Działania niepożądane
Rhinazin 1 mg/ml
Produkt leczniczy Rhinazin (1 mg/ml, krople do nosa) zawierający nafazolinę, sympatykomimetyczny agonista receptorów α-adrenergicznych, może wywoływać działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Miejscowo obserwuje się zjawisko reaktywnego przekrwienia błony śluzowej nosa po początkowej anemizacji, co może prowadzić do polekowego zapalenia nosa (rhinitis medicamentosa) objawiającego się obrzmieniem i zwiększoną produkcją wydzieliny surowiczo-śluzowej. Działania ogólnoustrojowe, występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), obejmują objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy), ze strony układu pokarmowego (nudności), zaburzenia autonomiczne (nadmierne pocenie), neuropsychiatryczne (niepokój, senność), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca) oraz metaboliczne (hiperglikemia). Warto podkreślić, że hiperglikemia jest związana z aktywacją receptorów adrenergicznych i może wpływać na metabolizm glukozy.
Działania niepożądane leku Rhinazin (nafazoliny azotan)
W trakcie stosowania produktu leczniczego Rhinazin (1 mg/ml, krople do nosa, roztwór) mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które należy monitorować podczas terapii. Nafazolina, jako substancja czynna o działaniu sympatykomimetycznym, może powodować zarówno reakcje miejscowe w obrębie błony śluzowej nosa, jak i objawy ogólnoustrojowe.1
Miejscowe działania niepożądane
Po początkowym okresie anemizacji (obkurczenia naczyń krwionośnych) może wystąpić zjawisko reaktywnego przekrwienia błony śluzowej nosa. Objawia się to obrzmienie błony śluzowej oraz nasilonym przekrwieniem, któremu towarzyszy zwiększona produkcja wydzieliny surowiczo-śluzowej. To zjawisko stanowi jeden z mechanizmów rozwoju polekowego zapalenia nosa (rhinitis medicamentosa).2
Ogólnoustrojowe działania niepożądane
Działania ogólnoustrojowe występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) i obejmują szereg objawów związanych z oddziaływaniem nafazoliny na układ sercowo-naczyniowy, nerwowy oraz metabolizm. Do tych działań należą:3
- Objawy neurologiczne: bóle głowy i zawroty głowy, które mogą być pierwszym sygnałem działania ogólnoustrojowego
- Objawy ze strony układu pokarmowego: nudności – mogą być związane zarówno z bezpośrednim działaniem leku, jak i z podrażnieniem receptorów przedsionkowych
- Zaburzenia autonomiczne: nadmierne wydzielanie potu (diaphoresis) – związane z wpływem na gruczoły wydzielania zewnętrznego
- Objawy neuropsychiatryczne: niepokój psychoruchowy oraz senność – wskazujące na oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy
- Objawy sercowo-naczyniowe: nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenia rytmu serca – wynikające z działania sympatykomimetycznego nafazoliny
- Zaburzenia metaboliczne: hiperglikemia – podwyższony poziom glukozy we krwi spowodowany aktywacją receptorów adrenergicznych
- Ogólne osłabienie: może być związane z wieloma mechanizmami, w tym z wpływem na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane Rhinazinu można sklasyfikować zgodnie z częstotliwością ich występowania:4
| Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|
| Niekiedy (nieokreślona częstość) | Obrzmienie i przekrwienie błony śluzowej nosa | Zjawisko wtórnego przekrwienia po okresie anemizacji, może prowadzić do rozwoju polekowego zapalenia błony śluzowej nosa |
| Niekiedy (nieokreślona częstość) | Zwiększenie ilości wydzieliny surowiczo-śluzowej | Związane z reaktywnym przekrwieniem, może nasilać uczucie blokady nosa |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Bóle i zawroty głowy | Mogą być objawem ogólnoustrojowego działania nafazoliny lub reakcji na zaburzenia krążenia mózgowego |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Nudności | Mogą być związane z podrażnieniem ośrodka wymiotnego lub działaniem ogólnoustrojowym |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Nadmierne wydzielanie potu | Efekt aktywacji układu współczulnego, związany z działaniem sympatykomimetycznym |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Niepokój | Objaw pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego przez nafazolinę |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Osłabienie | Może być związane z zaburzeniami hemodynamicznymi lub metabolicznymi |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Senność | Paradoksalny efekt w stosunku do niepokoju, może wynikać z wpływu na niektóre receptory w OUN |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Nadciśnienie tętnicze | Efekt obkurczenia naczyń krwionośnych pod wpływem działania sympatykomimetycznego |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Zaburzenia rytmu serca | Tachykardia, arytmie – wynikające z pobudzenia receptorów adrenergicznych w mięśniu sercowym |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Hiperglikemia | Podwyższenie stężenia glukozy we krwi związane z aktywacją glikogenolizy |
Monitorowanie bezpieczeństwa leku
W ramach ciągłego nadzoru nad bezpieczeństwem stosowania leku Rhinazin istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych. System zgłaszania działań niepożądanych umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego, co pozwala na aktualizację informacji o produkcie i wdrażanie odpowiednich środków minimalizacji ryzyka.5
Zgłaszanie działań niepożądanych powinno odbywać się za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]). Istnieje również możliwość zgłaszania działań niepożądanych bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za produkt.6
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania