburzenia homeostazy naczyniowej, ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych | Nieznana |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukocytoza | Zwiększona liczba białych krwinek | Nieznana |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Czkawka | Uporczywa czkawka jako skutek działania leku | Nieznana |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wrzody trawienne (z możliwością perforacji i krwawienia), perforacja jelita, krwawienie z żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie otrzewnej, wrzodziejące zapalenie przełyku, zapalenie przełyku, wzdęcia, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności | Poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, niektóre zagrażające życiu | Nieznana |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych | Biochemiczne i kliniczne objawy uszkodzenia wątroby | Nieznana |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, nadmierne owłosienie, wybroczyny, wylewy krwawe podskórne lub dotkankowe, zanik skóry, rumień, nadmierne pocenie się, rozstępy skórne, wysypka, świąd, pokrzywka, trądzik, odbarwienia skóry | Szeroki zakres dermatologicznych objawów niepożądanych, od łagodnych do ciężkich | Nieznana |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Osłabienie mięśni, bóle mięśniowe, miopatia, zanik mięśni, osteoporoza, martwica kości, złamania patologiczne, neuropatyczne zwyrodnienie stawów, bóle stawowe, zahamowanie wzrostu | Istotne zmiany w układzie mięśniowo-szkieletowym, potencjalnie nieodwracalne | Nieznana |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Nieregularne miesiączki | Zaburzenia cyklu menstruacyjnego u kobiet | Nieznana |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zaburzone gojenie się ran, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia | Ogólnoustrojowe działania niepożądane oraz lokalne odczyny | Nieznana |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia wapnia w moczu, zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zmniejszenie tolerancji węglowodanów, zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zahamowanie odpowiedzi na testy skórne* | Zmiany w parametrach laboratoryjnych wymagające monitorowania i potencjalnej interwencji | Nieznana |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Złamania kompresyjne kręgosłupa, zerwanie ścięgna | Zwiększone ryzyko urazów związanych z osłabieniem struktur podporowych | Nieznana |
* Nie jest to preferowany termin według MedDRA6
Działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Spośród szerokiego spektrum działań niepożądanych, niektóre wymagają szczególnej uwagi lekarza prowadzącego ze względu na potencjalne poważne konsekwencje zdrowotne:7
- Reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne – mogą wystąpić nagle i zagrażać życiu pacjenta, wymagając natychmiastowej interwencji
- Zaburzenia endokrynologiczne – zespół Cushinga (zbyt wysokie stężenie kortyzolu) oraz niedoczynność przysadki mózgowej mogą prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych
- Zespół odstawienia steroidów – nagłe przerwanie terapii może prowadzić do ostrej niewydolności nadnerczy
- Powikłania zakrzepowo-zatorowe – zwiększone ryzyko zakrzepicy żylnej i tętniczej
- Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej – szczególnie zasadowica hipokaliemiczna, wymagająca monitorowania stężenia elektrolitów
- Zaburzenia psychiczne – od łagodnych zmian nastroju, poprzez zaburzenia afektywne, do ciężkich psychoz
- Powikłania gastroenterologiczne – zwłaszcza wrzody trawienne z ryzykiem perforacji i krwawienia
- Osteoporoza i złamania patologiczne – szczególnie istotne w terapii długoterminowej
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi farmakovigilance, po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.8
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:9
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- E-mail: [email protected]
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania