koncentrat
Koncentrat w medycynie oznacza substancję lub preparat o zwiększonej zawartości określonego składnika, uzyskany poprzez usunięcie rozpuszczalnika lub innych składników. W praktyce klinicznej najczęściej spotykane są koncentraty czynników krzepnięcia, koncentraty krwinek czerwonych oraz koncentraty farmaceutyczne.
Koncentraty czynników krzepnięcia (np. VIII, IX) są niezbędne w leczeniu hemofilii i innych koagulopatii. Koncentraty krwinek czerwonych (KKCz) stanowią podstawowy preparat stosowany w leczeniu niedokrwistości i krwotoków. Są otrzymywane przez odwirowanie pełnej krwi i usunięcie większości osocza, co zwiększa hematokryt do około 55-70%.
W farmakoterapii koncentraty leków wymagają rozcieńczenia przed podaniem pacjentowi. Typowym przykładem są koncentraty do sporządzania roztworów do infuzji, które muszą być precyzyjnie rozcieńczone w odpowiednim płynie infuzyjnym dla uzyskania właściwego stężenia terapeutycznego. Nieprawidłowe postępowanie z koncentratami może prowadzić do poważnych działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Busulfan Zentiva 6 mg/ml
Busulfan Zentiva, dostępny jako koncentrat 6 mg/ml (60 mg w 10 ml) do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 0,5 mg/ml, jest lekiem cytotoksycznym stosowanym głównie w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na busulfan lub substancje pomocnicze oraz ciąża, ze względu na potencjalne teratogenne działanie leku. Koncentrat musi być podawany wyłącznie dożylnie po odpowiednim rozcieńczeniu; podanie nierozcieńczonego preparatu lub inną drogą jest niedopuszczalne ze względu na ryzyko toksyczności. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży.
busulfan, działanie cytotoksyczne, infuzja, koncentrat, koncentrat do sporządzania roztworu, lek cytotoksyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, reakcja alergiczna, roztwór do infuzji, schemat kondycjonujący, substancja czynna, substancja pomocnicza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia układu oddechowego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cabazitaxel MSN 60 mg
Cabazitaxel MSN to koncentrat zawierający kabazytaksel w stężeniu 40 mg/mL, dostępny w fiolce o objętości nominalnej 1,5 mL, co odpowiada 60 mg substancji czynnej. Po rozcieńczeniu całkowitą objętością dołączonego rozpuszczalnika (5,67 mL) uzyskuje się roztwór o stężeniu 10 mg/mL kabazytakselu. Produkt zawiera substancje pomocnicze, takie jak polisorbat 80 i kwas cytrynowy w koncentracie oraz etanol 96% w rozpuszczalniku (573,3 mg etanolu na fiolkę). Preparat jest przeznaczony do podawania dożylnego po dwuetapowym rozcieńczeniu: wstępne rozcieńczenie koncentratu rozpuszczalnikiem, a następnie ostateczne rozcieńczenie w 5% roztworze glukozy lub 0,9% roztworze chlorku sodu do stężenia 0,10-0,26 mg/mL. Cały proces wymaga aseptycznych warunków i wykwalifikowanego personelu przeszkolonego w obchodzeniu się z cytotoksycznymi lekami.
etanol 96%, infuzja dożylna, kabazytaksel, koncentrat, koncentrat i rozpuszczalnik, kwas cytrynowy, niezgodność farmaceutyczna, polisorbat 80, roztwór chlorku sodu, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, środki ochrony osobistej, substancja cytotoksyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, warunki aseptyczne, właściwości cytotoksyczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Manganu chlorek – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Mangan(II) chlorek czterowodny jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Pediaven NN1 (5,4 µg manganu chlorku w 250 ml roztworu, odpowiadające 1,5 µg manganu) oraz Peditrace (20 µg manganu(II) chlorku czterowodnego na 1 ml koncentratu, co odpowiada 18,2 nmol manganu). W charakterystykach tych produktów w zakresie wpływu na płodność, ciążę i laktację widnieje adnotacja „Nie dotyczy”, co oznacza brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, planujących ciążę oraz karmiących piersią. Produkty te są dedykowane głównie noworodkom i niemowlętom, a ich stosowanie w wymienionych grupach pacjentek nie jest przewidziane. W przypadku konieczności żywienia pozajelitowego u kobiet ciężarnych lub karmiących, zaleca się rozważenie preparatów dedykowanych dla dorosłych, z odpowiednio dostosowanym profilem mikroelementów.
- Leksykon substancji czynnych
Sodu selenin – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bezpieczeństwo stosowania sodu seleninu jako składnika aktywnego w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Peditrace, opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz istniejącej dokumentacji medycznej, bez rozbudowanych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności czy potencjału rakotwórczego. W preparacie Peditrace stężenie sodu seleninu bezwodnego wynosi 57 μg/ml, co odpowiada 1 μg selenu (Se) lub 25,3 nmol/ml koncentratu. Produkt zawiera również inne pierwiastki śladowe, takie jak cynk, miedź, mangan, fluorek i jodek, a jego pH wynosi 2,0 przy osmolalności 38 mOsm/kg wody, co ma znaczenie dla tolerancji tkankowej przy podaniu pozanaczyniowym.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Caspofungin Adamed 50 mg
Przedawkowanie kaspofunginy, substancji czynnej produktu Caspofungin Adamed, nie wykazuje klinicznie istotnych działań niepożądanych nawet przy dawkach dobowych sięgających 400 mg, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa terapeutycznego. Standardowa fiolka zawiera 50 mg kaspofunginy w postaci octanu, rozpuszczone w 10,5 ml wody do wstrzykiwań, dając stężenie 5,2 mg/ml. Zgłoszone przypadki przedawkowania obejmowały podanie dawek nawet ośmiokrotnie przekraczających zawartość pojedynczej fiolki. Pomimo braku specyficznych objawów toksyczności, teoretycznie mogą wystąpić typowe działania niepożądane kaspofunginy, jednak nie zaobserwowano ich nasilonego przebiegu.
Caspofungin Adamed, dializa, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, funkcja nerek, funkcja wątroby, hemodializa, kaspofungina, koncentrat, lek przeciwgrzybiczy, margines bezpieczeństwa terapeutyczny, objaw toksyczności, octan, parametr hematologiczny, postać farmaceutyczna, przedawkowanie kaspofunginy, środek wspomagający, stan kliniczny pacjenta, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Dentosept –
Dentosept to koncentrat do sporządzania roztworu do stosowania w jamie ustnej, zawierający 0,91 g/ml wyciągu płynnego złożonego (0,65:1) z mieszaniny siedmiu surowców roślinnych: koszyczek rumianku, kora dębu, liść szałwii, ziele arniki, kłącze tataraku, ziele mięty pieprzowej oraz ziele tymianku, w proporcjach 2:2:2:1:1:1:1. Ekstrakcja odbywa się w 70% etanolu, a finalny produkt zawiera 60-70% (V/V) etanolu, bez dodatku substancji pomocniczych. Preparat wymaga rozcieńczenia przed użyciem zgodnie z zaleceniami producenta, co jest istotne dla zachowania bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
aplikacja produktu, etanol, kłącze tataraku, koncentrat, koncentrat do stosowania w jamie ustnej, kora dębu, koszyczek rumianku, liść szałwii, Matricaria recutita, niezgodność farmaceutyczna, ogranicznik wypływu, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, roztwór do stosowania w jamie ustnej, Salvia officinalis, surowiec roślinny, utylizacja produktu leczniczego, wyciąg płynny złożony, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon leków
Skład i postać leku – Kalium chloratum 15% Kabi 150 mg/ml
Kalium chloratum 15% Kabi to koncentrat chlorku potasu o stężeniu 150 mg/ml (15% w/v), co odpowiada 2 mmol K+ na ml. Preparat dostępny jest w ampułkach o pojemnościach 5 ml (10 mmol K+), 10 ml (20 mmol K+) oraz 20 ml (40 mmol K+). Charakteryzuje się wysoką osmolarnością teoretyczną 4000 mosm/l oraz pH w zakresie 4,5–7,0. Lek jest jałowym, przezroczystym roztworem, przeznaczonym do podawania dożylnego wyłącznie po rozcieńczeniu co najmniej 50-krotnym w izotonicznym 0,9% roztworze NaCl lub innym kompatybilnym roztworze do infuzji. Przed rozcieńczeniem należy zweryfikować zgodność fizykochemiczną z innymi roztworami, a po dodaniu koncentratu do butelki lub worka infuzyjnego wymagana jest dokładna homogenizacja przez 3–5 wstrząsów.
amfoterycyna B, ampułka polietylenowa, chlorek potasu, emulsja tłuszczowa, izotoniczny roztwór chlorku sodu, jon chlorkowy, jon potasu, koncentrat, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, mannitol, niezgodność fizyczna, osmolarność, parametr fizykochemiczny, podanie dożylne, preparat jałowy, rozcieńczanie, roztwór do infuzji, strzykawka typu Luer, substancja czynna, substancja pomocnicza, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – Caspofungin Viatris 50 mg
Przedawkowanie kaspofunginy, substancji czynnej leku Caspofungin Viatris, jest rzadko spotykane w praktyce klinicznej, a dostępne dane wskazują na wysokie bezpieczeństwo nawet przy dawkach znacznie przekraczających standardowe. Do tej pory nie odnotowano klinicznie istotnych działań niepożądanych u pacjentów, którzy otrzymali dawki dobowej do 400 mg, co stanowi wielokrotność dawki terapeutycznej. W przypadku takiego przedawkowania zaleca się standardowe monitorowanie parametrów życiowych oraz funkcji wątroby i nerek, gdyż kaspofungina nie jest dializowalna, co wyklucza możliwość przyspieszenia eliminacji leku przez hemodializę.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aciclovir Accord 25 mg/ml
Aciclovir Accord w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji (25 mg/ml) jest lekiem przeciwwirusowym zawierającym acyklowir w formie soli sodowej, dostępny w fiolkach o zawartości 250 mg (10 ml), 500 mg (20 ml) oraz 1 g (40 ml). Preparat jest wskazany do leczenia i profilaktyki zakażeń wirusem Herpes simplex u pacjentów po przeszczepie szpiku kostnego oraz w trakcie intensywnej chemioterapii w ostrych białaczkach. Ponadto stosuje się go w terapii pierwotnych i nawracających zakażeń wirusem Varicella zoster u pacjentów z obniżoną odpornością, ciężkiego półpaśca u osób z prawidłową odpornością, ciężkich pierwotnych zakażeń narządów płciowych wywołanych HSV, opryszczkowego zapalenia mózgu oraz zakażeń wirusem opryszczki u noworodków, gdzie szybka interwencja jest kluczowa ze względu na ryzyko zajęcia OUN i narządów wewnętrznych.
acyklowir, białaczka, chemioterapia, koncentrat, koncentrat do sporządzania roztworu, lek przeciwwirusowy, neuroinfekcja, obniżona odporność, opryszczka narządów płciowych, opryszczkowe zapalenie mózgu, ostra białaczka, pacjent immunokompromitowany, podanie dożylne, półpasiec, przeszczep szpiku kostnego, terapia indukcyjno-remisyjna, transplantacja szpiku kostnego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirus varicella zoster, zajęcie OUN, zakażenie herpeswirusem, zakażenie wirusem opryszczki