Interakcje leku
Methylprednisolone Sopharma 40 mg

Metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, który katalizuje 6β-hydroksylację steroidów. Interakcje lekowe dotyczą przede wszystkim wpływu na aktywność CYP3A4: inhibitory tego enzymu (np. itrakonazol, aprepitant, inhibitory proteazy HIV, makrolidy, diltiazem, sok grejpfrutowy) zwiększają stężenie metyloprednizolonu w osoczu, co może wymagać redukcji dawki, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina) obniżają jego stężenie, wskazując na konieczność zwiększenia dawki. Substraty CYP3A4 mogą konkurować o metabolizm, co również wymaga monitorowania i dostosowania terapii. Dodatkowo, metyloprednizolon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, m.in. z lekami przeciwcukrzycowymi (zwiększenie glikemii), lekami przeciwzakrzepowymi (zmienny wpływ na krzepliwość), lekami zmniejszającymi potas (zwiększone ryzyko hipokaliemii) oraz NLPZ (zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego). Zaleca się monitorowanie glikemii, wskaźników krzepliwości i elektrolitów u pacjentów stosujących metyloprednizolon z wymienionymi lekami.

Wskazania
  1. alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. alergiczny nieżyt nosa
  4. astma oskrzelowa
  5. atopowe zapalenie skóry
  6. beryloza
  7. białaczka
  8. chłoniak
  9. choroba Leśniowskiego-Crohna
  10. choroba posurowicza
  11. ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
  12. ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
  13. ciężka postać łuszczycy
  14. gruźlica płuc
  15. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym
  16. guzkowe zapalenie tętnic
  17. hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
  18. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  19. łuszczycowe zapalenie stawów
  20. młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
  21. nabyta niedokrwistość hemolityczna
  22. niedobór erytroblastów w szpiku
  23. nieropne zapalenie tarczycy
  24. nowotwór w stadium terminalnym
  25. nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu
  26. obrzęk mózgu
  27. ostra białaczka
  28. ostra niedoczynność kory nadnerczy
  29. ostre dnawe zapalenie stawów
  30. ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
  31. ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
  32. ostre zapalenie kaletki maziowej
  33. ostry niezapalny obrzęk krtani
  34. ostry uraz rdzenia kręgowego
  35. pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
  36. pęcherzyca
  37. pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
  38. podostre zapalenie kaletki maziowej
  39. półpasiec oczny
  40. pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
  41. przeszczepianie narządów
  42. reakcja nadwrażliwości na leki
  43. reakcje pokrzywkowe po transfuzji
  44. reumatoidalne zapalenie stawów
  45. rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
  46. sarkoidoza
  47. stwardnienie rozsiane
  48. toczeń rumieniowaty układowy
  49. układowe zapalenie wielomięśniowe
  50. włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
  51. włośnica z zajęciem układu nerwowego
  52. wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
  53. wrodzony przerost nadnerczy
  54. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  55. współczulne zapalenie błony naczyniowej
  56. wstrząs nieodpowiadający na konwencjonalne leczenie
  57. wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy
  58. wtórna małopłytkowość
  59. wtórna niedoczynność kory nadnerczy
  60. wyprysk kontaktowy
  61. zachłystowe zapalenie płuc
  62. zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
  63. zapalenie naczyniówki
  64. zapalenie naczyniówki i siatkówki
  65. zapalenie nadkłykcia
  66. zapalenie nerek w przebiegu tocznia
  67. zapalenie nerwu wzrokowego
  68. zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii
  69. zapalenie rogówki
  70. zapalenie skórno-mięśniowe
  71. zapalenie tęczówki
  72. zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
  73. zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
  74. zespół Goodpasture’a
  75. zespół Loefflera
  76. zespół nerczycowy bez mocznicy
  77. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  78. ziarniniak grzybiasty
  79. złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Metyloprednizolon, jako substrat enzymów cytochromu P450 (CYP), jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4. Ten enzym, dominujący w podrodzinie CYP występującej w wątrobie dorosłego człowieka, katalizuje 6β-hydroksylację steroidów – kluczowy etap metabolizmu fazy I zarówno dla kortykosteroidów endogennych, jak i syntetycznych. Liczne inne związki również stanowią substraty CYP3A4, a niektóre z nich mogą zmieniać metabolizm glikokortykoidów poprzez indukcję lub hamowanie aktywności enzymu CYP3A4.1

Interakcje związane z CYP3A4

Mechanizmy interakcji metyloprednizolonu można podzielić na kilka głównych kategorii w zależności od wpływu na układ enzymatyczny CYP3A4:

Inhibitory CYP3A4 – leki hamujące aktywność tego enzymu zmniejszają klirens wątrobowy metyloprednizolonu, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki metyloprednizolonu, aby uniknąć toksyczności steroidowej.2

Induktory CYP3A4 – te substancje zwiększają aktywność enzymu, co prowadzi do zwiększenia klirensu wątrobowego i zmniejszenia stężenia metyloprednizolonu w osoczu. Przy jednoczesnym stosowaniu induktorów CYP3A4 może być konieczne zwiększenie dawki metyloprednizolonu, aby uzyskać oczekiwany efekt terapeutyczny.3

Substraty CYP3A4 – obecność innego substratu CYP3A4 może wpływać na klirens wątrobowy metyloprednizolonu, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki. Przy jednoczesnym podawaniu istnieje również zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z przyjmowaniem jednego lub obu leków.4

Szczegółowe interakcje metyloprednizolonu

Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę zawierającą najważniejsze interakcje metyloprednizolonu z innymi produktami leczniczymi:

Klasa lub rodzaj leku Lek lub substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny/Zalecenia
Przeciwbakteryjne Izoniazyd Inhibitor CYP3A4 Metyloprednizolon może zwiększać szybkość acetylowania i klirens izoniazydu
Antybiotyk przeciwgruźliczy Ryfampicyna Induktor CYP3A4 Zmniejszenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
Leki przeciwzakrzepowe Doustne antykoagulanty Mieszany Zmienny wpływ (zwiększenie lub zmniejszenie) działania antykoagulantów; należy monitorować wskaźniki krzepliwości
Leki przeciwdrgawkowe Karbamazepina, Fenobarbital, Fenytoina Induktory CYP3A4 Zmniejszenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
Leki antycholinergiczne Środki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Farmakodynamiczny 1) Ryzyko ostrej miopatii przy dużych dawkach kortykosteroidów
2) Antagonistyczne działanie na blokadę nerwowo-mięśniową
Antycholinoesterazy Farmakodynamiczny Zmniejszenie działania antycholinoesteraz u pacjentów z miastenią
Leki przeciwcukrzycowe Farmakodynamiczny Może być konieczne dostosowanie dawki z powodu zwiększenia stężenia glukozy we krwi
Leki przeciwwymiotne Aprepitant Inhibitor CYP3A4 i substrat Zwiększenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
Leki przeciwgrzybicze Itrakonazol Inhibitor CYP3A4 i substrat Zwiększenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
Leki przeciwwirusowe Inhibitory proteazy HIV (np. indynawir, rytonawir) Inhibitor CYP3A4 i substrat 1) Zwiększenie stężenia metyloprednizolonu
2) Metyloprednizolon może indukować metabolizm inhibitorów proteazy
Inhibitory aromatazy Aminoglutetymid Farmakodynamiczny Nasilenie supresji nadnerczy
Leki blokujące kanały wapniowe Diltiazem Inhibitor CYP3A4 i substrat Zwiększenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
Doustne środki antykoncepcyjne Etynyloestradiol/Noretyndron Inhibitor CYP3A4 i substrat Zwiększenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
Produkty spożywcze Sok grejpfrutowy Inhibitor CYP3A4 Zwiększenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
Leki immunosupresyjne Cyklosporyna Inhibitor CYP3A4 i substrat 1) Wzajemne hamowanie metabolizmu
2) Możliwe zwiększone ryzyko drgawek
Leki immunosupresyjne Cyklofosfamid, Takrolimus Substraty CYP3A4 Możliwa interakcja na poziomie metabolizmu
Makrolidowe leki przeciwbakteryjne Klarytromycyna, Erytromycyna Inhibitory CYP3A4 i substraty Zwiększenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
Makrolidowe leki przeciwbakteryjne Troleandomycyna Inhibitor CYP3A4 Zwiększenie stężenia metyloprednizolonu w osoczu
NLPZ Duża dawka aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) Farmakodynamiczny i farmakokinetyczny 1) Zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i owrzodzenia
2) Metyloprednizolon może zwiększać klirens dużych dawek aspiryny
Leki zmniejszające stężenie potasu Diuretyki, amfoterycyna B, ksanteny, agoniści beta-2 Farmakodynamiczny Zwiększone ryzyko hipokaliemii

Interakcje metyloprednizolonu z alkoholem

Chociaż w dostępnej charakterystyce produktu leczniczego nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji metyloprednizolonu z alkoholem, należy podkreślić, że jednoczesne spożywanie alkoholu z glikokortykosteroidami, w tym metyloprednizolonem, może prowadzić do istotnych klinicznie konsekwencji. Podstawowe mechanizmy interakcji oraz ich efekty kliniczne obejmują:

  1. Zwiększone ryzyko uszkodzenia błony śluzowej żołądka – zarówno alkohol, jak i kortykosteroidy mogą działać drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie obu substancji może prowadzić do synergistycznego zwiększenia ryzyka rozwoju owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego.
  2. Zwiększony metabolizm wątrobowy – przewlekłe spożywanie alkoholu może indukować enzymy CYP, w tym CYP3A4, co potencjalnie może zmniejszać stężenie metyloprednizolonu w osoczu.
  3. Ryzyko nasilenia immunosupresji – alkohol wykazuje działanie immunosupresyjne, które w połączeniu z działaniem metyloprednizolonu może prowadzić do nadmiernego osłabienia odpowiedzi immunologicznej.
  4. Wpływ na metabolizm glukozy – zarówno alkohol, jak i metyloprednizolon wpływają na metabolizm glukozy, co może prowadzić do nieprawidłowych poziomów glikemii.
  5. Działanie na ośrodkowy układ nerwowy – jednoczesne stosowanie może nasilać działania niepożądane ze strony OUN, takie jak zmiany nastroju, zaburzenia snu czy pogorszenie funkcji poznawczych.

Biorąc pod uwagę powyższe, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii metyloprednizolonem. W przypadku pacjentów długotrwale przyjmujących metyloprednizolon, którzy nie są w stanie całkowicie zrezygnować z alkoholu, należy zalecić znaczne ograniczenie jego spożycia oraz edukację w zakresie objawów wskazujących na możliwe interakcje.

Niezgodności farmaceutyczne

Ze względu na możliwe problemy związane ze zgodnością lub stabilnością, zaleca się dożylne podawanie soli sodowej bursztynianu metyloprednizolonu osobno, bez innych związków podawanych dożylnie.5

Leki, które pod względem parametrów fizycznych nie są zgodne w roztworze z solą sodową bursztynianu metyloprednizolonu, obejmują między innymi:6

  • Allopurynol sodu
  • Chlorowodorek doksapramu
  • Tygecyklina
  • Chlorowodorek diltiazemu
  • Glukonian wapnia
  • Bromek wekuronium
  • Bromek rokuronium
  • Besylan cisatrakurium
  • Glikopirolinian
  • Propofol

Praktyczne zalecenia kliniczne

Przy stosowaniu metyloprednizolonu należy uwzględnić następujące zalecenia dotyczące interakcji lekowych:

  1. Monitorowanie stężenia glukozy we krwi jest szczególnie ważne u pacjentów jednocześnie przyjmujących leki przeciwcukrzycowe.
  2. W przypadku jednoczesnego stosowania leków przeciwzakrzepowych należy regularnie kontrolować wskaźniki krzepliwości krwi i odpowiednio dostosować dawkowanie.
  3. Podczas stosowania leków indukujących lub hamujących CYP3A4 może być konieczne dostosowanie dawki metyloprednizolonu.
  4. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z NLPZ ze względu na zwiększone ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego.
  5. U pacjentów otrzymujących metyloprednizolon i leki zmniejszające stężenie potasu należy monitorować poziom elektrolitów w surowicy.
  6. Należy rozważyć dłuższe odstępy między podaniem metyloprednizolonu a leków, z którymi wykazuje on niezgodności farmaceutyczne.
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl