Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cholina salicylan

Wpływ choliny salicylanu na płodność, ciążę i laktację

Cholina salicylanu jest składnikiem aktywnym występującym w kilku produktach leczniczych stosowanych miejscowo w jamie ustnej, takich jak Cholinex (150 mg w pastylce twardej), Sachodent (87,1 mg/g w żelu do stosowania w jamie ustnej) oraz Sachol żel stomatologiczny ((87,1 mg + 0,1 mg)/g). Ze względu na potencjalne działania niepożądane związane z salicylanami, stosowanie tych produktów u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza i pacjentki.^{1 2 3}

Stosowanie w okresie ciąży

W przypadku produktu leczniczego Cholinex, nie zaleca się stosowania w okresie ciąży ze względu na brak badań potwierdzających bezpieczeństwo.⁴

Odnośnie produktu Sachodent, dostępne dane dotyczące miejscowego stosowania choliny salicylanu u kobiet w ciąży są ograniczone lub ich brak. Należy pamiętać, że salicylany przenikają przez łożysko, co ma istotne znaczenie kliniczne.⁵

Zalecenia dla poszczególnych trymestrów ciąży

W przypadku I i II trymestru ciąży produkt Sachodent nie powinien być stosowany, jeśli nie jest to wyraźnie konieczne. Jeżeli lekarz zdecyduje o zastosowaniu preparatu u kobiet planujących ciążę lub będących w I lub II trymestrze ciąży, należy zastosować najmniejszą możliwą dawkę przez możliwie najkrótszy czas.⁶

W III trymestrze ciąży stosowanie choliny salicylanu jest przeciwwskazane. Dotyczy to wszystkich produktów zawierających tę substancję czynną, w tym Sachol żel stomatologiczny.⁷ Także w przypadku preparatu Sachodent, nie jest on zalecany do stosowania w III trymestrze ciąży.⁸

Potencjalne zagrożenia dla płodu przy stosowaniu w trzecim trymestrze

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn, do których należą salicylany, w trzecim trymestrze ciąży może narażać płód na:⁹

• Działanie toksyczne na układ krążenia i oddechowy, w tym przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą postępować prowadząc do niewydolności nerek z małowodziem

¹⁰

Zagrożenia dla matki i noworodka pod koniec ciąży

Pod koniec ciąży stosowanie salicylanów może narażać matkę i noworodka na:¹¹

• Możliwe wydłużenie czasu trwania krwawienia oraz działanie antyagregacyjne, które mogą wystąpić nawet przy stosowaniu bardzo małych dawek
• Zahamowanie skurczów macicy skutkujące opóźnionym lub przedłużonym porodem

¹²

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Informacje dotyczące stosowania choliny salicylanu podczas karmienia piersią różnią się w zależności od produktu leczniczego.

W przypadku produktu Cholinex, o stosowaniu w okresie karmienia piersią decyduje lekarz, biorąc pod uwagę, że salicylany przechodzą do mleka matki.¹³

Dla produktu Sachodent zaleca się dużą ostrożność podczas karmienia piersią, gdyż salicylany mogą w bardzo niewielkich ilościach przenikać do mleka ludzkiego. Zaznacza się jednak, że specjalne środki zapobiegawcze w tym okresie nie są konieczne.¹⁴

W odniesieniu do produktu Sachol żel stomatologiczny, nie zaleca się jego stosowania w okresie karmienia piersią, ponieważ pochodne kwasu salicylowego są wydzielane z mlekiem kobiecym.¹⁵

Mechanizm przenikania do mleka i przez łożysko

Należy podkreślić, że w przypadku preparatu Sachol żel stomatologiczny nie przeprowadzono badań określających czas i stopień wchłaniania choliny salicylanu do organizmu po miejscowym zastosowaniu żelu na błonę śluzową jamy ustnej.¹⁶ Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu produktu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią.

Wpływ na płodność

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających cholinę salicylanu (Cholinex, Sachodent, Sachol żel stomatologiczny) brak jest szczegółowych informacji dotyczących wpływu tej substancji na płodność. Niemniej jednak, ze względu na potencjalne działania niepożądane salicylanów, lekarz powinien zachować ostrożność przy zalecaniu tych produktów osobom planującym ciążę i omówić potencjalne zagrożenia z pacjentkami.

Wskazówki dla lekarzy

Lekarz, podejmując decyzję o zastosowaniu produktów zawierających cholinę salicylanu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, powinien:

1. Dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie w okresie ciąży
2. Kategorycznie unikać stosowania w III trymestrze ciąży
3. W przypadku I i II trymestru ciąży stosować tylko wtedy, gdy jest to wyraźnie konieczne, w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas
4. Poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach dla płodu i matki
5. W okresie karmienia piersią zachować ostrożność, mając na uwadze różnice w zaleceniach dla poszczególnych produktów

Biorąc pod uwagę specyfikę miejscowego zastosowania preparatów z choliną salicylanu, lekarz powinien także rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, jeśli takie istnieją, zwłaszcza w przypadkach wymagających dłuższego stosowania leku.