Leki w grupie
„inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny”

Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI – Serotonin–norepinephrine reuptake inhibitors) to grupa leków przeciwdepresyjnych, które działają poprzez blokowanie wychwytu zwrotnego dwóch neuroprzekaźników – serotoniny i noradrenaliny – w szczelinie synaptycznej. Mechanizm ten prowadzi do zwiększenia stężenia tych neuroprzekaźników w przestrzeni międzysynaptycznej, co skutkuje nasileniem ich działania i poprawą przekaźnictwa nerwowego w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.

SNRI stosowane są przede wszystkim w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych (szczególnie lęku uogólnionego i lęku napadowego), zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych oraz bólu neuropatycznego. W przeciwieństwie do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), które działają głównie na serotoninę, SNRI wpływają zarówno na układ serotoninergiczny, jak i noradrenergiczny, co może prowadzić do większej skuteczności w leczeniu niektórych postaci depresji, szczególnie tych z komponentą bólową lub apatią.

Do najważniejszych leków z grupy SNRI należą: wenlafaksyna (Efectin, Velaxin, Venlectine), duloksetyna (Cymbalta, Dulsevia, Duloxetine), milnacipran (Ixel) oraz deswenlafaksyna (Pristiq). Nowszym przedstawicielem tej grupy jest lewomilnacipran (Fetzima), który nie jest jeszcze dostępny w Polsce. W zależności od dawki, niektóre SNRI wykazują różną selektywność wobec układów serotoninergicznego i noradrenergicznego – np. wenlafaksyna w niższych dawkach działa głównie serotoninergicznie, a w wyższych również noradrenergicznie.

Największymi zaletami SNRI są: szeroki zakres działania terapeutycznego (skuteczność w leczeniu zarówno objawów depresyjnych, jak i lękowych), stosunkowo szybki początek działania w porównaniu do innych leków przeciwdepresyjnych, mniejsze ryzyko wywołania przełączenia w manię u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową niż w przypadku trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego, co czyni je lekami pierwszego wyboru w depresji z towarzyszącym bólem.

Wśród najważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem SNRI wymienia się: możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego (szczególnie przy łączeniu z innymi lekami zwiększającymi stężenie serotoniny), wzrost ciśnienia tętniczego (związany z hamowaniem wychwytu noradrenaliny), zaburzenia funkcji seksualnych, nudności i wymioty (szczególnie na początku leczenia), ryzyko objawów odstawiennych przy nagłym przerwaniu leczenia oraz zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. SNRI mogą również nasilać objawy jaskry z zamkniętym kątem przesączania.

W zależności od struktury chemicznej i profilu farmakologicznego, SNRI można podzielić na podgrupy: pochodne fenetylaminy (wenlafaksyna, deswenlafaksyna), pochodne naftylaminy (duloksetyna) oraz pochodne cyklopropanu (milnacipran, lewomilnacipran). Różnią się one między sobą siłą działania na poszczególne układy neuroprzekaźnikowe, co wpływa na ich profil działań niepożądanych i zastosowanie kliniczne.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl