Właściwości farmakodynamiczne
Oriven 75 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Oriven

Lek Oriven (wenlafaksyna) należy do grupy farmakoterapeutycznej: Psychoanaleptyki, inne leki przeciwdepresyjne, oznaczonej kodem ATC: N06AX16. Jest dostępny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg oraz 225 mg.¹

Mechanizm działania

Przeciwdepresyjne działanie wenlafaksyny u ludzi przypisuje się mechanizmowi wzmacniania aktywności neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania przedkliniczne wykazały, że wenlafaksyna oraz jej aktywny metabolit O-demetylowenlafaksyna (ODV) są inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny. Dodatkowo lek wykazuje słabe właściwości jako inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy.²

Zarówno wenlafaksyna, jak i jej aktywny metabolit ODV zmniejszają odpowiedź ß-adrenergiczną po podaniu jednorazowym (pojedyncza dawka) oraz wielokrotnym. Oba związki wykazują bardzo podobne działanie w odniesieniu do ich całkowitego wpływu na wychwyt zwrotny neuroprzekaźników i wiązanie się z receptorami.³

Istotną cechą farmakodynamiczną wenlafaksyny jest praktycznie brak powinowactwa do receptorów:

• muskarynowych, cholinergicznych
• H1-histaminowych
• α1-adrenergicznych w mózgu szczura in vitro

Ten profil receptorowy ma znaczenie kliniczne, ponieważ aktywność farmakologiczna tych receptorów wiąże się często z różnymi działaniami niepożądanymi leków przeciwdepresyjnych, takimi jak działanie przeciwcholinergiczne, uspokajające oraz niepożądany wpływ na układ sercowo-naczyniowy.⁴

Wenlafaksyna nie hamuje monoaminooksydazy (MAO) oraz praktycznie nie wykazuje powinowactwa do receptorów opioidowych czy benzodiazepinowych w badaniach in vitro.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Epizody dużej depresji

Skuteczność wenlafaksyny w leczeniu epizodów dużej depresji została potwierdzona w szeregu badań klinicznych:

• Wenlafaksyna o natychmiastowym uwalnianiu – pięć randomizowanych, kontrolowanych placebo, z podwójnie ślepą próbą badań krótkoterminowych (4-6 tygodni) z dawkami do 375 mg na dobę
• Wenlafaksyna o przedłużonym uwalnianiu – dwa kontrolowane placebo, krótkoterminowe badania (8-12 tygodni) z dawkami od 75 do 225 mg na dobę

⁶

Przeprowadzono również badania długoterminowe:

• Badanie z udziałem dorosłych pacjentów leczonych ambulatoryjnie, którzy zareagowali na leczenie wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu (75, 150 lub 225 mg) w 8-tygodniowym otwartym badaniu. Po randomizacji kontynuowali przyjmowanie tej samej dawki lub placebo przez okres do 26 tygodni w celu obserwacji nawrotów choroby.
• Drugie długoterminowe badanie (kontrolowane placebo, z podwójnie ślepą próbą) potwierdziło skuteczność wenlafaksyny w zapobieganiu nawrotom epizodów depresyjnych przez okres 12 miesięcy u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych z nawracającymi epizodami dużej depresji, którzy zareagowali na leczenie wenlafaksyną (dawki 100-200 mg na dobę, schemat dwa razy na dobę) podczas ostatniego epizodu depresji.

⁷

Zaburzenie lękowe uogólnione

Skuteczność wenlafaksyny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu zaburzeń lękowych uogólnionych potwierdzono w następujących badaniach klinicznych u dorosłych pacjentów leczonych ambulatoryjnie:

• Dwa ośmiotygodniowe, kontrolowane placebo badania z zastosowaniem stałych dawek (75-225 mg na dobę)
• Jedno sześciomiesięczne, kontrolowane placebo badanie z zastosowaniem stałych dawek (75-225 mg na dobę)
• Jedno sześciomiesięczne, kontrolowane placebo badanie z zastosowaniem zmiennych dawek (37,5, 75 mg i 150 mg na dobę)

Należy zaznaczyć, że mimo udokumentowanej wyższej skuteczności dawki 37,5 mg na dobę w porównaniu do placebo, dawka ta nie była tak skuteczna jak dawki większe.⁸

Fobia społeczna

W leczeniu fobii społecznej skuteczność wenlafaksyny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu została potwierdzona w badaniach klinicznych obejmujących dorosłych pacjentów leczonych ambulatoryjnie:

• Cztery dwunastotygodniowe badania z podwójnie ślepą próbą, prowadzone w grupach równoległych, wieloośrodkowe, kontrolowane placebo, z zastosowaniem zmiennych dawek
• Jedno sześciomiesięczne badanie z podwójnie ślepą próbą, prowadzone w grupach równoległych, kontrolowane placebo, z zastosowaniem stałych/zmiennych dawek

Pacjenci w tych badaniach otrzymywali dawki z przedziału od 75 mg do 225 mg na dobę. Warto podkreślić, że nie wykazano zwiększonej skuteczności w grupie pacjentów otrzymujących dawki od 150 do 225 mg na dobę w porównaniu do grupy przyjmującej 75 mg na dobę podczas 6-miesięcznego badania.⁹

Zaburzenie lękowe z napadami lęku

Skuteczność wenlafaksyny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu zaburzenia lękowego z napadami lęku została potwierdzona w dwóch badaniach klinicznych:

• Dwa dwunastotygodniowe badania z podwójnie ślepą próbą, wieloośrodkowe, kontrolowane placebo u dorosłych pacjentów z lękiem napadowym z agorafobią lub bez agorafobii

Schemat dawkowania w tych badaniach był następujący:

• Dawka początkowa: 37,5 mg na dobę przez 7 dni
• Następnie pacjenci otrzymywali stałe dawki:
  • W pierwszym badaniu: 75 mg lub 150 mg na dobę
  • W drugim badaniu: 75 mg lub 225 mg na dobę

¹⁰

Przeprowadzono również długoterminowe badanie dotyczące bezpieczeństwa stosowania, skuteczności i zapobiegania nawrotom:

• Badanie kontrolowane placebo, z podwójnie ślepą próbą, w grupach równoległych u dorosłych pacjentów leczonych ambulatoryjnie, którzy zareagowali na leczenie otwarte
• Pacjenci otrzymywali te same dawki wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu, co w końcowym etapie fazy otwartej (75 mg, 150 mg lub 225 mg)

¹¹

Elektrofizjologia mięśnia sercowego

W dedykowanym badaniu dotyczącym odcinka QT u zdrowych osób, wenlafaksyna podawana w dawkach supraterapeutycznych (450 mg na dobę, podawanych jako 225 mg dwa razy na dobę) nie powodowała istotnego klinicznie wydłużenia odstępu QT. Należy jednak zaznaczyć, że po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano przypadki:

• Wydłużenia odstępu QTc
• Torsades de Pointes (TdP)
• Komorowych zaburzeń rytmu serca

Powyższe zdarzenia niepożądane występowały szczególnie po przedawkowaniu wenlafaksyny lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT i/lub TdP.¹²