Właściwości farmakodynamiczne leku Voriconazol Polpharma

Voriconazol Polpharma (worykonazol) to lek przeciwgrzybiczny należący do grupy farmakoterapeutycznej pochodnych triazolu, sklasyfikowany pod kodem ATC: J02AC03. Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwko wielu gatunkom patogennych grzybów, wykazując zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze w zależności od patogenu.¹

Mechanizm działania

Worykonazol działa poprzez hamowanie procesu biosyntezy ergosteroli w błonie komórkowej grzybów. Podstawowy mechanizm działania polega na inhibicji zależnej od cytochromu P450 demetylacji 14-alfa-lanosterolu, która stanowi kluczowy etap w produkcji ergosteroli. W konsekwencji dochodzi do gromadzenia 14-alfa-metylosteroli, co koreluje z postępującą utratą ergosteroli w błonie komórkowej grzybów. Ten proces prawdopodobnie odpowiada za przeciwgrzybicze właściwości worykonazolu. Istotną cechą leku jest jego selektywność – wykazano, że worykonazol działa bardziej selektywnie na cytochromy P450 grzybów niż na cytochromy P450 występujące u różnych ssaków.²

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Badania kliniczne koncentrujące się na stężeniu worykonazolu w osoczu dostarczyły istotnych danych o farmakokinetyce leku. W analizie obejmującej 10 badań terapeutycznych zaobserwowano, że mediana średnich stężeń worykonazolu w osoczu u poszczególnych pacjentów wynosiła 2425 ng/ml (z rozstępem kwartylnym od 1193 do 4380 ng/ml). Mediana maksymalnych stężeń osiągała wartość 3742 ng/ml (z rozstępem kwartylnym od 2027 do 6302 ng/ml). Co istotne, nie wykazano jednoznacznej dodatniej korelacji między średnim, maksymalnym czy minimalnym stężeniem worykonazolu w osoczu a skutecznością terapeutyczną. Te zależności nie były przedmiotem analiz w badaniach dotyczących stosowania profilaktycznego.³

Analizy farmakokinetyczno-farmakodynamiczne danych klinicznych wykazały natomiast istnienie związku pomiędzy stężeniami worykonazolu w osoczu a występowaniem nieprawidłowych wyników badań czynności wątroby oraz zaburzeniami widzenia. W badaniach profilaktycznych nie analizowano dostosowywania dawki w oparciu o te zależności.⁴

Spektrum działania przeciwgrzybiczego

Worykonazol charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, co potwierdziły badania in vitro. Wykazuje szczególnie silne działanie przeciwko różnym gatunkom z rodzaju Candida, w tym szczepom opornym na flukonazol, takim jak C. krusei, oraz opornym szczepom C. glabrata i C. albicans. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, worykonazol wykazuje działanie grzybobójcze wobec wszystkich przebadanych gatunków Aspergillus.⁵

Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że worykonazol wykazuje działanie grzybobójcze in vitro również w stosunku do pojawiających się w ostatnich latach patogenów grzybiczych, takich jak Scedosporium i Fusarium, które charakteryzują się ograniczoną wrażliwością na dotychczas stosowane leki przeciwgrzybicze. Stanowi to istotną przewagę terapeutyczną w przypadku zakażeń wywołanych przez te trudne do leczenia patogeny.⁶

Skuteczność kliniczna

Skuteczność kliniczna worykonazolu, definiowana jako częściowa lub całkowita odpowiedź na leczenie, została potwierdzona wobec różnorodnych patogenów grzybiczych. Badania kliniczne wykazały skuteczność leku w następujących przypadkach zakażeń:

• Zakażenia Aspergillus – skuteczność terapeutyczna wobec wielu gatunków z tego rodzaju, w tym:
  • Aspergillus flavus
  • Aspergillus fumigatus
  • Aspergillus terreus
  • Aspergillus niger
  • Aspergillus nidulans
• Zakażenia Candida – efektywność w leczeniu zakażeń wywołanych przez:
  • Candida albicans
  • Candida glabrata
  • Candida krusei
  • Candida parapsilosis
  • Candida tropicalis
  • Niektóre zakażenia wywołane przez Candida dubliniensis, Candida inconspicua i Candida guilliermondii
• Zakażenia Scedosporium – worykonazol wykazał skuteczność wobec:
  • Scedosporium apiospermum
  • Scedosporium prolificans
• Zakażenia Fusarium – potwierdzona skuteczność wobec różnych gatunków z rodzaju Fusarium

Wykazana w badaniach klinicznych skuteczność wobec tak szerokiego spektrum patogenów grzybiczych, w tym szczepów opornych na inne leki przeciwgrzybicze, podkreśla istotne znaczenie worykonazolu w nowoczesnej terapii przeciwgrzybiczej.⁷