zapobieganie pierwszemu zawałowi serca u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka
Wskazanie

Zapobieganie pierwszemu zawałowi serca u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka jest kluczowym elementem profilaktyki kardiologicznej. Dotyczy to osób, które nie przebyły jeszcze incydentu wieńcowego, ale są obciążone licznymi czynnikami zwiększającymi ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca. Do najważniejszych czynników ryzyka zaliczamy: nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię, cukrzycę, palenie tytoniu, otyłość, siedzący tryb życia, obciążenie rodzinne oraz wiek i płeć.

W farmakoterapii prewencji pierwotnej zawału stosuje się przede wszystkim statyny (Atoris, Roswera, Sortis, Atrox, Lipstal), które obniżają poziom cholesterolu LDL. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym stosuje się leki hipotensyjne, takie jak inhibitory ACE (Prestarium, Tritace, Enarenal), sartany (Lorista, Micardis, Valsacor), beta-blokery (Concor, Nebilet, Betaloc ZOK) oraz antagonisty wapnia (Amlozek, Norvasc, Aldan). W wybranych przypadkach stosuje się także kwas acetylosalicylowy w małych dawkach (Acard, Polocard, Acesan), chociaż jego rola w prewencji pierwotnej jest obecnie przedmiotem dyskusji.

Ważnym aspektem jest również leczenie współistniejącej cukrzycy, gdzie szczególnie korzystne działanie kardioprotekcyjne wykazują inhibitory SGLT2 (Forxiga, Jardiance, Invokana) oraz agoniści receptora GLP-1 (Victoza, Trulicity, Ozempic). Coraz częściej stosuje się również preparaty złożone, np. Euvascor (atorwastatyna + peryndopryl), które poprawiają adherencję pacjentów do leczenia.

Największymi trudnościami w prowadzeniu skutecznej profilaktyki zawału serca są: niska świadomość pacjentów na temat zagrożeń związanych z czynnikami ryzyka, niedostateczna motywacja do modyfikacji stylu życia oraz słabe przestrzeganie zaleceń farmakoterapeutycznych. Wyzwaniem jest również właściwa ocena globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego i indywidualizacja postępowania. Dużym problemem pozostaje także niedostateczna kontrola czynników ryzyka, szczególnie dyslipidemii i nadciśnienia tętniczego, mimo stosowania odpowiednich leków. Istotnym wyzwaniem jest również znalezienie równowagi między korzyściami a potencjalnymi działaniami niepożądanymi leków stosowanych w prewencji pierwotnej, zwłaszcza u osób z umiarkowanym ryzykiem sercowo-naczyniowym.