nietypowe złamanie podkrętarzowe
Nietypowe złamanie podkrętarzowe (atypical subtrochanteric fracture) to specyficzny rodzaj złamania kości udowej, występujący w okolicy podkrętarzowej, czyli poniżej krętarza większego i mniejszego. Złamania te charakteryzują się poprzecznym lub skośnym krótkim przebiegiem, minimalnym rozdrobnieniem oraz często towarzyszącym pogrubieniem warstwy korowej kości w miejscu złamania.
Nietypowe złamania podkrętarzowe są najczęściej związane z długotrwałą terapią bisfosfonianami (powyżej 3-5 lat), stosowanymi w leczeniu osteoporozy. Mechanizm powstawania tych złamań wiąże się z zahamowaniem prawidłowego remodelingu kostnego i akumulacją mikropęknięć, co prowadzi do osłabienia struktury kości. Złamania te mogą wystąpić spontanicznie lub po minimalnym urazie, co odróżnia je od typowych złamań osteoporotycznych.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe, przede wszystkim RTG oraz w razie potrzeby TK lub MRI. Charakterystyczne cechy radiologiczne to poprzeczna linia złamania, pogrubienie warstwy korowej po stronie bocznej, obecność dzióbka (beaking) na stronie przyśrodkowej oraz minimalnie przemieszczone odłamy. Leczenie zwykle wymaga interwencji chirurgicznej z wykorzystaniem gwoździa śródszpikowego lub stabilizacji płytowej, a także odstawienia bisfosfonianów i wdrożenia alternatywnej terapii osteoporozy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Osagrand 3 mg
Kwas ibandronowy w dawce 3 mg podawany dożylnie co 3 miesiące wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z dawką doustną 2,5 mg/dobę, potwierdzony w dwuletnim badaniu pilotażowym. Najczęstsze działania niepożądane to bóle stawów oraz objawy grypopodobne (bóle mięśni, gorączka, dreszcze, zmęczenie), które występują u około 26,0% pacjentów po roku i 28,6% po dwóch latach terapii, zwykle po pierwszej dawce i mają łagodne lub umiarkowane nasilenie. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują reakcje anafilaktyczne (<1/10 000), martwicę kości szczęki i żuchwy (ONJ), nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej, a także zapalenie błony naczyniowej oka. Hipokalcemia, występująca niezbyt często, może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i tężyczki, co wymaga monitorowania poziomu wapnia u pacjentów z czynnikami ryzyka.
bisfosfonian, ból mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, ból stawów, choroba grypopodobna, dyspepsja, hipokalcemia, kwas ibandronowy, martwica kości przewodu słuchowego zewnętrznego, martwica kości szczęki, nietypowe złamanie kości udowej, nietypowe złamanie podkrętarzowe, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, osteoporoza pomenopauzalna, patofizjologia, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, tężyczka, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepowe zapalenie żył, zaostrzenie astmy, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie oka, zapalenie twardówki, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Osporil
Przed rozpoczęciem terapii kwasem zoledronowym (Osporil 4 mg/100 ml) konieczne jest dokładne ocenienie stanu nawodnienia pacjenta oraz monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza u osób z ryzykiem niewydolności nerek lub hiperkalcemią nowotworową. Zaleca się regularne oznaczanie stężenia kreatyniny w surowicy przed każdą dawką, a w przypadku pogorszenia czynności nerek – przerwanie leczenia do czasu powrotu wartości do poziomu wyjściowego z dopuszczalnym 10% odchyleniem. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (kreatynina ≥ 400 µmol/l lub ≥ 4,5 mg/dl dla TIH, ≥ 265 µmol/l lub ≥ 3,0 mg/dl dla przerzutów do kości) stosowanie leku nie jest zalecane ze względu na brak danych klinicznych i farmakokinetycznych. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych bisfosfonianów, aby nie zwiększać ryzyka działań niepożądanych. Ponadto, terapia wymaga monitorowania elektrolitów (wapń, fosforany, magnez) i wyrównania ewentualnych zaburzeń, aby zapobiec hipokalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i neurologicznych.
bisfosfonian, ból mięśniowo-szkieletowy, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, higiena jamy ustnej, hiperkalcemia, hiperkalcemia nowotworowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, inhibitor angiogenezy, koagulopatia, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, kwas zoledronowy, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, napad padaczkowy, nietypowe złamanie podkrętarzowe, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, parodontoza, powikłanie kostne, przerzut do kości, radioterapia głowy i szyi, szpiczak mnogi, tężyczka, zaburzenie czynności nerek, złamanie trzonu kości udowej, złamanie z przeciążenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kefort 150 mg
Kefort, zawierający 150 mg kwasu ibandronowego (sodu ibandronian jednowodny), wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący poważne działania niepożądane takie jak reakcje anafilaktyczne (w tym wstrząs), atypowe złamania kości udowej, martwicę kości szczęki i/lub żuchwy, podrażnienie przewodu pokarmowego oraz zapalenie gałki ocznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle stawów oraz objawy grypopodobne, które pojawiają się zwykle po pierwszej dawce i mają charakter przejściowy. W badaniach klinicznych z udziałem 1251 pacjentów stosujących dawkę 2,5 mg/dobę oraz w badaniu porównawczym dawki 150 mg raz na miesiąc wykazano podobny profil bezpieczeństwa, z odsetkiem działań niepożądanych wynoszącym 22,7% po roku i 25,0% po dwóch latach terapii, przy czym większość nie wymagała przerwania leczenia.
atypowe złamanie kości udowej, bisfosfonian, ból stawów, dyspepsja, hipokalcemia, kwas ibandronowy, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, nietypowe złamanie podkrętarzowe, objawy grypopodobne, osteoporoza, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, wstrząs anafilaktyczny, zaostrzenie astmy oskrzelowej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie gałki ocznej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie twardówki, zespół Stevensa-Johnsona