Właściwości farmakodynamiczne leku Faxolet ER

Faxolet ER zawiera wenlafaksynę w postaci chlorowodorku wenlafaksyny, dostępną w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg i 150 mg. Lek należy do grupy farmakoterapeutycznej: inne leki przeciwdepresyjne, kod ATC: N 06 AX 16.¹

Mechanizm działania

Przeciwdepresyjne działanie wenlafaksyny wynika z wzmocnienia aktywności neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania niekliniczne wykazały, że wenlafaksyna oraz jej aktywny metabolit O-demetylowenlafaksyna (ODV) działają jako inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny. Dodatkowo, wenlafaksyna wykazuje słabe właściwości hamujące wychwyt zwrotny dopaminy.²

Zarówno wenlafaksyna, jak i ODV zmniejszają odpowiedź β-adrenergiczną po podaniu jednorazowym (pojedyncza dawka) oraz po podaniu przewlekłym. Oba związki wykazują bardzo podobne działanie w odniesieniu do ich całkowitego wpływu na wychwyt zwrotny neuroprzekaźników i wiązanie z receptorami.³

Powinowactwo do receptorów

Wenlafaksyna praktycznie nie wykazuje powinowactwa do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, H1-histaminowych i α1-adrenergicznych w mózgu szczura in vitro. Ta cecha jest istotna klinicznie, ponieważ aktywność farmakologiczna tych receptorów może być związana z różnymi działaniami niepożądanymi leków przeciwdepresyjnych, takimi jak działanie antycholinergiczne, uspokajające oraz wpływ na układ sercowo-naczyniowy.⁴

Ważną cechą farmakodynamiczną wenlafaksyny jest brak zdolności hamowania monoaminooksydazy (MAO). W badaniach in vitro stwierdzono również, że wenlafaksyna praktycznie nie wykazuje powinowactwa do receptorów opioidowych ani benzodiazepinowych.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Epizody dużej depresji

Skuteczność wenlafaksyny w leczeniu epizodów dużej depresji została potwierdzona w szeregu badań klinicznych:

• Wenlafaksyna o natychmiastowym uwalnianiu – pięć randomizowanych, z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo badań krótkoterminowych (4-6 tygodni) z zastosowaniem zmiennych dawek do 375 mg na dobę⁶
• Wenlafaksyna o przedłużonym uwalnianiu – dwa kontrolowane placebo, krótkoterminowe badania (8 lub 12 tygodni) z zastosowaniem zmiennych dawek od 75 do 225 mg na dobę⁷

Przeprowadzono również badania długoterminowe potwierdzające skuteczność wenlafaksyny:

• Badanie z udziałem dorosłych pacjentów ambulatoryjnych, którzy w 8-tygodniowym otwartym badaniu zareagowali na leczenie wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu (75, 150 lub 225 mg). Pacjenci zostali zrandomizowani i kontynuowali przyjmowanie tej samej dawki wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu lub placebo przez okres do 26 tygodni w celu przeprowadzenia obserwacji nawrotów choroby.⁸
• Badanie potwierdzające skuteczność wenlafaksyny w zapobieganiu nawrotom epizodów depresyjnych przez okres 12 miesięcy. Było to kontrolowane placebo badanie z podwójnie ślepą próbą u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych z zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi, którzy zareagowali podczas ostatniego epizodu depresji na leczenie wenlafaksyną (od 100 do 200 mg na dobę, wg schematu dwa razy na dobę).⁹

Uogólnione zaburzenia lękowe

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD) została potwierdzona w następujących badaniach z udziałem dorosłych pacjentów ambulatoryjnych:

• Dwa 8-tygodniowe kontrolowane placebo badania z zastosowaniem stałych dawek (od 75 do 225 mg na dobę)¹⁰
• Jedno 6-miesięczne kontrolowane placebo badanie z zastosowaniem stałych dawek (od 75 do 225 mg na dobę)¹¹
• Jedno 6-miesięczne kontrolowane placebo badanie z zastosowaniem zmiennych dawek (37,5, 75 i 150 mg na dobę)¹²

Należy zaznaczyć, że chociaż istnieją dowody potwierdzające nadrzędność dawki 37,5 mg na dobę nad placebo, dawka ta nie była za każdym razem tak skuteczna, jak większe dawki.¹³

Fobia społeczna

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu fobii społecznej została potwierdzona w następujących badaniach z udziałem dorosłych pacjentów ambulatoryjnych:

• Cztery 12-tygodniowe, wieloośrodkowe, kontrolowane placebo badania z podwójnie ślepą próbą, z grupą kontrolną, z zastosowaniem zmiennych dawek¹⁴
• Jedno 6-miesięczne, kontrolowane placebo badanie z podwójnie ślepą próbą z grupą kontrolną z zastosowaniem stałych/zmiennych dawek¹⁵

We wszystkich badaniach pacjenci otrzymywali dawki w zakresie od 75 do 225 mg na dobę. Badanie trwające 6 miesięcy nie wykazało wyższej skuteczności w grupie pacjentów stosującej dawki od 150 do 225 mg na dobę w porównaniu z grupą przyjmującą dawkę 75 mg na dobę.¹⁶

Lęk napadowy

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu lęku napadowego została potwierdzona w następujących badaniach:

• Dwa 12-tygodniowe, wieloośrodkowe, kontrolowane placebo badania z podwójnie ślepą próbą u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych z lękiem napadowym z lub bez towarzyszącej agorafobii. Dawkowanie rozpoczynano od 37,5 mg na dobę przez 7 dni, a następnie stosowano dawki stałe:
  • 75-150 mg na dobę w jednym badaniu
  • 75-225 mg na dobę w drugim badaniu¹⁷
• Jedno długotrwałe badanie z podwójnie ślepą próbą kontrolowane placebo z grupą kontrolną u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych, którzy zareagowali na leczenie fazy otwartej. W tym badaniu oceniano długotrwałe bezpieczeństwo stosowania, skuteczność i zapobieganie nawrotom. Pacjenci kontynuowali przyjmowanie takich samych dawek wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu, jak na końcu fazy otwartej (75, 150 lub 225 mg).¹⁸

Elektrofizjologia serca

W szczegółowym badaniu dotyczącym odstępu QTc z udziałem zdrowych ochotników wenlafaksyna stosowana w ponadterapeutycznej dawce dobowej 450 mg (podawana w dawce po 225 mg dwa razy na dobę) nie powodowała klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QT.¹⁹

Jednakże po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc i(lub) częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes (TdP) oraz arytmii komorowej, zwłaszcza po przedawkowaniu lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc/TdP.²⁰