Właściwości farmakodynamiczne
Imatinib LEK-AM 400 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Imatinib LEK-AM

Imatinib należy do grupy farmakoterapeutycznej: inhibitorów kinazy białkowo-tyrozynowej, oznaczonej kodem ATC: L01XE01. Jest to substancja farmakologicznie czynna zawarta w produkcie leczniczym Imatinib LEK-AM 400 mg, występującym w postaci kapsułek twardych.¹

Mechanizm działania

Imatinib jest małocząsteczkowym inhibitorem kinaz białkowych, który wykazuje silne działanie hamujące wobec kinazy tyrozynowej (KT) Bcr-Abl. Ponadto substancja ta hamuje aktywność wielu innych receptorów kinaz tyrozynowych:²

• Kit – receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych (SCF) kodowany przez protoonkogen c-Kit
• DDR1 i DDR2 – receptory domeny dyskoidynowej
• CSF-1R – receptory czynnika stymulującego kolonie
• PDGFR-alfa i PDGFR-beta – receptory alfa i beta płytkopochodnego czynnika wzrostu

W konsekwencji tego mechanizmu działania imatinib hamuje procesy komórkowe, w których aktywacji pośredniczą wymienione receptory kinaz.³

Działanie farmakodynamiczne

Szczegółowa charakterystyka farmakodynamiczna wskazuje, że imatinib wykazuje silne działanie hamujące wobec kinazy tyrozynowej Bcr-Abl w trzech poziomach: in vitro, w komórce oraz in vivo. Substancja ta działa wybiórczo, zarówno hamując proliferację, jak i indukując apoptozę w komórkach:⁴

• linii Bcr-Abl dodatnich
• świeżo pobranych od pacjentów z CML (przewlekłą białaczką szpikową) z dodatnim chromosomem Philadelphia
• świeżo pobranych od pacjentów z ALL (ostrą białaczką limfoblastyczną) z dodatnim chromosomem Philadelphia

Badania in vivo na modelach zwierzęcych z wykorzystaniem Bcr-Abl dodatnich komórek nowotworowych potwierdziły, że imatinib stosowany w monoterapii wykazuje działanie przeciwnowotworowe.⁵

Dodatkowym mechanizmem działania imatynibu jest hamowanie receptorów kinaz tyrozynowych płytkopochodnego czynnika aktywacji (PDGF), PDGF-R oraz czynnika komórek pnia (SCF), c-Kit. W wyniku tego działania dochodzi do hamowania procesów komórkowych aktywowanych przez PDGF i SCF.⁶

W badaniach in vitro wykazano, że imatinib hamuje proliferację i indukuje apoptozę komórek nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), w których stwierdzono ekspresję mutacji kit.⁷

Wpływ na patogenezę chorób

W patogenezie kilku jednostek chorobowych istotną rolę odgrywa aktywacja receptora PDGF lub kinaz białkowo-tyrozynowych Abl. Do tych chorób należą:⁸

• MDS/MPD – zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne
• HES/CEL – zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa
• DFSP – guzowaty włókniakomięsak skóry

Imatinib wykazuje zdolność hamowania przekazywania sygnałów i proliferacji komórek zależnej od zaburzonej regulacji aktywności PDGFR i kinazy Abl, co jest podstawą jego działania terapeutycznego w tych schorzeniach.⁹

Skuteczność kliniczna

Skuteczność terapeutyczna imatynibu oceniana jest na podstawie następujących parametrów:¹⁰

1. Stopień całkowitego odsetka odpowiedzi hematologicznej
2. Stopień odpowiedzi cytogenetycznej
3. Czas przeżycia wolnego od progresji choroby

Warto podkreślić, że poza badaniami dotyczącymi nowo rozpoznanej przewlekłej białaczki szpikowej, brak jest kontrolowanych badań klinicznych wykazujących takie korzyści kliniczne jak zmniejszenie objawów związanych z chorobą czy zwiększone przeżycie.¹¹