Dawkowanie i sposób podawania
Imatinib LEK-AM 400 mg

Imatinib LEK-AM jest wskazany do leczenia nowotworów hematologicznych i mięsaków złośliwych, a jego dawkowanie powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów. Lek podaje się doustnie podczas posiłku, popijając wodą, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Dawkowanie u dorosłych zależy od fazy choroby: w przewlekłej fazie CML stosuje się 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, z możliwością podziału dawki 800 mg na dwie dawki po 400 mg. U dzieci dawka ustalana jest na podstawie powierzchni ciała (340 mg/m² pc./dobę, max 800 mg), z możliwością zwiększenia do 570 mg/m² pc. W Ph+ ALL u dorosłych zaleca się 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m² pc. Dawkowanie w innych wskazaniach to m.in. 400 mg/dobę w MDS/MPD, 100-400 mg/dobę w HES/CEL oraz 800 mg/dobę w guzach stromalnych przewodu pokarmowego (DFSP).

Dawkowanie i sposób podawania leku Imatinib LEK-AM

Leczenie produktem Imatinib LEK-AM powinien prowadzić lekarz posiadający doświadczenie w leczeniu pacjentów z nowotworami hematologicznymi oraz mięsakami złośliwymi. Właściwe dawkowanie oraz sposób podawania leku są kluczowe dla skutecznej terapii.1

Podstawowe zasady podawania

Lek należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając dużą szklanką wody, co minimalizuje ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Schemat dawkowania zależy od całkowitej dawki dobowej:2

  • Dawki 400 mg lub 600 mg – podawane raz na dobę
  • Dawka 800 mg – podawana w dwóch dawkach po 400 mg (rano i wieczorem)

W przypadku pacjentów pediatrycznych, którzy nie są w stanie połknąć kapsułki, można rozpuścić jej zawartość w szklance niegazowanej wody lub soku jabłkowego. Kobiety w wieku rozrodczym otwierające kapsułki powinny zachować szczególną ostrożność, unikając kontaktu proszku ze skórą i oczami oraz nie wdychając go – ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Po przygotowaniu leku należy dokładnie umyć ręce.3

Dawkowanie w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) u dorosłych

Dawkowanie imatynibu w CML u dorosłych uzależnione jest od fazy choroby:4

  • Faza przewlekła CML: 400 mg/dobę – faza ta definiowana jest jako: ilość blastów we krwi i szpiku <15%, ilość granulocytów zasadochłonnych we krwi obwodowej <20%, liczba płytek >100 x 10⁹/l
  • Faza akceleracji: 600 mg/dobę – faza ta spełnia którekolwiek z kryteriów: ilość blastów we krwi i szpiku ≥15% ale <30%, ilość blastów i promielocytów we krwi i szpiku ≥30% (pod warunkiem, że ilość blastów jest <30%), ilość granulocytów zasadochłonnych we krwi obwodowej ≥20%, liczba płytek <100 x 10⁹/l i jest to niezwiązane z leczeniem
  • Przełom blastyczny: 600 mg/dobę – definiowany jako stan, w którym liczba blastów we krwi lub szpiku jest ≥30% lub występują ogniska pozaszpikowe choroby inne niż w wątrobie i śledzionie

Leczenie należy kontynuować do czasu progresji choroby. Zwiększenie dawki można rozważyć przy braku poważnych działań niepożądanych oraz ciężkiej neutropenii lub trombocytopenii niezwiązanych z białaczką w następujących przypadkach:5

  • Postęp choroby na każdym jej etapie
  • Brak zadowalającej odpowiedzi hematologicznej po co najmniej 3 miesiącach leczenia
  • Brak odpowiedzi cytogenetycznej po 12 miesiącach leczenia
  • Utrata osiągniętej uprzednio odpowiedzi hematologicznej i/lub cytogenetycznej

W takich przypadkach można zwiększyć dawkę z 400 mg do 600 mg lub 800 mg w fazie przewlekłej, lub z 600 mg do 800 mg (podawanych w dwóch dawkach po 400 mg) w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego. Po zwiększeniu dawki konieczna jest wzmożona obserwacja pacjenta z uwagi na możliwość nasilenia działań niepożądanych.6

Dawkowanie w CML u dzieci

Dawkowanie u dzieci ustala się na podstawie powierzchni ciała pacjenta (mg/m² pc.). Zalecana dawka dla dzieci wynosi:7

  • W fazie przewlekłej CML i fazach zaawansowanych: 340 mg/m² pc./dobę (nie przekraczając całkowitej dawki 800 mg)
  • Lek można podawać w postaci jednej dawki dobowej lub podzielić na dwie części (rano i wieczorem)

U dzieci, podobnie jak u dorosłych, można rozważyć zwiększenie dawki z 340 mg/m² pc. do 570 mg/m² pc. na dobę (nie przekraczając dawki całkowitej 800 mg) w przypadkach:8

  • Postęp choroby
  • Brak zadowalającej odpowiedzi hematologicznej po co najmniej 3 miesiącach leczenia
  • Brak odpowiedzi cytogenetycznej po 12 miesiącach leczenia
  • Utrata osiągniętej uprzednio odpowiedzi hematologicznej i/lub cytogenetycznej

Należy zaznaczyć, że doświadczenie w leczeniu dzieci poniżej 2 lat jest ograniczone.9

Dawkowanie w ostrej białaczce limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL)

Dla dorosłych pacjentów z Ph+ ALL zalecana dawka imatynibu wynosi 600 mg na dobę. Leczenie we wszystkich fazach powinno być nadzorowane przez hematologów doświadczonych w prowadzeniu pacjentów z tą chorobą.10

Schemat dawkowania opiera się na danych potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania imatynibu w dawce 600 mg na dobę w skojarzeniu z chemioterapią w różnych fazach leczenia (indukcji, konsolidacji i leczenia podtrzymującego). Czas trwania leczenia może się różnić w zależności od wybranego programu terapeutycznego, jednak dłuższa ekspozycja na imatynib zwykle daje lepsze wyniki.11

U dorosłych pacjentów z nawracającą lub oporną na leczenie Ph+ ALL, monoterapia imatynibem w dawce 600 mg na dobę jest bezpieczna i skuteczna, oraz może być stosowana do czasu wystąpienia progresji choroby.12

U dzieci z Ph+ ALL zaleca się dawkę dobową w wysokości 340 mg/m² pc. (nie większą niż 600 mg).13

Dawkowanie w innych wskazaniach

W przypadku innych wskazań zalecane dawkowanie prezentuje się następująco:14

  • Zespoły mielodysplastyczne/mieloproliferacyjne (MDS/MPD): 400 mg/dobę u dorosłych
  • Zespół hipereozynofilowy/przewlekła białaczka eozynofilowa (HES/CEL): 100 mg/dobę u dorosłych – można rozważyć zwiększenie dawki ze 100 mg do 400 mg przy braku działań niepożądanych, jeśli badania wykażą niewystarczającą odpowiedź na leczenie
  • Guz stromalny przewodu pokarmowego (DFSP): 800 mg/dobę u dorosłych

Modyfikacja dawkowania ze względu na działania niepożądane

Pozahematologiczne działania niepożądane

W przypadku ciężkich pozahematologicznych działań niepożądanych należy przerwać leczenie imatynibem do czasu ich ustąpienia. Następnie można wznowić leczenie w zależności od początkowego stopnia ciężkości zdarzenia.15

Szczególne postępowanie dotyczy zaburzeń wątrobowych:16

  • Przy stężeniu bilirubiny >3x górna granica normy (GGN) lub aktywności aminotransferaz >5x GGN – należy przerwać podawanie imatynibu
  • Leczenie można wznowić, gdy stężenie bilirubiny spadnie do <1,5x GGN, a aktywność aminotransferaz do <2,5x GGN
  • Przy wznowieniu leczenia stosuje się zmniejszone dawki dobowe:
    • U dorosłych: z 400 mg do 300 mg, z 600 mg do 400 mg lub z 800 mg do 600 mg
    • U dzieci: z 340 mg/m² pc. do 260 mg/m² pc.
Hematologiczne działania niepożądane

W przypadku ciężkiej neutropenii lub trombocytopenii zaleca się dostosowanie dawki zgodnie z poniższą tabelą.17

Wskazanie Parametry hematologiczne Postępowanie
HES/CEL (dawka początkowa 100 mg) ANC <1,0 x 10⁹/l i/lub płytki krwi <50 x 10⁹/l 1. Przerwać podawanie imatynibu aż do chwili, gdy ANC ≥1,5 x 10⁹/l i płytki krwi ≥75 x 10⁹/l.
2. Ponownie rozpocząć leczenie imatynibem w dawce stosowanej uprzednio.
CML w fazie przewlekłej, MDS/MPD (dawka początkowa 400 mg)
HES/CEL (po dawce 400 mg)
ANC <1,0 x 10⁹/l i/lub płytki krwi <50 x 10⁹/l 1. Przerwać leczenie imatynibem do czasu, gdy ANC ≥1,5 x 10⁹/l i płytki krwi ≥75 x 10⁹/l.
2. Ponownie rozpocząć leczenie imatynibem w dawce stosowanej uprzednio.
3. W przypadku ponownego zmniejszenia ANC <1,0 x 10⁹/l i/lub płytek krwi <50 x 10⁹/l, powtórzyć postępowanie z punktu 1, a następnie wrócić do podawania imatynibu w dawce zmniejszonej do 300 mg.
CML w fazie przewlekłej u dzieci i młodzieży (po dawce 340 mg/m² pc.) ANC <1,0 x 10⁹/l i/lub płytki krwi <50 x 10⁹/l 1. Przerwać leczenie imatynibem do czasu, gdy ANC ≥1,5 x 10⁹/l i płytki krwi ≥75 x 10⁹/l.
2. Ponownie rozpocząć leczenie imatynibem w dawce stosowanej uprzednio.
3. W przypadku ponownego zmniejszenia ANC <1,0 x 10⁹/l i/lub płytki krwi <50 x 10⁹/l, powtórzyć postępowanie z punktu 1, a następnie wrócić do podawania imatynibu w dawce zmniejszonej do 260 mg/m² pc.
CML w fazie akceleracji i przełomu blastycznego i Ph+ ALL (dawka początkowa 600 mg) ANC <0,5 x 10⁹/l i/lub płytki krwi <10 x 10⁹/l 1. Sprawdzić, czy niedobór krwinek jest spowodowany białaczką (aspiracja szpiku lub biopsja).
2. Jeśli niedobór krwinek nie ma związku z białaczką, należy zmniejszyć dawkę imatynibu do 400 mg.
3. Jeśli niedobór krwinek utrzymuje się przez okres 2 tygodni, dawkę należy zmniejszyć do 300 mg.
4. Jeśli niedobór krwinek utrzymuje się przez okres 4 tygodni i nadal nie ma związku z białaczką, należy przerwać podawanie imatynibu do czasu, gdy ANC ≥1,0 x 10⁹/l i płytki krwi ≥20 x 10⁹/l, a następnie wznowić leczenie dawką 300 mg.
CML w fazie akceleracji i przełomu blastycznego u dzieci i młodzieży (dawka początkowa 340 mg/m² pc.) ANC <0,5 x 10⁹/l i/lub płytki krwi <10 x 10⁹/l 1. Sprawdzić, czy niedobór krwinek jest spowodowany białaczką (aspiracja szpiku lub biopsja).
2. Jeśli niedobór krwinek nie ma związku z białaczką, należy zmniejszyć dawkę imatynibu do 260 mg/m² pc.
3. Jeśli niedobór krwinek utrzymuje się przez okres 2 tygodni, dawkę należy zmniejszyć do 200 mg/m² pc.
4. Jeśli niedobór krwinek utrzymuje się przez okres 4 tygodni i nadal nie ma związku z białaczką, należy przerwać podawanie imatynibu do czasu, gdy ANC ≥1,0 x 10⁹/l i płytki krwi ≥20 x 10⁹/l, a następnie wznowić leczenie dawką 200 mg/m² pc.
DFSP (w dawce 800 mg) ANC <1,0 x 10⁹/l i/lub płytki krwi <50 x 10⁹/l 1. Przerwać leczenie imatynibem do czasu, gdy ANC ≥1,5 x 10⁹/l i płytki krwi ≥75 x 10⁹/l.
2. Wznowić leczenie imatynibem w dawce 600 mg.
3. W razie ponownego zmniejszenia ANC <1,0 x 10⁹/l i/lub płytek krwi <50 x 10⁹/l, powtórzyć postępowanie z punktu 1, a następnie wrócić do podawania imatynibu w dawce zmniejszonej do 400 mg.

ANC (Absolute Neutrophil Count) = bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych18

Szczególne populacje pacjentów

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Doświadczenie kliniczne w stosowaniu imatynibu u dzieci jest zróżnicowane w zależności od wskazania:19

  • CML – brak doświadczenia u dzieci poniżej 2 lat
  • Ph+ ALL – brak doświadczenia u dzieci poniżej 1 roku
  • MDS/MPD, DFSP, HES/CEL – bardzo ograniczone doświadczenie u dzieci poniżej 18 lat; brak zaleceń dotyczących dawkowania
Niewydolność wątroby

Ponieważ imatynib jest metabolizowany głównie w wątrobie, pacjentom z zaburzeniami czynności wątroby (łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi) należy podawać minimalną zalecaną dawkę 400 mg na dobę. Dawkę tę można zmniejszyć w przypadku nietolerancji.20

Klasyfikacja zaburzeń wątroby opiera się na następujących parametrach:Niewydolność nerek

Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek lub dializowani powinni otrzymywać minimalną zalecaną dawkę 400 mg na dobę jako dawkę początkową. U tych pacjentów zaleca się zachowanie ostrożności. W przypadku nietolerancji dawka może zostać zmniejszona, a w przypadku braku skuteczności – zwiększona.22

Stosowanie u osób w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku nie jest wymagane specjalne dawkowanie imatynibu. Badania kliniczne nie wykazały istotnych różnic farmakokinetycznych związanych z wiekiem u pacjentów powyżej 65 lat, którzy stanowili ponad 20% uczestników badań.23

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl