Interakcje leku
Oriven 75 mg

Wenlafaksyna, składnik aktywny leku Oriven, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, drgawek i zgonu; konieczne jest zachowanie przerw co najmniej 14 dni po IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po wenlafaksynie przed IMAO. Podobnie, odwracalne selektywne IMAO (np. moklobemid) i odwracalne nieselektywne IMAO (linezolid) są przeciwwskazane w skojarzeniu z wenlafaksyną. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, lit, opioidy, tryptany), które zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego. Spożywanie alkoholu podczas terapii wenlafaksyną jest niewskazane ze względu na nasilenie depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz ryzyko pogorszenia zaburzeń psychicznych. Ponadto, wenlafaksyna może wydłużać odstęp QT, dlatego należy unikać jej łączenia z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi, makrolidami, przeciwhistaminowymi i chinolonami, aby zapobiec arytmii komorowej typu torsade de pointes.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wenlafaksyna, jako substancja czynna produktu leczniczego Oriven, wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków. Właściwe zrozumienie tych interakcji ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania leku i uniknięcia potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji wenlafaksyny z innymi produktami leczniczymi.1

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Nieodwracalne nieselektywne IMAO nie mogą być stosowane jednocześnie z wenlafaksyną. Bezwzględnie konieczne jest zachowanie odpowiednich odstępów czasowych: nie wolno rozpoczynać leczenia wenlafaksyną przez co najmniej 14 dni od zakończenia podawania nieodwracalnych nieselektywnych IMAO. Z kolei stosowanie nieodwracalnych nieselektywnych IMAO można rozpocząć dopiero po upływie co najmniej 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną.2

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z odwracalnymi selektywnymi IMAO, takimi jak moklobemid, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia odwracalnym IMAO przerwa przed rozpoczęciem stosowania wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni. Stosowanie odwracalnych IMAO można rozpocząć po upływie co najmniej 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną.3

Antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną. Opisywano przypadki ciężkich działań niepożądanych u pacjentów, gdy leczenie wenlafaksyną rozpoczęto zbyt szybko po zakończeniu leczenia IMAO lub gdy leczenie IMAO rozpoczęto bezpośrednio po zakończeniu leczenia wenlafaksyną.4

Zespół serotoninowy

Podczas leczenia wenlafaksyną może wystąpić zespół serotoninowy – stan potencjalnego zagrożenia życia, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania z innymi produktami oddziałującymi na system serotoninergiczny. Do takich produktów należą:

Ryzyko zwiększa się również przy jednoczesnym stosowaniu produktów osłabiających metabolizm serotoniny (takich jak IMAO np. błękit metylenowy) lub prekursorów serotoniny (takich jak suplementy tryptofanu).5

W przypadku gdy leczenie wenlafaksyną w skojarzeniu z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptan) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważne obserwowanie pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększaniu dawkowania. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementami tryptofanu).6

Substancje oddziaływujące na OUN

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami oddziaływującymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) nie było systematycznie oceniane. Dlatego zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas takiego skojarzenia.7

Interakcje wenlafaksyny z alkoholem

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i spożywanie alkoholu nie jest zalecane. Pacjenta należy poinformować, aby nie spożywał alkoholu podczas terapii wenlafaksyną z trzech głównych powodów:

  • Alkohol wpływa na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), co może nasilić działanie wenlafaksyny na OUN
  • Alkohol może klinicznie nasilić zaburzenia psychiczne leczone wenlafaksyną
  • Istnieje ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji między wenlafaksyną a alkoholem, w tym nasilenia depresyjnego wpływu na OUN

Połączenie wenlafaksyny z alkoholem może prowadzić do wzmocnienia efektu sedatywnego, pogorszenia koordynacji psychoruchowej i zaburzeń funkcji poznawczych. W skrajnych przypadkach może prowadzić do nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego.8

Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększa ryzyko wystąpienia wydłużenia odstępu QT i/lub arytmii komorowych (np. torsade de pointes). Należy unikać jednoczesnego stosowania takich produktów leczniczych. Do tej grupy należą:

Powyższa lista nie jest wyczerpująca – należy unikać stosowania wszystkich innych produktów leczniczych znanych ze znacznego wpływu na wydłużenie odstępu QT.9

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie wenlafaksyny

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4

Ketokonazol, jako inhibitor CYP3A4, powoduje zwiększenie wartości AUC dla wenlafaksyny (o 70% u osób o intensywnym metabolizmie CYP2D6 i o 21% u osób o powolnym metabolizmie) oraz dla O-demetylowenlafaksyny (o 33% i 23% odpowiednio). Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. atazanawiru, klarytromycyny, indynawiru, itrakonazolu, worykonazolu, posakonazolu, ketokonazolu, nelfinawiru, rytonawiru, sakwinawiru, telitromycyny) i wenlafaksyny może zwiększać stężenie wenlafaksyny i jej metabolitu. Z tego względu zaleca się ostrożność podczas takiego leczenia skojarzonego.10

Wpływ wenlafaksyny na działanie innych produktów leczniczych

Wenlafaksyna może wpływać na działanie wielu leków, co przedstawiono poniżej:

Lit

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może wywołać zespół serotoninowy.11

Diazepam

Wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Podobnie diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie jest jednak znane, czy występują interakcje z innymi benzodiazepinami.12

Imipramina

Wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Zaobserwowano jednak zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy podczas podawania wenlafaksyny w dawce od 75 do 150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane, ale zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych leków.13

Haloperydol

Badania farmakokinetyczne wykazały, że wenlafaksyna powoduje zmniejszenie całkowitego doustnego klirensu haloperydolu o 42%, zwiększenie wartości AUC o 70% i zwiększenie wartości Cmax o 88%, bez wpływu na okres półtrwania haloperydolu. Należy to uwzględnić przy jednoczesnym stosowaniu obu leków, choć kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.14

Rysperydon

Wenlafaksyna zwiększa wartość AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie wpływa na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest jeszcze dobrze poznane.15

Metoprolol

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu u zdrowych ochotników powoduje zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu nie ulega zmianie. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu. Kliniczne znaczenie tego zjawiska dla pacjentów z nadciśnieniem nie jest znane, jednak zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania obu leków.16

Indynawir

Wenlafaksyna powoduje zmniejszenie wartości AUC indynawiru o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36%. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.17

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450

Wenlafaksyna jest stosunkowo słabym inhibitorem CYP2D6 in vivo. Nie wykazuje działania hamującego na CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) oraz CYP2C19 (diazepam).18

Doustne środki antykoncepcyjne

Po wprowadzeniu leku do obrotu opisywano przypadki niezamierzonej ciąży u pacjentek stosujących doustną antykoncepcję podczas przyjmowania wenlafaksyny. Nie jest jednak jasne, czy przypadki te były wynikiem interakcji lekowej z wenlafaksyną. Dotychczas nie przeprowadzono badania interakcji dotyczącego hormonalnej antykoncepcji.19

Tabela interakcji wenlafaksyny

Grupa leków/substancja Opis interakcji Poziom ważności Zalecenia
Nieodwracalne nieselektywne IMAO Ryzyko wystąpienia groźnych reakcji, w tym zespołu serotoninowego, drgawek i zgonu Bardzo wysoki Przeciwwskazane stosowanie jednoczesne. Wymagana przerwa co najmniej 14 dni po IMAO przed rozpoczęciem leczenia wenlafaksyną i co najmniej 7 dni po wenlafaksynie przed rozpoczęciem leczenia IMAO
Odwracalne selektywne IMAO (moklobemid) Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego Wysoki Przeciwwskazane stosowanie jednoczesne. Wymagana przerwa co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia wenlafaksyną przed rozpoczęciem leczenia odwracalnym IMAO
Odwracalne nieselektywne IMAO (linezolid) Ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego Wysoki Nie należy podawać pacjentom leczonym wenlafaksyną
Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, tryptany, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, lit, opioidy) Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego Wysoki Uważne monitorowanie pacjenta, szczególnie na początku leczenia i po zwiększaniu dawki
Alkohol Nasilenie działania depresyjnego na OUN, pogorszenie zaburzeń psychicznych Średni do wysokiego Należy unikać spożywania alkoholu podczas leczenia wenlafaksyną
Leki wydłużające odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne, makrolidy, leki przeciwhistaminowe, chinolony) Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych (torsade de pointes) Wysoki Należy unikać jednoczesnego stosowania takich leków
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, atazanawir, klarytromycyna, indynawir i inne) Zwiększenie stężenia wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny Średni Zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania
Lit Ryzyko zespołu serotoninowego Wysoki Ostrożne stosowanie, monitorowanie pod kątem objawów zespołu serotoninowego
Imipramina Zwiększenie AUC 2-hydroksydezypraminy o 2,5-4,5 razy Średni Zachować szczególną ostrożność
Haloperydol Zmniejszenie klirensu haloperydolu o 42%, zwiększenie AUC o 70%, zwiększenie Cmax o 88% Średni Uwzględnić podczas jednoczesnego stosowania
Rysperydon Zwiększenie AUC rysperydonu o 50% Średni Rozważyć potencjalny wpływ kliniczny
Metoprolol Zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o 30-40% Średni Szczególna ostrożność u pacjentów z nadciśnieniem
Indynawir Zmniejszenie AUC indynawiru o 28% i Cmax o 36% Niski do średniego Monitorowanie skuteczności terapii indynawirem
Doustne środki antykoncepcyjne Potencjalne zmniejszenie skuteczności antykoncepcji (niejasny związek przyczynowy) Nieokreślony Rozważyć dodatkowe metody antykoncepcji
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl