Leki w grupie
„leki przeciwobrzękowe”

Leki przeciwobrzękowe to grupa preparatów stosowanych w celu zmniejszenia obrzęków tkanek, które mogą występować z różnych przyczyn, takich jak stany zapalne, urazy, choroby układu krążenia czy reakcje alergiczne. Ich działanie polega głównie na zmniejszeniu przepuszczalności naczyń krwionośnych, zwiększeniu odpływu limfy lub usuwaniu nadmiaru płynów z organizmu.

Do głównych kategorii leków przeciwobrzękowych należą diuretyki, kortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe oraz preparaty działające miejscowo. Diuretyki (leki moczopędne) zwiększają wydalanie sodu i wody przez nerki, co prowadzi do zmniejszenia objętości płynów w organizmie. Najpopularniejsze substancje z tej grupy to furosemid (Furosemidum, Furosemid), hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazidum), spironolakton (Spironol, Verospiron) oraz indapamid (Indix, Indapen, Tertensif).

Kortykosteroidy wykazują silne działanie przeciwzapalne i przeciwobrzękowe poprzez hamowanie procesu zapalnego. Należą do nich deksametazon (Dexaven, Pabi-Dexamethason), prednizon (Encorton), metyloprednizolon (Medrol, Metypred) oraz hydrokortyzon (Hydrocortisonum). Stosowane są zarówno ogólnie, jak i miejscowo w postaci maści, kremów czy aerozoli.

Leki przeciwhistaminowe blokują receptory histaminowe, zmniejszając obrzęk związany z reakcjami alergicznymi. Przykłady to cetyryzyna (Zyrtec, Allertec), loratadyna (Claritine, Loratan) czy feksofenadyna (Allegra, Telfast). W preparatach miejscowych często stosuje się ksylometazolinę (Otrivin, Xylogel), oksymetazolinę (Afrin, Nasivin) czy fenylefrynę (Neo-Synephrine).

Największą zaletą leków przeciwobrzękowych jest szybkie łagodzenie objawów i poprawa komfortu życia pacjenta. Diuretyki są niezastąpione w leczeniu obrzęków w niewydolności serca czy nerek, kortykosteroidy skutecznie redukują obrzęki zapalne, a leki obkurczające naczynia przynoszą szybką ulgę przy obrzękach błon śluzowych.

Stosowanie leków przeciwobrzękowych wiąże się jednak z ryzykiem działań niepożądanych. Diuretyki mogą powodować zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie i hipotonię. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów grozi immunosupresją, osteoporozą, nadciśnieniem i zaburzeniami metabolicznymi. Miejscowe leki obkurczające naczynia przy długotrwałym stosowaniu mogą prowadzić do tzw. polekowego zapalenia błony śluzowej nosa i efektu z odbicia (nasilenia objawów po odstawieniu leku).

Wśród leków przeciwobrzękowych można wyróżnić podgrupy: diuretyki pętlowe (furosemid), tiazydowe (hydrochlorotiazyd), oszczędzające potas (spironolakton, eplerenon), inhibitory anhydrazy węglanowej (acetazolamid), a także leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa (alfa-sympatykomimetyki), preparaty enzymatyczne (bromelaina, trypsyno-chymotrypsyna) stosowane przy obrzękach pourazowych oraz leki wenotoniczne (diosmina, hesperydyna) stosowane przy obrzękach związanych z niewydolnością żylną.

Lista leków w tej grupie

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl