polekowe zapalenie nosa
Polekowe zapalenie nosa (ang. drug-induced rhinitis) to stan zapalny błony śluzowej nosa wywołany stosowaniem określonych leków. Najczęściej rozwija się jako działanie niepożądane długotrwałego stosowania miejscowych alfa-adrenomimetyków (np. oksymetazoliny, ksylometazoliny), co prowadzi do tzw. polekowego zapalenia nosa z odbicia (rhinitis medicamentosa).
Mechanizm powstawania polekowego zapalenia nosa obejmuje zmniejszoną wrażliwość receptorów adrenergicznych w naczyniach błony śluzowej nosa, co skutkuje wtórnym przekrwieniem i obrzękiem po ustąpieniu działania leku. W miarę postępu schorzenia pacjenci odczuwają potrzebę coraz częstszego stosowania preparatów obkurczających naczynia, co pogłębia zmiany w błonie śluzowej.
Oprócz sympatykomimetyków, polekowe zapalenie nosa mogą wywoływać również inne grupy leków, m.in. beta-blokery, inhibitory konwertazy angiotensyny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, doustne środki antykoncepcyjne czy niektóre psychotropowe. Leczenie polega na stopniowym odstawieniu leku wywołującego objawy oraz wprowadzeniu kortykosteroidów donosowych i płukania jam nosa roztworem soli fizjologicznej.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Produkt leczniczy Rhinazin (1 mg/ml, krople do nosa) zawierający nafazolinę, sympatykomimetyczny agonista receptorów α-adrenergicznych, może wywoływać działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Miejscowo obserwuje się zjawisko reaktywnego przekrwienia błony śluzowej nosa po początkowej anemizacji, co może prowadzić do polekowego zapalenia nosa (rhinitis medicamentosa) objawiającego się obrzmieniem i zwiększoną produkcją wydzieliny surowiczo-śluzowej. Działania ogólnoustrojowe, występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), obejmują objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy), ze strony układu pokarmowego (nudności), zaburzenia autonomiczne (nadmierne pocenie), neuropsychiatryczne (niepokój, senność), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca) oraz metaboliczne (hiperglikemia). Warto podkreślić, że hiperglikemia jest związana z aktywacją receptorów adrenergicznych i może wpływać na metabolizm glukozy.
anemizacja, arytmia, azotan nafazoliny, ból głowy, diaphoreza, działanie sympatykomimetyczne, glikogenoliza, hiperglikemia, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nafazolina, niepokój psychoruchowy, nudności, objawy neurologiczne, objawy neuropsychiatryczne, objawy sercowo-naczyniowe, objawy układu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, polekowe zapalenie nosa, przekrwienie błony śluzowej, przekrwienie błony śluzowej nosa, receptory adrenergiczne, Rhinazin, rhinitis medicamentosa, tachykardia, wydzielina surowiczo-śluzowa, zaburzenia autonomiczne, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy -
Leksykon leków
Nasivin Sinex Aloes i Eukaliptus w formie aerozolu do nosa zawiera chlorowodorek oksymetazoliny w stężeniu 0,5 mg/ml, co odpowiada 25 mikrogramom substancji czynnej na dawkę. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na oksymetazolinę lub substancje pomocnicze, takie jak chlorek benzalkoniowy (0,01 mg/dawkę) i alkohol benzylowy (0,1 mg/dawkę), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych. Ponadto, stosowanie preparatu jest bezwzględnie przeciwwskazane u osób przyjmujących inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) lub w ciągu ostatnich 2 tygodni, z powodu ryzyka niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego. Inne istotne przeciwwskazania obejmują jaskrę z wąskim kątem przesączania, stan po przezklinowej hipofizektomii, zapalenie skóry lub błony śluzowej nosa oraz wysychające zapalenie błony śluzowej nosa, a także ostrą chorobę wieńcową i duszność w przebiegu niewydolności serca, gdzie działanie sympatykomimetyczne oksymetazoliny może nasilać objawy i prowadzić do powikłań kardiologicznych.
alkohol benzylowy, chlorek benzalkoniowy, chlorowodorek oksymetazoliny, choroba tarczycy, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, działanie sympatykomimetyczne, efekt z odbicia, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, ostra choroba wieńcowa, polekowe zapalenie nosa, przerost prostaty, reakcja alergiczna, rhinitis medicamentosa, wysychające zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej, zapalenie skóry, zatrzymanie moczu
