Działania niepożądane
Imatinib LEK-AM 400 mg

Imatinib LEK-AM w dawce 400 mg w kapsułkach twardych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych odnotowano u 2,4-5% pacjentów w różnych fazach przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz u 4% pacjentów z nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni oraz wysypkę. U pacjentów z CML częściej obserwowano mielosupresję, natomiast u chorych z GIST występowały ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) z przewodu pokarmowego lub wewnątrz guza, które mogą prowadzić do zgonu. Charakterystyczne są także zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, wodobrzuszem i obrzękami, które mogą stanowić zagrożenie życia, zwłaszcza u pacjentów w przełomie blastycznym.

Działania niepożądane leku Imatinib LEK-AM

Imatinib LEK-AM (400 mg, kapsułki twarde) może powodować szereg działań niepożądanych, których identyfikacja wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Należy pamiętać, że u pacjentów w zaawansowanym stadium nowotworów złośliwych różnorodność objawów związanych z chorobą podstawową, jej progresją oraz jednoczesnym stosowaniem innych leków może utrudniać prawidłową ocenę przyczynowości objawów niepożądanych.1

Przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych

Według danych z badań klinicznych, przerwanie leczenia imatynibem z powodu wystąpienia działań niepożądanych odnotowano u:

2

Specyficzne działania niepożądane w różnych wskazaniach

Działania niepożądane były podobne we wszystkich wskazaniach, z dwoma istotnymi wyjątkami:

  • U pacjentów z CML obserwowano więcej przypadków mielosupresji niż u pacjentów z GIST, prawdopodobnie z powodu choroby podstawowej.
  • U pacjentów z nieoperacyjnymi i/lub przerzutowymi GIST (7 pacjentów, 5%) wystąpiły ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) w postaci:
    • krwawienia z przewodu pokarmowego (3 pacjentów)
    • krwawienia wewnątrz guza (3 pacjentów)
    • obu typów krwawień jednocześnie (1 pacjent)

3

Należy pamiętać, że umiejscowienie guza w przewodzie pokarmowym może być przyczyną krwawienia z przewodu pokarmowego. Krwawienia te mogą być ciężkie i czasami zakończyć się zgonem.4

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych (≥ 10%) związanych ze stosowaniem imatynibu zarówno w CML jak i GIST należą:

  • nudności o niewielkim nasileniu
  • wymioty
  • biegunka
  • bóle brzucha
  • zmęczenie
  • bóle mięśni
  • kurcze mięśni
  • wysypka

5

Często obserwowano również powierzchowne obrzęki, głównie wokół oczu i obrzęki kończyn dolnych. Rzadko miały one ciężki charakter i ustępowały po podaniu diuretyków, innych środków wspomagających lub po zmniejszeniu dawki imatynibu.6

Działania niepożądane u pacjentów z Ph+ ALL

U pacjentów z chromosomem Philadelphia-dodatnim ostrą białaczką limfoblastyczną (Ph+ ALL) leczonych imatynibem w skojarzeniu z chemioterapią w dużych dawkach zaobserwowano przemijające działanie uszkadzające wątrobę w postaci podwyższonej aktywności aminotransferaz i hiperbilirubinemii.7

Zatrzymanie płynów

Różnorodne działania niepożądane, takie jak: wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc i gwałtowne zwiększenie masy ciała (z obrzękami powierzchniowymi lub bez) są opisywane ogólnie jako zatrzymanie płynów. Działania te najczęściej ustępują po tymczasowym odstawieniu imatynibu oraz podaniu diuretyków i innych środków pomocniczych. Jednak niektóre z tych działań niepożądanych mogą być poważne lub stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia – opisano kilka przypadków zgonów pacjentów w przełomie blastycznym spowodowanych wysiękiem opłucnowym, zastoinową niewydolnością serca i niewydolnością nerek.8

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży nie stwierdzono szczególnych działań niepożądanych.9 Biorąc pod uwagę ograniczoną bazę danych o bezpieczeństwie, zdarzenia niepożądane zgłaszane do tej pory u dzieci są zgodne z profilem bezpieczeństwa znanym u dorosłych pacjentów z Ph+ ALL.10 Dane dotyczące bezpieczeństwa u dzieci z Ph+ ALL są bardzo ograniczone, jednak nie odnotowano żadnych nowych kwestii związanych z bezpieczeństwem.11

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania imatynibu. Działania te zostały sklasyfikowane według układów narządowych i częstości występowania zgodnie z następującą konwencją:<sup data-drug="Imatinib LEK-AM" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane Poniżej podano wykaz działań niepożądanych, które występowały częściej niż w pojedynczych przypadkach. Działania te przedstawiono wg klasyfikacji układów narządowych i częstości występowania. Częstość występowania zdefiniowano zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000, do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1 000), bardzo rzadko (12

  • bardzo często (≥1/10)
  • często (≥1/100 do <1/10)
  • niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
  • rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • bardzo rzadko (<1/10 000)
  • częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Układ narządów Częstość występowania Działania niepożądane
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Zakażenia wirusem Herpes zoster, Herpes simplex, zapalenie nosogardła, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie tkanki łącznej, zapalenia górnych dróg oddechowych, grypa, zapalenia układu moczowego, zapalenie żołądka i jelit, posocznica
Rzadko Zakażenia grzybicze
Częstość nieznana Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B*
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Rzadko Zespół rozpadu guza
Częstość nieznana Krwawienie z guza/martwica guza*
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Bardzo często Neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość
Często Pancytopenia, neutropenia z gorączką
Niezbyt często Trombocytoza, limfopenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, eozynofilia, powiększenie węzłów chłonnych
Rzadko Niedokrwistość hemolityczna, mikroangiopatia zakrzepowa
Zaburzenia układu immunologicznego Częstość nieznana Wstrząs anafilaktyczny*
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Jadłowstręt
Niezbyt często Hipokaliemia, zwiększony apetyt, hipofosfatemia, zmniejszony apetyt, odwodnienie, dna, hiperurykemia, hiperkalcemia, hiperglikemia, hiponatremia
Rzadko Hiperkaliemia, hipomagnezemia
Zaburzenia psychiczne Często Bezsenność
Niezbyt często Depresja, osłabienie popędu płciowego, lęk
Rzadko Stan splątania
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Ból głowy
Często Zawroty głowy, parestezje, zaburzenia smaku, niedoczulica
Niezbyt często Migrena, senność, omdlenia, neuropatia obwodowa, zaburzenia pamięci, rwa kulszowa, zespół niespokojnych nóg, drżenie, krwotok mózgowy
Rzadko Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, drgawki, zapalenie nerwu wzrokowego
Częstość nieznana Obrzęk mózgu*
Zaburzenia oka Często Obrzęk powiek, nasilone łzawienie, krwotok spojówkowy, zapalenie spojówek, suchość oka, nieostre widzenie
Niezbyt często Podrażnienie oka, ból oka, obrzęk oczodołu, krwotok twardówkowy, krwotok z siatkówki, zapalenie powiek, obrzęk plamki
Rzadko Zaćma, jaskra, tarcza zastoinowa
Częstość nieznana Krwotok do ciała szklistego*
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Zawroty głowy, szum uszny, utrata słuchu
Zaburzenia serca Niezbyt często Kołatania, częstoskurcz, zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc
Rzadko Niemiarowość, migotanie przedsionków, zatrzymanie serca, zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wysięk osierdziowy
Częstość nieznana Zapalenie osierdzia*, tamponada serca*
Zaburzenia naczyniowe Często Zaczerwienie twarzy, krwotok
Niezbyt często Nadciśnienie, krwiak, krwiak podtwardówkowy, zimne palce nóg i rąk, niedociśnienie, zespół Raynauda
Częstość nieznana Zakrzepica/zator*
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Często Duszności, krwawienie z nosa, kaszel
Niezbyt często Wysięk opłucnowy, ból gardła i krtani, zapalenie gardła
Rzadko Ból związany z zapaleniem opłucnej, zwłóknienie płuc, nadciśnienie płucne, krwotok płucny
Częstość nieznana Ostra niewydolność oddechowa*, choroba śródmiąższowa płuc*
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Nudności, biegunka, wymioty, niestrawność, ból brzucha
Często Wzdęcia, rozdęcie brzucha, refluks żołądkowo-przełykowy, zaparcie, suchość jamy ustnej, zapalenie żołądka
Niezbyt często Zapalenie jamy ustnej, owrzodzenie jamy ustnej, krwotok z przewodu pokarmowego, odbijanie się, smołowate stolce, zapalenie przełyku, wodobrzusze, wrzód żołądka, krwawe wymioty, zapalenie warg, dysfagia, zapalenie trzustki
Rzadko Zapalenie okrężnicy, niedrożność jelita, stan zapalny jelita grubego
Częstość nieznana Niedrożność jelit*, perforacja przewodu pokarmowego*, zapalenie uchyłka*, poszerzenie naczyń okolicy przedodźwiernikowej żołądka – tzw. żołądek arbuzowaty (ang. gastric antral vascular ectasia, GAVE)*
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Niezbyt często Hiperbilirubinemia, zapalenie wątroby, żółtaczka
Rzadko Niewydolność wątroby, martwica wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Obrzęk okołooczodołowy, zapalenie skóry/wypryski/wysypka
Często Świąd, obrzęk twarzy, sucha skóra, rumień, łysienie, poty nocne, reakcja nadwrażliwości na światło
Niezbyt często Wysypka krostkowa, siniaki, nasilone pocenie, pokrzywka, wylew krwawy podskórny, wzmożona tendencja do występowania siniaków, skąpe owłosienie, odbarwienie skóry, złuszczające zapalenie skóry, łamliwość paznokci, zapalenie mieszków włosowych, wybroczyny, łuszczyca, plamica, nadmierna pigmentacja skóry, wysypki pęcherzowe, zapalenie tkanki tłuszczowej (w tym rumień guzowaty)
Rzadko Ostra dermatoza z gorączką i neutrofilią (zespół Sweeta), przebarwienia paznokci, obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzykowa, rumień wielopostaciowy, leukoklastyczne zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, ostra uogólniona osutka krostkowa (ang. acute generalised exanthematous pustulosis, AGEP)
Częstość nieznana Zespół ręka-stopa*, rogowacenie liszajowate*, liszaj płaski*, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka*, osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (ang. drug rash with eosinophilia and systemic symptoms, DRESS)*, pseudoporfiria*
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bardzo często Skurcze mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowe w tym bóle mięśni, bóle stawów i bóle kości
Często Obrzęk stawów
Niezbyt często Sztywność stawów i mięśni
Rzadko Osłabienie mięśni, zapalenie stawów, rabdomioliza/miopatia
Częstość nieznana Martwica jałowa/martwica stawu biodrowego*, opóźnienie wzrostu u dzieci*
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Ból nerki, krwiomocz, ostra niewydolność nerek, częste oddawanie moczu
Częstość nieznana Przewlekła niewydolność nerek
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Niezbyt często Ginekomastia, zaburzenia erekcji, krwotok miesiączkowy, nieregularna menstruacja, zaburzenia seksualne, ból brodawek sutkowych, powiększenie piersi, obrzęk moszny
Rzadko Krwotoczne ciałko żółte/krwotoczna torbiel jajnika
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często Zatrzymanie płynów i obrzęk, uczucie zmęczenia
Często Osłabienie, gorączka, obrzęk tkanki podskórnej, dreszcze, zesztywnienie mięśni
Niezbyt często Ból klatki piersiowej, złe samopoczucie
Badania diagnostyczne Bardzo często Zwiększenie masy ciała
Często Zmniejszenie masy ciała
Niezbyt często Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi
Rzadko Zwiększenie aktywności amylazy we krwi

Dodatkowe uwagi dotyczące wymienionych działań niepożądanych

* Działania niepożądane zgłaszane w okresie po wprowadzeniu imatynibu do obrotu, obejmujące doniesienia spontaniczne oraz poważne działania niepożądane z nadal trwających badań, programów rozszerzonego dostępu, badań farmakologii klinicznej i eksploracyjnych w niezarejestrowanych wskazaniach. Ponieważ zgłaszano je w populacji o nieokreślonej liczebności, precyzyjne oszacowanie częstości lub ustalenie związku przyczynowo-skutkowego z narażeniem na imatynib nie zawsze jest możliwe.13

Wyjaśnienia do przypisów tabeli

  1. Zapalenie płuc zgłaszano najczęściej u pacjentów z CML po transformacji oraz u pacjentów z GIST.14
  2. Ból głowy występował najczęściej u pacjentów z GIST.15
  3. W analizie pacjento-lat, zdarzenia niepożądane ze strony serca, w tym zastoinowa niewydolność serca, były częściej obserwowane u pacjentów z CML po transformacji niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.16
  4. Zaczerwienienia twarzy występowały najczęściej u pacjentów z GIST, a krwawienie (krwiak, krwotok) było najczęściej obserwowane u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji (CML-AP i CML-BC).17
  5. Wysięk opłucnowy zgłaszano częściej u pacjentów z GIST oraz u pacjentów z CML po transformacji (CML-AP i CML-BC) niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.18
  6. Ból brzucha i krwotok z przewodu pokarmowego były najczęściej obserwowane u pacjentów z GIST.19
  7. Zgłoszono kilka przypadków niewydolności wątroby i martwicy wątroby zakończonych zgonem.20
  8. Bóle mięśniowo-szkieletowe występujące podczas stosowania imatynibu lub po zaprzestaniu stosowania, które obserwowano po wprowadzeniu do obrotu.21
  9. Bóle mięśniowo-szkieletowe i związane z nimi działania niepożądane występowały częściej u pacjentów z CML.22
  10. Przypadki zgonów były zgłaszane u pacjentów z chorobą zaawansowaną, silnymi zakażeniami, ciężką neutropenią i innymi ciężkimi chorobami współistniejącymi.23
  1. 28.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl