ostre powikłanie cukrzycy

Ostre powikłania cukrzycy to stany nagłe, zagrażające życiu pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Do najważniejszych zalicza się kwasicę ketonową (DKA), zespół hiperglikemiczno-hipermolalny (HHS) oraz hipoglikemię.

Kwasica ketonowa (DKA) występuje głównie u pacjentów z cukrzycą typu 1 i charakteryzuje się hiperglikemią (>250 mg/dl), kwasicą metaboliczną (pH <7,3) oraz ketonemią i ketonurią. Rozwija się w wyniku niedoboru insuliny i zwiększonego wydzielania hormonów kontrregulacyjnych. Klinicznie objawia się odwodnieniem, nudnościami, wymiotami, bólem brzucha oraz oddechem Kussmaula.

Zespół hiperglikemiczno-hipermolalny (HHS) dotyczy najczęściej pacjentów z cukrzycą typu 2 i cechuje się znaczną hiperglikemią (>600 mg/dl), hiperosmolalnością osocza (>320 mOsm/kg) oraz ciężkim odwodnieniem przy braku istotnej ketozy i kwasicy. Stan ten ma wyższą śmiertelność niż DKA i wymaga intensywnego nawadniania oraz ostrożnej insulinoterapii.

Hipoglikemia (stężenie glukozy <70 mg/dl) jest najczęstszym ostrym powikłaniem u pacjentów leczonych insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika. Objawia się adrenergicznie (drżenie, niepokój, głód) oraz neuroglikopemicznie (zaburzenia koncentracji, drgawki, utrata przytomności). Ciężka hipoglikemia (<54 mg/dl) może prowadzić do trwałych uszkodzeń neurologicznych i wymaga natychmiastowego podania glukozy doustnie lub dożylnie.

Leczenie ostrych powikłań cukrzycy obejmuje korektę zaburzeń metabolicznych, nawodnienie, insulinoterapię oraz identyfikację i leczenie czynników wywołujących. Kluczową rolę odgrywa edukacja pacjentów w zakresie samokontroli glikemii i postępowania w sytuacjach kryzysowych, co może znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia tych powikłań.