Właściwości farmakodynamiczne nystatyny

Nystatyna, będąca składnikiem aktywnym preparatu Nyscandin, należy do grupy antybiotyków polienowych o działaniu przeciwgrzybiczym. W klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) substancja ta posiada kod A07A A02, co kwalifikuje ją do grupy leków stosowanych w zakażeniach jelitowych, podgrupy antybiotyków.¹

Mechanizm działania

Nystatyna jest antybiotykiem polienowym wytwarzanym przez Streptomyces noursei. Jej mechanizm działania opiera się na specyficznym wiązaniu ze składnikami sterolowymi błony cytoplazmatycznej wrażliwych grzybów, wśród których główną rolę odgrywa ergosterol. Interakcja ta prowadzi do utworzenia porów i kanalików w błonie komórkowej patogenów, co skutkuje poważnymi zaburzeniami jej funkcji ochronnych.²

Konsekwencją zaburzenia integralności błony komórkowej jest:

• Wydostanie się składników wewnątrzkomórkowych na zewnątrz – prowadzące do utraty istotnych dla funkcjonowania komórki substancji³
• Przerwanie kluczowych procesów metabolicznych – uniemożliwiające dalsze funkcjonowanie komórki grzyba⁴
• Ostateczne obumarcie komórki patogenu – jako efekt końcowy opisanych wyżej procesów⁵

Spektrum działania przeciwgrzybiczego

Nystatyna wykazuje złożony wpływ na wrażliwe patogeny grzybicze, działając zarówno grzybostatycznie (hamując wzrost i namnażanie) jak i grzybobójczo (prowadząc do śmierci komórek grzyba).⁶

Spektrum aktywności nystatyny obejmuje szereg patogenów grzybiczych:

• Wykazuje aktywność wobec licznych szczepów drożdży i grzybów drożdżakopodobnych⁷
• Działa szczególnie skutecznie na drożdżaki z rodzaju Candida, w tym na klinicznie istotny gatunek Candida albicans⁸

Istotne jest, że nystatyna nie wykazuje aktywności wobec dermatofitów (grzybów chorobotwórczych atakujących skórę, włosy i paznokcie) oraz nie posiada działania przeciwbakteryjnego.⁹

Wrażliwość in vitro

Skuteczność nystatyny przeciwko wrażliwym szczepom grzybów została potwierdzona w badaniach laboratoryjnych. Minimalne stężenia hamujące (MIC, ang. Minimal Inhibitory Concentration) dla nystatyny mieszczą się w zakresie od 1,5 μg/mL do 6,5 μg/mL.¹⁰ Parametr ten określa najmniejsze stężenie substancji przeciwgrzybiczej, które hamuje widoczny wzrost mikroorganizmów w warunkach laboratoryjnych.

Formulacja preparatu

Nyscandin jest dostępny w formie zawiesiny doustnej o stężeniu 100 000 IU/mL. Preparat ma charakterystyczną żółtą barwę, słodko-gorzki smak oraz malinowy zapach.¹¹ Taka postać farmaceutyczna umożliwia precyzyjne dawkowanie oraz ułatwia stosowanie leku zarówno w terapii miejscowej zakażeń jamy ustnej, gardła jak i w leczeniu kandydozy przewodu pokarmowego.