Dawkowanie i sposób podawania leku Fluconazin – zalecenia ogólne

Leczenie flukonazolem powinno być kontynuowane do całkowitego ustąpienia objawów klinicznych oraz uzyskania wyników badań mykologicznych potwierdzających brak aktywności drożdżaków w pobranym materiale. Właściwe dawkowanie i odpowiedni czas terapii są kluczowe dla skuteczności leczenia – zbyt krótki okres terapii lub nieodpowiednie dawki mogą prowadzić do nawrotu zakażenia. U pacjentów z AIDS i kryptokokowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych zazwyczaj konieczne jest prowadzenie terapii podtrzymującej w celu zapobieżenia nawrotom¹.

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Leczenie kandydozy

Kandydoza pochwy wymaga jednorazowego podania 150 mg flukonazolu, co odpowiada 30 ml syropu Fluconazin².

W przypadku kandydozy jamy ustnej standardowo zaleca się dawkę 50 mg flukonazolu (10 ml syropu) raz na dobę przez okres 7-14 dni. Leczenie zwykle nie przekracza 14 dni, z wyjątkiem pacjentów z obniżoną odpornością. W ciężkich przypadkach istnieje możliwość zwiększenia dawki do 100 mg flukonazolu (20 ml syropu) raz na dobę³.

Leczenie kandydozy przełyku wymaga zazwyczaj podawania 50 mg flukonazolu (10 ml syropu) na dobę, a w ciężkich przypadkach dawkę można zwiększyć do 100 mg (20 ml syropu) na dobę. Terapia trwa przeważnie od 14 do 30 dni⁴.

W kandydozach układowych, w tym kandydemii, kandydozie rozsianej i innych formach kandydozy inwazyjnej (kandydoza płuc, otrzewnej, dróg moczowych), pierwszego dnia podaje się 400 mg flukonazolu (80 ml syropu), a następnie 200 mg (40 ml syropu) na dobę. W zależności od odpowiedzi klinicznej dawka może zostać zwiększona do 400 mg (80 ml syropu) na dobę. Czas trwania leczenia uzależniony jest od odpowiedzi klinicznej⁵.

Leczenie kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

W przypadku kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych pierwszego dnia zaleca się 400 mg flukonazolu (80 ml syropu), a następnie 200-400 mg (40-80 ml syropu) raz na dobę. Czas terapii jest uzależniony od efektów klinicznych oraz uzyskania negatywnych wyników badań mykologicznych płynu mózgowo-rdzeniowego; zwykle wynosi co najmniej 6-8 tygodni⁶.

W zapobieganiu nawrotom kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u chorych na AIDS zaleca się, po przeprowadzeniu leczenia wstępnego, stosowanie 100-200 mg flukonazolu (20-40 ml syropu) na dobę⁷.

Leczenie grzybicy skóry

W przypadku grzybic skóry zalecana dawka wynosi 50 mg flukonazolu (10 ml syropu) raz na dobę przez 2-4 tygodnie, a w przypadku grzybicy stóp – do 6 tygodni. Czas leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni⁸.

Stosowanie zapobiegawcze

W profilaktyce kandydoz u osób o wysokim ryzyku zakażenia (pacjenci z obniżoną odpornością wynikającą z neutropenii, będącej rezultatem chemioterapii cytotoksycznej lub radioterapii) zaleca się podawanie 50-400 mg flukonazolu (10-80 ml syropu) raz na dobę, dostosowując dawkę do stopnia ryzyka wystąpienia zakażenia. W sytuacjach ryzyka długotrwałej neutropenii (np. po transplantacji szpiku kostnego) zalecane jest podawanie 400 mg flukonazolu (80 ml syropu) raz na dobę. Leczenie należy rozpocząć na kilka dni przed spodziewanym wystąpieniem neutropenii i kontynuować przez 7 dni po osiągnięciu we krwi obwodowej liczby neutrofili powyżej 1000 w mm³⁹.

Dawkowanie u dzieci

Fluconazin w postaci syropu może być stosowany u dzieci powyżej 1 roku życia¹⁰.

Leczenie kandydozy u dzieci

U dzieci powyżej 1 roku życia w przypadku kandydozy jamy ustnej oraz kandydozy przełyku zaleca się w pierwszym dniu dawkę 6 mg flukonazolu/kg masy ciała (1,2 ml syropu/kg mc.), a następnie 3 mg flukonazolu/kg mc. (0,6 ml syropu/kg mc.) na dobę¹¹.

W przypadku kandydoz układowych i kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci, w zależności od ciężkości zakażenia, dawka wynosi 6-12 mg/kg mc. na dobę (1,2-2,4 ml syropu/kg mc. na dobę)¹².

W profilaktyce kandydoz u dzieci o wysokim ryzyku zakażenia (pacjenci z obniżoną odpornością wynikającą z neutropenii, będącej skutkiem chemioterapii cytotoksycznej lub radioterapii) zaleca się podawanie, w zależności od stopnia nasilenia i czasu utrzymywania się neutropenii, od 3 do 12 mg/kg mc. na dobę (0,6-2,4 ml syropu/kg mc. na dobę)¹³.

Maksymalna dawka dobowa dla dzieci nie powinna przekraczać 400 mg flukonazolu (80 ml syropu)¹⁴.

Ze względu na ograniczoną ilość danych dotyczących stosowania flukonazolu w leczeniu kandydozy pochwy u dzieci poniżej 16 lat, nie zaleca się jego stosowania w tych przypadkach, chyba że brak jest alternatywnego sposobu leczenia¹⁵.

Dawkowanie u osób w wieku podeszłym

U pacjentów w wieku podeszłym nie jest konieczna modyfikacja dawkowania flukonazolu, jeśli sprawność wydalnicza nerek nie jest obniżona (wartość klirensu kreatyniny przekracza 50 ml/min)¹⁶.

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Jednorazowe podanie flukonazolu chorym z niewydolnością nerek nie wymaga korekty dawkowania. Przy podawaniu wielokrotnym (również dzieciom), pierwszego dnia pacjenci otrzymują dawkę zgodną z podanymi wcześniej wskazaniami i wiekiem, lecz kolejne dawki dzienne należy skorygować według poniższej tabeli¹⁷:

Jeśli znana jest wyłącznie wartość stężenia kreatyniny w osoczu krwi pacjenta, odpowiednią korektę dawkowania flukonazolu ułatwia obliczenie klirensu kreatyniny według następujących wzorów¹⁸:

• Dla dorosłych mężczyzn: (140 – wiek pacjenta w latach) × masa ciała pacjenta w kg / (72 × stężenie kreatyniny w osoczu (w mg/100 ml))¹⁹
• Dla dorosłych kobiet: obliczoną według powyższego wzoru wartość należy pomnożyć przez współczynnik 0,85²⁰

Sposób podawania

Fluconazin w postaci syropu należy podawać doustnie. Produkt nie zawiera cukru, co jest istotne dla pacjentów z cukrzycą lub przestrzegających diety niskocukrowej²¹.