profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich
Wskazanie

Profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) jest istotnym elementem opieki nad pacjentami, którzy przebyli już epizod zakrzepowy. Nawrót ZŻG występuje u około 30% pacjentów w ciągu 10 lat od pierwszego incydentu, przy czym ryzyko jest najwyższe w pierwszych 6-12 miesiącach. Czynniki zwiększające ryzyko nawrotu to m.in. idiopatyczna pierwsza zakrzepica, obecność trombofili, aktywna choroba nowotworowa, niepełna rekanalizacja żył oraz brak ustalonej przyczyny pierwszego epizodu.

Główną metodą profilaktyki nawrotowej ZŻG jest długoterminowa antykoagulacja. W Polsce stosuje się kilka grup leków: antagoniści witaminy K (Warfin, Acenocumarol), heparyny drobnocząsteczkowe (Clexane, Fraxiparine, Fragmin), oraz doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K (NOAC) – Xarelto (rywaroksaban), Pradaxa (dabigatran), Eliquis (apiksaban) i Lixiana (edoksaban). Wybór leku zależy od charakterystyki pacjenta, chorób współistniejących, ryzyka krwawienia oraz preferencji chorego.

Czas trwania profilaktyki przeciwzakrzepowej jest kwestią indywidualną. Po pierwszym epizodzie idiopatycznej ZŻG standardowo zaleca się 3-6 miesięcy leczenia, jednak w przypadku nawrotowej ZŻG, trombofili wrodzonych lub nabytych, czy aktywnej choroby nowotworowej rozważa się przedłużoną antykoagulację, nawet dożywotnią. Pacjenci z przejściowym czynnikiem ryzyka (np. unieruchomienie, zabieg operacyjny) zwykle wymagają krótszego leczenia.

Do największych trudności w prowadzeniu profilaktyki nawrotowej ZŻG należy balansowanie między ryzykiem nawrotu zakrzepicy a ryzykiem powikłań krwotocznych. Leki przeciwkrzepliwe zwiększają ryzyko krwawień, szczególnie u osób starszych, z chorobami nerek, wątroby, czy przyjmujących leki przeciwpłytkowe. Problematyczne jest także utrzymanie terapeutycznego INR przy stosowaniu antagonistów witaminy K, co wymaga regularnych kontroli, oraz wysoki koszt NOAC, które mimo większej wygody stosowania nie są w pełni refundowane dla wszystkich pacjentów w Polsce.

Istotnym elementem profilaktyki nawrotowej ZŻG jest także niefarmakologiczne postępowanie, w tym noszenie pończoch uciskowych (szczególnie w zespole pozakrzepowym), odpowiednia aktywność fizyczna, unikanie długotrwałego unieruchomienia, kontrola masy ciała oraz odpowiednie nawodnienie. Pacjenci powinni być również edukowani odnośnie objawów nawrotu zakrzepicy i konieczności szybkiego zgłoszenia się do lekarza w przypadku ich wystąpienia.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl