Właściwości farmakodynamiczne
Cholina salicylan

Choliny salicylan, pochodna kwasu salicylowego z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), jest stosowany miejscowo w leczeniu schorzeń gardła (kod ATC: R02AA20) oraz jamy ustnej (kody ATC: A01AD, A01AD11). Jego mechanizm działania opiera się na hamowaniu aktywności cyklooksygenazy, co prowadzi do ograniczenia syntezy prozapalnych mediatorów, takich jak prostaglandyny, tromboksany i prostacykliny. Działanie przeciwbólowe jest umiarkowane i wynika z hamowania syntezy prostaglandyn oraz efektów ośrodkowych i obwodowych na zakończenia nerwów czuciowych. Po miejscowym podaniu efekt przeciwbólowy pojawia się już po 2-3 minutach i utrzymuje się przez około 2-3 godziny. Działanie przeciwgorączkowe obserwuje się jedynie u pacjentów gorączkujących, również poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn.

Właściwości farmakodynamiczne choliny salicylanu

Choliny salicylan jest pochodną kwasu salicylowego, należącą do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Substancja ta występuje w wielu preparatach leczniczych stosowanych w chorobach gardła (kod ATC: R02AA20) oraz jako preparaty stomatologiczne (kod ATC: A01AD, A01AD11), wykorzystywane do miejscowego stosowania w leczeniu schorzeń jamy ustnej.1 2 3

Mechanizm działania przeciwzapalnego i przeciwbólowego

Podstawą działania przeciwzapalnego choliny salicylanu, podobnie jak innych salicylanów, jest hamowanie aktywności cyklooksygenazy. Proces ten prowadzi do ograniczenia syntezy cyklicznych nadtlenków oraz powstających z nich przekaźników procesów zapalnych, takich jak tromboksany, prostaglandyny i prostacykliny.4 5

Działanie przeciwbólowe choliny salicylanu nie jest silne i wynika z dwóch mechanizmów:

  • Hamowania syntezy prostaglandyn odpowiedzialnych za reakcje bólowe
  • Działania ośrodkowego poprzez hamowanie ośrodków podkorowych
  • Działania obwodowego poprzez zmniejszenie odczuwania bólu w zakończeniach nerwów czuciowych

6

Po miejscowym zastosowaniu, choliny salicylan wchłania się szybko i wykazuje działanie przeciwbólowe już po bardzo krótkim czasie – w ciągu 2-3 minut po podaniu, a efekt ten utrzymuje się przez około 2-3 godziny.7

Działanie przeciwgorączkowe

Właściwości przeciwgorączkowe choliny salicylanu występują wyłącznie u osób gorączkujących i również opierają się na mechanizmie hamowania syntezy prostaglandyn.8

Działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze

Choliny salicylan wykazuje w badaniach in vitro właściwości przeciwbakteryjne, oddziałując na szerokie spektrum mikroorganizmów. Działa zarówno bakteriostatycznie jak i grzybostatycznie na mikroorganizmy flory bakteryjnej jamy ustnej.9

Badania wykazały, że preparaty zawierające cholinę salicylan (np. Cholinex) charakteryzują się wysokimi wskaźnikami redukcji (RF > 1000, PR > 99,9%) szczepów takich jak Streptococcus pyogenes, Streptococcus anginosus i Haemophilus influenzae. Sugeruje to, że stosowanie preparatów z choliną salicylanem może, poprzez eliminację czynnika infekcyjnego, wspomagać terapeutyczne działanie antybiotyków. 1000, PR > 99,9) szczepów Streptococcus pyogenes, Str. anginosus i H. influenzae wskazują, że stosowanie preparatu Cholinex powinno, poprzez eliminowanie czynnika infekcyjnego, wspomóc terapeutyczne działanie antybiotyków.”>10

Dodatkowe właściwości farmakodynamiczne

Dodatkową zaletą choliny salicylanu jest to, że komponent cholinowy powoduje zwiększone wydzielanie śliny, co uzupełnia efekt przeciwzapalny preparatu.11

W niektórych preparatach złożonych (np. Sachol żel stomatologiczny), cholina salicylan jest połączona z innymi substancjami, które mogą wzmacniać jego działanie. Na przykład, chlorek cetalkoniowy wzmacnia działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne produktu, a substancje pomocnicze o działaniu bakteriostatycznym, takie jak metylu parahydroksybenzoesan i propylu parahydroksybenzoesan, zapewniają dodatkowe działanie odkażające.12

Bezpieczeństwo stosowania miejscowego

Choliny salicylan stosowany miejscowo w typowych dawkach nie wykazuje działania ogólnoustrojowego, co czyni go bezpiecznym w leczeniu miejscowym schorzeń jamy ustnej i gardła.13

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl