Wskazania do stosowania
L-alanina

L-alanina jest kluczowym aminokwasem endogennym wykorzystywanym w żywieniu pozajelitowym, szczególnie w stanach katabolicznych, urazach wielonarządowych oraz po dużych zabiegach operacyjnych. Preparaty takie jak Aminomel 10E (15,50 g L-alaniny/1000 ml, 100 g aminokwasów/l, 15,6 g azotu/l, 400 kcal/l) i Aminomel 12,5E (19,38 g L-alaniny/1000 ml, 125 g aminokwasów/l, 19,5 g azotu/l, 500 kcal/l) dostarczają odpowiednią ilość L-alaniny, wspierając syntezę białek i utrzymanie bilansu azotowego. Specjalistyczne preparaty, np. Aminosteril N-Hepa 8% (4,64 g L-alaniny/1000 ml), są dedykowane pacjentom z niewydolnością wątroby, uwzględniając ich specyficzne potrzeby metaboliczne. W pediatrii stosuje się preparaty takie jak Vaminolact (6,3 g L-alaniny/1000 ml), a u pacjentów z ograniczeniem podaży płynów – preparaty o wysokiej koncentracji aminokwasów, np. Vamin 18 Electrolyte-Free (16,0 g L-alaniny/1000 ml). L-alanina, będąc aminokwasem glukogennym, pełni głównie funkcję substratu do syntezy białek, a jej podaż powinna być skorelowana z dostarczaniem energii, zwykle poprzez łączenie z roztworami węglowodanów.

Wprowadzenie do L-alaniny

L-alanina jest jednym z najczęściej występujących aminokwasów endogennych w organizmie ludzkim. Jako składnik białek odgrywa istotną rolę w procesach metabolicznych, szczególnie w kontekście zachowania równowagi azotowej i energetycznej organizmu. W preparatach do żywienia pozajelitowego L-alanina stanowi kluczowy komponent, wspierający procesy anaboliczne i zapewniający materiał budulcowy dla syntezy białek ustrojowych. Jej obecność w roztworach aminokwasów ma szczególne znaczenie w stanach katabolicznych, gdy dostarczenie odpowiedniej ilości aminokwasów jest niezbędne dla regeneracji tkanek i utrzymania homeostazy białkowej.1 2

Wskazania do stosowania L-alaniny w żywieniu pozajelitowym

L-alanina, jako składnik roztworów aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, jest wskazana przede wszystkim w sytuacjach klinicznych, gdy standardowe żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Aminokwasy, w tym L-alanina, stanowią niezbędny element zapewniający podaż składników potrzebnych do syntezy białka, szczególnie istotnych w stanach zwiększonego katabolizmu.3 4

Pacjenci po urazach i zabiegach operacyjnych

Preparaty zawierające L-alaninę są szczególnie wskazane u pacjentów po ciężkich urazach i urazach mnogich, gdzie dochodzi do nasilonego katabolizmu białkowego. W przypadku dużych zabiegów operacyjnych przebiegających z dużym niedoborem białka, podaż L-alaniny może być zalecana przed, w czasie i po operacji. Preparaty takie jak Aminomel 10E i Aminomel 12,5E, zawierające odpowiednio 15,50 g i 19,38 g L-alaniny na 1000 ml roztworu, zapewniają odpowiednią podaż tego aminokwasu w ramach kompleksowej terapii żywieniowej.5 6

Choroby ostre i przewlekłe

L-alanina jest wskazana w leczeniu pacjentów z ostrymi i przewlekłymi chorobami wymagającymi stosowania żywienia pozajelitowego. Dotyczy to szczególnie schorzeń przebiegających z nasilonym katabolizmem białkowym, zaburzeniami wchłaniania jelitowego lub gdy normalne odżywianie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe.7 8

Niewydolność wątroby

Specjalistyczne preparaty aminokwasowe, jak Aminosteril N-Hepa 8%, opracowane specjalnie dla pacjentów z niewydolnością wątroby, zawierają L-alaninę w ilości 4,64 g/1000 ml. Takie preparaty są wskazane w ciężkich przypadkach niewydolności wątroby, bez lub z towarzyszącą encefalopatią wątrobową, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Niższa zawartość L-alaniny w porównaniu do standardowych preparatów do żywienia pozajelitowego wynika ze specyficznych wymagań metabolicznych pacjentów z niewydolnością wątroby.9 10

Pacjenci pediatryczni

W przypadku pacjentów pediatrycznych, L-alanina jest dostarczana w ramach specjalnie opracowanych preparatów, takich jak Vaminolact, który zawiera 6,3 g L-alaniny na 1000 ml roztworu. Zastosowanie tego typu preparatów jest wskazane jako źródło aminokwasów w żywieniu pozajelitowym pacjentów pediatrycznych, gdy konieczne jest dostarczenie odpowiedniego profilu aminokwasowego dostosowanego do potrzeb rozwijającego się organizmu.11 12

Pacjenci ze zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy

L-alanina jest szczególnie istotna u pacjentów z wysokim zapotrzebowaniem na aminokwasy i/lub ograniczeniem przyjmowania płynów. Preparaty o wysokiej koncentracji aminokwasów, jak Vamin 18 Electrolyte-Free zawierający 16,0 g L-alaniny na 1000 ml roztworu, są dedykowane dla pacjentów wymagających intensywnego wsparcia metabolicznego przy jednoczesnej restrykcji płynowej.13 14

Specyficzne zastosowania medyczne L-alaniny

Oprócz klasycznego zastosowania w żywieniu pozajelitowym, L-alanina może być również składnikiem kompleksowych preparatów terapeutycznych do specyficznych zastosowań medycznych. Przykładem jest Copaxone, preparat zawierający octan glatirameru – syntetyczny polipeptyd składający się z czterech aminokwasów, w tym L-alaniny. Ten lek jest wskazany w leczeniu pacjentów z postaciami rzutowymi stwardnienia rozsianego, chociaż w tym przypadku L-alanina nie pełni bezpośredniej funkcji żywieniowej, lecz jest składnikiem aktywnej substancji terapeutycznej.15 16

Optymalizacja terapii żywieniowej z wykorzystaniem L-alaniny

Zapotrzebowanie energetyczne

W żywieniu pozajelitowym roztwory aminokwasów zawierające L-alaninę powinny być zazwyczaj łączone z roztworami węglowodanów w celu pokrycia zapotrzebowania energetycznego organizmu. Sama L-alanina, będąc aminokwasem glukogennym, może uczestniczyć w procesach metabolicznych związanych z gospodarką węglowodanową, jednak jej głównym zadaniem pozostaje dostarczenie substratu do syntezy białek.17 18

Bilans azotowy

Zawartość L-alaniny w preparatach do żywienia pozajelitowego ma istotne znaczenie dla utrzymania właściwego bilansu azotowego. Całkowita zawartość azotu w preparatach aminokwasowych, do której przyczynia się również L-alanina, waha się od 9,3 g/l w preparatach pediatrycznych do 19,5 g/l w preparatach o wysokiej zawartości aminokwasów, co pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.19 20 21

Produkt leczniczy Zawartość L-alaniny (g/1000 ml) Całkowita zawartość aminokwasów (g/l) Zawartość azotu (g/l) Wartość energetyczna (kcal/l) Główne wskazania
Aminomel 10E 15,50 100 15,6 400 Żywienie pozajelitowe po urazach, zabiegach operacyjnych i w chorobach ostrych/przewlekłych
Aminomel 12,5E 19,38 125 19,5 500 Żywienie pozajelitowe po urazach, zabiegach operacyjnych i w chorobach ostrych/przewlekłych
Aminosteril N-Hepa 8% 4,64 80 12,90 320 Żywienie pozajelitowe w niewydolności wątroby
Vamin 18 Electrolyte-Free 16,0 114 18 460 Żywienie pozajelitowe u pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy
Vaminolact 6,3 65,3 9,3 240 Żywienie pozajelitowe pacjentów pediatrycznych

22 23 24 25 26

Zalecenia praktyczne dotyczące stosowania L-alaniny

Przy zalecaniu preparatów zawierających L-alaninę należy uwzględnić specyficzne potrzeby pacjenta, w tym:

  • Stan kliniczny i przyczynę wprowadzenia żywienia pozajelitowego
  • Wiek pacjenta (odmienne preparaty dla dorosłych i dzieci)
  • Funkcję wątroby (specjalne preparaty dla pacjentów z niewydolnością wątroby)
  • Bilans płynów (preparaty o wysokiej koncentracji aminokwasów dla pacjentów z ograniczeniami podaży płynów)
  • Zapotrzebowanie energetyczne (konieczność łączenia z roztworami węglowodanów)

27 28 29 30

Monitorowanie terapii z zastosowaniem L-alaniny

Podczas stosowania preparatów zawierających L-alaninę w żywieniu pozajelitowym, konieczne jest regularne monitorowanie parametrów klinicznych i biochemicznych pacjenta, w tym:

  • Równowagi kwasowo-zasadowej (preparaty mają różne wartości pH i kwasowości)
  • Stężenia mocznika i kreatyniny (ocena metabolizmu białkowego)
  • Elektrolitów (różne preparaty mają różną zawartość elektrolitów)
  • Funkcji wątroby
  • Bilansu azotowego

31 32 33

L-alanina jako element kompleksowej terapii żywieniowej

Należy pamiętać, że L-alanina, jako składnik roztworów aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, jest tylko jednym z elementów kompleksowej terapii żywieniowej. Dla osiągnięcia optymalnych efektów klinicznych konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów leczenia żywieniowego, w tym:

  • Dostosowanie podaży energii (zazwyczaj poprzez łączenie z roztworami węglowodanów)
  • Zbilansowanie profilu aminokwasowego
  • Suplementacja elektrolitów i pierwiastków śladowych
  • Uwzględnienie specyficznych potrzeb metabolicznych wynikających z choroby podstawowej

34 35

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl