profilaktyka zakażeń drożdżakowych u noworodków z wagą urodzeniową poniżej 1500 g
Wskazanie

Profilaktyka zakażeń drożdżakowych u noworodków z wagą urodzeniową poniżej 1500 g jest istotnym elementem opieki nad wcześniakami i noworodkami z bardzo małą masą urodzeniową (VLBW). Zakażenia grzybicze, szczególnie wywołane przez Candida spp., stanowią poważne zagrożenie dla tej grupy pacjentów ze względu na ich niedojrzały układ immunologiczny, częste interwencje medyczne (cewnikowanie naczyń centralnych, wentylacja mechaniczna) oraz ekspozycję na antybiotyki o szerokim spektrum działania.

Zakażenia drożdżakowe u noworodków VLBW wiążą się z wysoką śmiertelnością (20-30%) oraz ryzykiem długotrwałych powikłań neurologicznych. Czynniki ryzyka obejmują stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania, obecność centralnych cewników naczyniowych, żywienie pozajelitowe, zabieg chirurgiczny oraz przedłużoną hospitalizację na oddziale intensywnej terapii noworodka.

W profilaktyce przeciwgrzybiczej u noworodków z wagą poniżej 1500 g stosuje się leki przeciwgrzybicze, przy czym najczęściej wykorzystywany jest flukonazol (dostępny w Polsce jako Diflucan, Fluconazole, Flukonazol, Flumycon). Alternatywnie można zastosować nystatynę (Nystatynum TZF) podawaną doustnie, choć jej skuteczność jest mniejsza niż flukonazolu. W przypadkach wysokiego ryzyka rozważa się także stosowanie amfoterycyny B (Ambisome, Fungizone) lub micafunginu (Mycamine).

Profilaktyka flukonazolem jest zazwyczaj prowadzona przez 4-6 tygodni lub do momentu ustąpienia czynników ryzyka. Dawkowanie flukonazolu w profilaktyce u wcześniaków wynosi zwykle 3-6 mg/kg masy ciała co 48-72 godziny, w zależności od wieku postkoncepcyjnego i funkcji nerek.

Największe trudności w profilaktyce zakażeń drożdżakowych u noworodków VLBW obejmują ryzyko rozwoju oporności drobnoustrojów na stosowane leki przeciwgrzybicze, potencjalne interakcje lekowe z innymi preparatami stosowanymi u wcześniaków oraz toksyczność wątrobową i nerkową leków przeciwgrzybiczych. Dodatkowo, istnieje wyzwanie związane z wyborem odpowiednich pacjentów do profilaktyki – uniwersalne stosowanie u wszystkich noworodków VLBW może nie być uzasadnione w ośrodkach o niskiej częstości występowania zakażeń grzybiczych.

Kluczowe znaczenie ma także wdrożenie ogólnych zasad zapobiegania zakażeniom, takich jak właściwa higiena rąk personelu, racjonalna antybiotykoterapia, wczesne usuwanie cewników naczyniowych oraz wprowadzenie żywienia enteralnego tak szybko, jak to możliwe, co zmniejsza konieczność stosowania żywienia pozajelitowego będącego czynnikiem ryzyka kandydozy inwazyjnej.