zapobieganie nawrotowej zakrzepicy żył głębokich
Wskazanie

Nawrotowa zakrzepica żył głębokich (rZVG) to stan medyczny, w którym u pacjenta po przebytym epizodzie zakrzepicy żył głębokich (ZVG) dochodzi do ponownego wystąpienia choroby. Zapobieganie nawrotom jest kluczowym elementem postępowania, ponieważ każdy kolejny incydent zwiększa ryzyko powikłań, w tym zespołu pozakrzepowego i zakrzepowo-zatorowego zapalenia płuc.

Podstawą profilaktyki nawrotowej ZVG jest długoterminowa antykoagulacja. Po zakończeniu standardowego 3-6 miesięcznego leczenia ostrej ZVG, konieczna jest indywidualna ocena ryzyka nawrotu w stosunku do ryzyka krwawienia. U pacjentów z pierwszym epizodem ZVG wywołanym przejściowym czynnikiem ryzyka (np. unieruchomienie, zabieg operacyjny) ryzyko nawrotu jest niższe niż u pacjentów z idiopatyczną ZVG lub związaną z trwałymi czynnikami ryzyka (np. nowotwór złośliwy, trombofilia).

W profilaktyce nawrotów stosuje się doustne antykoagulanty – antagonisty witaminy K (warfaryna, acenokumarol, dostępne jako Warfin, Sintrom) lub bezpośrednie doustne antykoagulanty (DOAC): inhibitory czynnika Xa (riwaroksaban – Xarelto, apiksaban – Eliquis, edoksaban – Lixiana) lub inhibitory trombiny (dabigatran – Pradaxa). W przypadkach nietolerancji lub przeciwwskazań do leków doustnych można stosować heparyny drobnocząsteczkowe (np. enoksaparyna – Clexane, nadroparyna – Fraxiparine, dalteparyna – Fragmin).

Największym wyzwaniem w zapobieganiu nawrotowej ZVG jest zrównoważenie ryzyka nawrotu zakrzepicy z ryzykiem powikłań krwotocznych związanych z długotrwałą antykoagulacją. U pacjentów z idiopatyczną ZVG często konieczne jest bezterminowe leczenie przeciwkrzepliwe, co wiąże się z istotnym ryzykiem krwawień. Dodatkowo trudności sprawia określenie optymalnego czasu trwania profilaktyki u pacjentów z pośrednim ryzykiem nawrotu oraz zapewnienie odpowiedniej współpracy pacjenta, szczególnie przy stosowaniu antagonistów witaminy K wymagających regularnego monitorowania INR.

Istotnym elementem zapobiegania nawrotom ZVG jest również modyfikacja stylu życia, w tym utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularna aktywność fizyczna, unikanie długotrwałego unieruchomienia oraz rezygnacja z palenia tytoniu. U pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu podczas podróży lotniczych lub długotrwałego unieruchomienia zaleca się stosowanie pończoch uciskowych oraz profilaktycznych dawek heparyny drobnocząsteczkowej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl