odpowiedź beta-adrenergiczna

Odpowiedź beta-adrenergiczna to zespół fizjologicznych reakcji organizmu zachodzących w wyniku aktywacji receptorów beta-adrenergicznych przez katecholaminy, takie jak adrenalina i noradrenalina. Receptory te należą do rodziny receptorów sprzężonych z białkami G i dzielą się na trzy główne podtypy: β1, β2 i β3, różniące się lokalizacją tkankową i funkcją.

Stymulacja receptorów β1 (dominujących w mięśniu sercowym) prowadzi do zwiększenia siły i częstości skurczów serca (działanie inotropowe i chronotropowe dodatnie), przyspieszenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz zwiększenia wydzielania reniny w nerkach. Aktywacja receptorów β2 (obecnych głównie w mięśniach gładkich oskrzeli, naczyń krwionośnych i macicy) powoduje rozkurcz mięśni gładkich, rozszerzenie oskrzeli i naczyń krwionośnych oraz hamowanie skurczów macicy.

Mechanizm odpowiedzi beta-adrenergicznej opiera się na aktywacji cyklazy adenylanowej, co prowadzi do zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia cAMP, aktywacji kinazy białkowej A i fosforylacji różnych białek efektorowych. Zaburzenia w odpowiedzi beta-adrenergicznej mają istotne znaczenie w patofizjologii wielu chorób, w tym niewydolności serca, astmy i nadciśnienia tętniczego.

W praktyce klinicznej modulacja odpowiedzi beta-adrenergicznej jest powszechnie wykorzystywana w farmakoterapii. Beta-adrenomimetyki (np. salbutamol, formoterol) stosuje się w leczeniu astmy oskrzelowej i POChP, a beta-adrenolityki (np. metoprolol, bisoprolol) znajdują zastosowanie w terapii nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca i zaburzeń rytmu.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl