Właściwości farmakodynamiczne

Naftyfina chlorowodorek, substancja czynna leku Exoderil (10 mg/g, krem), należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego na skórę (kod ATC: D01AE22). Jest to syntetyczna pochodna alliloaminy o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, wykazująca również właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.¹

Mechanizm działania

Naftyfina wykazuje specyficzny mechanizm działania polegający na hamowaniu aktywności enzymu 2,3-epoksydazy skwalenowej (monooksygenazy skwalenowej) w komórkach grzybów. Efektem tego jest zwiększenie stężenia skwalenu i jego akumulacja wewnątrz komórek patogenu.²

Nagromadzenie skwalenu prowadzi do szeregu negatywnych zmian w fizjologii komórki grzyba:

• Zmiany właściwości błony komórkowej grzyba
• Zahamowanie syntezy fosfolipidów
• Upośledzenie syntezy i transportu glikoprotein
• Niedobory steroli (szczególnie ergosterolu)
• Zwiększona przepuszczalność błony komórkowej
• Utrata przez komórkę niezbędnych metabolitów

Wymienione wyżej procesy prowadzą ostatecznie do zniszczenia komórek patogenu.³

Spektrum przeciwgrzybicze

Naftyfina chlorowodorek wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, które obejmuje następujące grupy patogenów:

1. Dermatofity – działanie grzybobójcze na:
   • Trichophyton spp.
   • Microsporum spp.
   • Epidermophyton spp.
2. Drożdżaki:
   • Candida spp. – działanie grzybobójcze lub grzybostatyczne (zależnie od szczepu)
3. Pleśniaki – działanie grzybobójcze na:
   • Aspergillus spp.
4. Inne grzyby patogenne:
   • Sporothrix Schenkii

Warto podkreślić, że naftyfina wykazuje działanie grzybobójcze (fungicydalne) wobec dermatofitów i pleśniaków z rodzaju Aspergillus, natomiast w przypadku drożdżaków (Candida spp.) efekt może być grzybobójczy lub grzybostatyczny, w zależności od konkretnego szczepu patogenu.⁴

Dodatkowe właściwości farmakodynamiczne

Oprócz podstawowego działania przeciwgrzybiczego, naftyfina chlorowodorek wykazuje również:

• Działanie przeciwbakteryjne – substancja działa bakteriobójczo na bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, które często współwystępują w ogniskach zakażeń grzybiczych skóry
• Działanie przeciwzapalne – przyczynia się do zmniejszenia stanu zapalnego towarzyszącego zakażeniom grzybiczym

Te dodatkowe właściwości farmakodynamiczne mogą przyczyniać się do kompleksowego efektu terapeutycznego leku Exoderil w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, szczególnie tych przebiegających z towarzyszącym stanem zapalnym lub wtórną infekcją bakteryjną.⁵