zmniejszone wydzielanie żółci
Zmniejszone wydzielanie żółci, czyli cholestaza, to stan kliniczny charakteryzujący się upośledzeniem przepływu żółci z wątroby do dwunastnicy. Może wynikać z przyczyn wewnątrzwątrobowych (uszkodzenie hepatocytów lub drobnych przewodów żółciowych) lub zewnątrzwątrobowych (obstrukcja większych przewodów żółciowych).
Do objawów cholestazy zaliczamy świąd skóry, żółtaczkę, ciemne zabarwienie moczu, odbarwiony stolec, hepatomegalię oraz nadmierną męczliwość. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenie bilirubiny, fosfatazy alkalicznej, γ-glutamylotranspeptydazy oraz cholesterolu w surowicy krwi.
Najczęstszymi przyczynami cholestazy są choroby dróg żółciowych (kamica, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych), choroby wątroby (pierwotna żółciowa cholangiopatia, wirusowe zapalenie wątroby), nowotwory (rak trzustki, rak dróg żółciowych), a także przyjmowanie niektórych leków czy ciąża. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, MRCP, ERCP) oraz biopsję wątroby.
Leczenie zmniejszonego wydzielania żółci zależy od przyczyny. Może obejmować postępowanie chirurgiczne (np. cholecystektomia w kamicy), endoskopowe (np. sfinkterotomia, protezowanie dróg żółciowych) lub farmakologiczne (kwas ursodeoksycholowy, leki przeciwświądowe). W zaawansowanych przypadkach cholestazy z niewydolnością wątroby może być konieczne przeszczepienie narządu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Selen – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Selen, jako pierwiastek śladowy niezbędny w żywieniu pozajelitowym, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby, gdzie zmniejszona eliminacja może prowadzić do kumulacji i toksyczności. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawkowania oraz ścisłe monitorowanie bilansu płynowego i elektrolitowego. Podobne zalecenia dotyczą pacjentów z cholestazą i zmniejszonym wydzielaniem żółci. W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego (powyżej 4 tygodni) wskazane jest regularne monitorowanie stężenia selenu i innych pierwiastków śladowych, aby zapobiec niedoborom lub przedawkowaniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu ponownego odżywienia u pacjentów niedożywionych, gdzie szybkie podanie selenu i innych pierwiastków może wywołać poważne zaburzenia metaboliczne i przeciążenie płynami.
bilans płynowy, cewnik dożylny, cholestaza, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, koncentrat do sporządzania roztworu, nadczynność tarczycy, niedobór selenu, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, osmolarność, pacjent niedożywiony, pierwiastek śladowy, postępowanie aseptyczne, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do infuzji, skąpomocz, stężenie pierwiastków śladowych, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół ponownego odżywienia, zmniejszone wydzielanie żółci, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nutryelt
Produkt leczniczy NUTRYELT, będący koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji zawierającym pierwiastki śladowe, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i biochemicznych pacjenta, zwłaszcza przy długotrwałym żywieniu pozajelitowym. Szczególną uwagę należy zwrócić na stężenie manganu we krwi, które w przypadku wzrostu do poziomów toksycznych wymaga redukcji dawki lub przerwania terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek konieczne jest dostosowanie dawkowania ze względu na ryzyko kumulacji manganu, miedzi, cynku, selenu, fluoru, chromu i molibdenu. Ponadto, u osób poddawanych licznym transfuzjom krwi istnieje ryzyko przeciążenia żelazem (1000 μg Fe/10 ml), co wymaga ostrożności ze względu na potencjalne reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne. Niedobór chromu może obniżać tolerancję glukozy, co u pacjentów z cukrzycą może prowadzić do hipoglikemii, dlatego zaleca się monitorowanie glikemii i ewentualne dostosowanie dawek insuliny.
eliminacja cynku, eliminacja miedzi, hipoglikemia, jawna nadczynność tarczycy, kontrola glikemii, łagodna cholestaza, nadwrażliwość na jod, niedobór chromu, niedobór cynku, niedobór selenu, niedobór żelaza, pierwiastek śladowy, przeciążenie żelazem, przedawkowanie insuliny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, tolerancja glukozy, transfuzja krwi, wydalanie pierwiastków śladowych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmniejszone wydzielanie żółci, żywienie pozajelitowe