polien

Polien to termin, który w kontekście medycznym odnosi się najczęściej do antybiotyków polienowych, grupy związków o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Najważniejszymi przedstawicielami tej klasy są amfoterycyna B, nystatyna i natamycyna.

Mechanizm działania polienów polega na wiązaniu się z ergosterolem – składnikiem błon komórkowych grzybów. Prowadzi to do tworzenia porów w błonie komórkowej, zaburzenia równowagi jonowej i w konsekwencji do śmierci komórki grzyba. Selektywna toksyczność tych leków wynika z większego powinowactwa do ergosterolu (występującego w błonach grzybów) niż do cholesterolu (obecnego w komórkach ludzkich).

Amfoterycyna B, najczęściej stosowany polien, używana jest w leczeniu ciężkich, inwazyjnych zakażeń grzybiczych, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością. Nystatyna ze względu na słabą absorpcję z przewodu pokarmowego stosowana jest głównie miejscowo w leczeniu kandydozy jamy ustnej, przełyku i przewodu pokarmowego. Natamycyna znajduje zastosowanie w okulistyce przy leczeniu grzybiczych zakażeń rogówki i spojówki.

Terapia polienami wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, zwłaszcza w przypadku amfoterycyny B, która może powodować nefrotoksyczność, reakcje związane z infuzją (gorączka, dreszcze), zaburzenia elektrolitowe i niedokrwistość. W celu zmniejszenia toksyczności opracowano preparaty lipidowe amfoterycyny B, które charakteryzują się lepszym profilem bezpieczeństwa przy zachowaniu skuteczności przeciwgrzybiczej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl