Mantreda
Tabletki powlekane, 20 mg
Produkt leczniczy zawiera rywaroksaban jako substancję czynną w dawkach 15 mg i 20 mg oraz laktozę jako składnik pomocniczy. Stosuje się go u dorosłych w profilaktyce udaru i zatorowości obwodowej przy migotaniu przedsionków oraz w leczeniu i zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. U dzieci i młodzieży w określonych przedziałach wagowych jest wskazany do leczenia oraz profilaktyki nawrotów żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po początkowym leczeniu pozajelitowym. Tabletki są powlekane i różnią się kolorem oraz wytłoczeniami zależnie od dawki.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
- migotanie przedsionków niezwiązane z wadą zastawkową
- profilaktyka nawrotów żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich
- profilaktyka nawrotowej zatorowości płucnej
- profilaktyka udaru
- profilaktyka zatorowości obwodowej
- zakrzepica żył głębokich
- zatorowość płucna
- żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
-
Dawkowanie i sposób podawania
Rywaroksaban w postaci Mantreda (tabletki powlekane 15 mg i 20 mg) stosowany jest w różnych wskazaniach zróżnicowanym schematem dawkowania. W profilaktyce udaru i zatorowości obwodowej zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę, podawana długoterminowo, o ile korzyści przewyższają ryzyko krwawienia. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się dwufazowy schemat: faza początkowa 15 mg dwa razy na dobę przez 3 tygodnie, następnie faza kontynuacji 20 mg raz na dobę. Czas terapii jest indywidualizowany, z zaleceniem co najmniej 3 miesięcy u pacjentów z przejściowymi czynnikami ryzyka oraz dłuższym leczeniem u pacjentów z idiopatyczną, nawrotową lub wtórną ZŻG/ZP bez przejściowych czynników ryzyka.
Po co najmniej 6 miesiącach leczenia ZŻG lub ZP, w przypadku konieczności przedłużonej profilaktyki nawrotowej, standardowa dawka wynosi 10 mg raz na dobę. U pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu (np. z powikłanymi chorobami współistniejącymi lub historią nawrotów) rozważa się zwiększenie dawki do 20 mg raz na dobę. W każdym przypadku przed ustaleniem dawki i czasu terapii należy indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka krwawienia. W przypadku pominięcia dawki pacjent powinien przyjąć lek niezwłocznie po przypomnieniu i kontynuować leczenie zgodnie z zaleceniami, bez podwajania dawki tego samego dnia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Mantreda 20 mg
idiopatyczna ZŻG, korzyść terapeutyczna, nawrotowa ZŻG, powikłanie krwotoczne, profilaktyka nawrotowa ZŻG, profilaktyka udaru, profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, schemat dawkowania, tabletka powlekana, wtórna ZŻG, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna -
Działania niepożądane
Rywaroksaban, substancja czynna leku Mantreda, został oceniony pod kątem bezpieczeństwa w 13 badaniach klinicznych fazy III obejmujących 69 608 dorosłych pacjentów oraz w badaniach fazy II i III z udziałem 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co jest zgodne z mechanizmem antykoagulacyjnym leku. Częstość i nasilenie krwawień różniły się w zależności od wskazania klinicznego. U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa był podobny do dorosłych, choć częściej obserwowano ból głowy (16,7%), gorączkę (11,7%), krwawienie z nosa (11,2%) oraz wymioty (10,7%). Krwotok miesiączkowy występował u 6,6% dziewczynek po pierwszej miesiączce. Działania niepożądane miały głównie łagodne do umiarkowanego nasilenia.
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu obejmuje ryzyko krwawień z różnych tkanek i narządów, które mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej oraz powikłań takich jak zespół ciasnoty przedziałów powięziowych czy niewydolność nerek. Objawy powikłań krwotocznych to m.in. osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność i wstrząs. Zaleca się monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień, szczególnie u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym lub stosujących inne leki wpływające na hemostazę. U kobiet w wieku rozrodczym należy uwzględnić możliwość nasilonego i wydłużonego krwawienia miesiączkowego. Zgłaszanie działań niepożądanych jest kluczowe dla ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka terapii rywaroksabanem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Mantreda 20 mg
anemia, antagonista witaminy K, antykoagulant, ból w klatce piersiowej, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, tętniak rzekomy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona -
Profil bezpieczeństwa leku
Rywaroksaban jest przeciwwskazany u kobiet karmiących ze względu na przenikanie do mleka oraz brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tej grupie. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z koagulopatią i marskością wątroby stopnia B i C, stosowanie leku jest zakazane z powodu zwiększonego ryzyka krwawienia. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się ostrożność przy klirensie kreatyniny 15-29 ml/min, natomiast stosowanie jest przeciwwskazane przy klirensie poniżej 15 ml/min ze względu na ryzyko kumulacji leku i powikłań krwotocznych.
U seniorów oraz pacjentów prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny należy zachować szczególną ostrożność. Rywaroksaban może powodować zawroty głowy i omdlenia, co stanowi zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych. Dokumentacja nie zawiera danych dotyczących interakcji z alkoholem, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka. W związku z powyższym, monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych oraz dostosowanie dawki w zależności od funkcji nerek i wątroby jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania rywaroksabanu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Mantreda 20 mg
-
Przeciwwskazania
Rywaroksaban, zawarty w preparacie Mantreda (tabletki powlekane 15 mg i 20 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (125,4 mg w tabletce 15 mg i 167,2 mg w tabletce 20 mg). Nie należy go stosować u osób z aktywnym krwawieniem klinicznie istotnym, chorobą wątroby z koagulopatią (zwłaszcza marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh), a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Przeciwwskazania obejmują także stany zwiększające ryzyko krwawienia, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy mózgu lub kręgosłupa, zabiegi neurochirurgiczne, krwotok wewnątrzczaszkowy, niedawne operacje okulistyczne oraz patologie naczyniowe (żylaki przełyku, tętniaki, wady naczyniowe). Równoczesne stosowanie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (heparyny, doustne antykoagulanty) jest przeciwwskazane, z wyjątkiem przejściowej zmiany terapii lub podtrzymania drożności cewnika.
Wskazane jest zachowanie szczególnej ostrożności lub odradzanie stosowania rywaroksabanu u pacjentów z przewlekłymi chorobami zapalnymi przewodu pokarmowego w okresie zaostrzenia, niewydolnością nerek z eGFR < 15 ml/min, małopłytkowością, zaburzeniami czynności płytek krwi oraz niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym. Przed planowanymi zabiegami inwazyjnymi, zwłaszcza neurochirurgicznymi, okulistycznymi i stomatologicznymi, zaleca się rozważenie czasowego odstawienia leku. Należy unikać jednoczesnego stosowania rywaroksabanu z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, worykonazol) i induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) ze względu na ryzyko interakcji farmakokinetycznych. U pacjentów przyjmujących leki przeciwpłytkowe (np. ASA, klopidogrel) konieczne jest ścisłe monitorowanie ryzyka krwawienia. Stosowanie rywaroksabanu jest również przeciwwskazane u pacjentów z mechanicznymi protezami zastawkowymi serca lub po niedawnej wymianie zastawki ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej populacji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Mantreda 20 mg
choroba Leśniowskiego-Crohna, czynne krwawienie, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, proteza zastawki serca, rywaroksaban, tabletki powlekane, tętniak naczyniowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności płytek krwi, żylaki przełyku -
Przedawkowanie
Rywaroksaban, substancja czynna leku Mantreda, w przypadku przedawkowania może prowadzić do poważnych powikłań krwotocznych, które stanowią główne zagrożenie kliniczne. W praktyce odnotowano dawki przedawkowania u dorosłych sięgające nawet 1960 mg, przy czym u dzieci dane są ograniczone, co wymaga szczególnej ostrożności. Farmakokinetycznie rywaroksaban wykazuje efekt pułapowy po dawkach ≥50 mg u dorosłych, co oznacza brak dalszego wzrostu ekspozycji osocza, natomiast okres półtrwania wynosi około 5-13 godzin u dorosłych i jest krótszy u dzieci. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest ścisła obserwacja pacjenta pod kątem powikłań krwotocznych oraz innych działań niepożądanych.
Postępowanie w przedawkowaniu obejmuje podanie węgla aktywowanego w celu ograniczenia wchłaniania oraz zastosowanie andeksanetu alfa jako specyficznego antidotum u dorosłych, choć jego skuteczność u dzieci nie jest potwierdzona. W przypadku krwawień należy indywidualnie dostosować leczenie, które może obejmować ucisk mechaniczny, hemostazę chirurgiczną, wsparcie hemodynamiczne oraz przetoczenia produktów krwiopochodnych. W sytuacjach opornych na standardowe metody rozważa się podanie andeksanetu alfa lub prokoagulacyjnych środków takich jak PCC, aPCC czy rekombinowany czynnik VIIa, mimo ograniczonego doświadczenia klinicznego. Należy pamiętać, że siarczan protaminy, witamina K, desmopresyna oraz dializa nie są skuteczne w odwracaniu działania rywaroksabanu. Objawy przedawkowania obejmują krwawienia z różnych lokalizacji, niedokrwistość, koagulopatię, wydłużony czas krzepnięcia oraz wstrząs hipowolemiczny w przypadku masywnych krwawień.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Mantreda 20 mg
andeksanet alfa, aprotynina, białka osocza krwi, czas krzepnięcia, desmopresyna, działanie przeciwzakrzepowe, efekt pułapowy, farmakokinetyka populacyjna, hemostaza chirurgiczna, inhibitor Xa, koagulopatia, koncentrat aktywowanych czynników zespołu protrombiny, koncentrat czynników zespołu protrombiny, koncentrat krwinek czerwonych, krwawienie z nosa, krwotok, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, masywne krwawienie, niedokrwistość, okres półtrwania, powikłanie krwotoczne, rekombinowany czynnik VIIa, rywaroksaban, siarczan protaminy, specjalista ds. krzepnięcia krwi, środek odwracający, świeżo mrożone osocze, węgiel aktywowany, witamina K, wsparcie hemodynamiczne, wstrząs hipowolemiczny -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa rywaroksabanu obejmowała szeroki zakres badań farmakologicznych i toksykologicznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym zaobserwowano efekty wynikające z farmakodynamicznej aktywności leku, w tym wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu szczurów przy ekspozycji o znaczeniu klinicznym. Badania dotyczące płodności nie wykazały negatywnego wpływu na samce i samice szczurów, jednak toksyczność reprodukcyjna manifestowała się powikłaniami krwotocznymi, co jest zgodne z mechanizmem działania rywaroksabanu.
Przy stężeniach klinicznie istotnych odnotowano toksyczne efekty rozwojowe, takie jak poronienia, zaburzenia kostnienia (zarówno opóźnione, jak i przyspieszone), mnogie białawe plamki wątrobowe, zwiększona częstość wad rozwojowych oraz zmiany w łożysku. W badaniach przed- i pourodzeniowych u szczurów zaobserwowano obniżoną żywotność potomstwa przy dawkach toksycznych dla samic. Dodatkowo, w badaniach u młodych szczurów (podawanie od 4. dnia po urodzeniu przez 3 miesiące) stwierdzono wzrost krwawień okołoporodowych niezwiązany z dawką, bez dowodów toksyczności narządowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mantreda 20 mg
działanie rakotwórcze, farmakodynamika rywaroksabanu, farmakologia bezpieczeństwa, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny IgG i IgA, krwawienie okołoporodowe, mechanizm działania farmakologiczny, ocena bezpieczeństwa stosowania, patologia łożyska, poronienie, powikłanie krwotoczne, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność narządowa, toksyczność pediatryczna, toksyczność wielokrotnego podania, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, żywotność potomstwa -
Skład i postać leku
Produkt leczniczy Mantreda zawiera rywaroksaban w dawkach 15 mg i 20 mg, dostępny w formie tabletek powlekanych o charakterystycznym wyglądzie (15 mg: pomarańczowa, 7 mm, oznaczenia „T” i „3R”; 20 mg: czerwona, 8 mm, oznaczenia „T” i „7R”). Każda tabletka zawiera laktozę jednowodną (125,4 mg w dawce 15 mg i 167,2 mg w dawce 20 mg) oraz inne substancje pomocnicze, takie jak sodu laurylosiarczan, hypromeloza 2910, kroskarmeloza sodowa i magnezu stearynian. Skład otoczki różni się między dawkami, m.in. obecność tytanu dwutlenku (E 171) i żelaza tlenków (E 172) w dawce 15 mg, które są nieobecne lub różne w dawce 20 mg. Preparat jest przeznaczony do podawania doustnego, z możliwością rozgniecenia tabletki i podania przez zgłębnik nosowo-żołądkowy lub żołądkowy w formie zawiesiny w 50 ml wody, z koniecznością podania pokarmu dojelitowo bezpośrednio po podaniu.
Wchłanianie rywaroksabanu jest zależne od miejsca uwalniania substancji czynnej, dlatego nie zaleca się podawania leku dystalnie do żołądka, co może skutkować zmniejszoną ekspozycją na substancję czynną. Produkt dostępny jest w blistrach jednodawkowych z folii PVC/PVDC/Aluminium, w opakowaniach zawierających od 14 do 100 tabletek, w zależności od dawki. Okres ważności Mantreda wynosi 2 lata od daty produkcji, a niezużyte resztki należy usuwać zgodnie z lokalnymi przepisami. Nie określono specjalnych wymagań dotyczących warunków przechowywania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Mantreda 20 mg
alkohol poliwinylowy, ekspozycja na substancję czynną, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, makrogol, podanie doustne, rywaroksaban, sodu laurylosiarczan, środek rozsadzający, substancja poślizgowa, substancja powierzchniowo czynna, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek, wchłanianie rywaroksabanu, żelaza tlenek czerwony, żelaza tlenek żółty, zgłębnik nosowo-żołądkowy, zmniejszone wchłanianie -
Specjalne ostrzeżenia
Rywaroksaban (produkt Mantreda) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 ml/min, przeciwwskazany poniżej 15 ml/min), stosujących jednocześnie leki wpływające na hemostazę (NLPZ, ASA, inhibitory agregacji płytek, SSRI, SNRI), z zaburzeniami krzepnięcia, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, chorobami przewodu pokarmowego, retinopatią naczyniową, rozstrzeniami oskrzeli, w podeszłym wieku oraz z aktywną chorobą nowotworową. W trakcie terapii należy monitorować objawy krwawienia oraz wykonywać badania hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia ukrytego krwawienia. W przypadku poważnego krwawienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym oraz po przezcewnikowej wymianie zastawki aorty (TAVR).
Stosowanie rywaroksabanu wymaga ostrożności podczas znieczulenia przewodowego i nakłuć podpajęczynówkowych/zewnątrzoponowych ze względu na ryzyko krwiaka zewnątrzoponowego, które może prowadzić do trwałego porażenia. Zaleca się przerwanie leczenia co najmniej 24 godziny przed planowanym zabiegiem inwazyjnym, a usunięcie cewnika zewnątrzoponowego powinno nastąpić po upływie co najmniej 18 godzin u młodych dorosłych i 26 godzin u osób starszych od ostatniej dawki. Po usunięciu cewnika kolejną dawkę rywaroksabanu można podać po minimum 6 godzinach. Produkt Mantreda nie jest zalecany u dzieci z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR <50 ml/min/1,73 m²) oraz u pacjentów stosujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV), które mogą zwiększać stężenie leku w osoczu średnio 2,6-krotnie, podnosząc ryzyko krwawienia. W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji skórnych (np. zespół Stevensa-Johnsona) należy natychmiast przerwać terapię.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Mantreda
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, badanie hemoglobiny, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, dysfagia, dysfunkcja pęcherza moczowego, embolektomia płucna, GFR, glikoproteina p, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, leczenie przeciwzakrzepowe, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, PCI, pochodna azolowa, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, proteza zastawki serca, przeciwciało antykardiolipinowe, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, środek ostrożności, SSRI, TAVR, TIA, udar mózgu, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie OUN, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie podpajęczynówkowe -
Właściwości farmakodynamiczne
Rywaroksaban, aktywny składnik leku Mantreda, jest bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa o wysokiej selektywności i dobrej biodostępności po podaniu doustnym. Mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności czynnika Xa, co prowadzi do zahamowania wytwarzania trombiny i powstawania zakrzepów, bez bezpośredniego wpływu na trombinę czy płytki krwi. Działanie rywaroksabanu jest zależne od dawki i koreluje ze zmianami czasu protrombinowego (PT) mierzonego odczynnikiem Neoplastin (r=0,98), przy czym wyniki PT należy podawać w sekundach, gdyż INR nie jest skalibrowany dla tego antykoagulanta. W terapii zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz profilaktyce nawrotów, wartości PT w szczycie działania leku wynoszą 17-32 s (15 mg 2x/d) oraz 15-30 s (20 mg 1x/d), a w najniższym punkcie 14-24 s i 13-20 s odpowiednio, co odzwierciedla charakterystyczny profil farmakodynamiczny rywaroksabanu.
U pacjentów z migotaniem przedsionków bez wady zastawkowej, stosujących rywaroksaban w dawkach 20 mg lub 15 mg (przy umiarkowanej niewydolności nerek), PT w szczycie działania wynosi odpowiednio 14-40 s i 10-50 s, a w najniższym punkcie 12-26 s, mierzonym po 16-36 godzinach od podania. W przypadku przedawkowania rywaroksabanu, skuteczne odwrócenie działania farmakodynamicznego uzyskano za pomocą koncentratów czynników zespołu protrombiny (PCC), gdzie 3-czynnikowy PCC skracał PT o około 1,0 s, a 4-czynnikowy PCC o około 3,5 s. Rywaroksaban wydłuża również APTT i HepTest w sposób zależny od dawki, jednak te testy nie są rekomendowane do rutynowego monitorowania. W codziennej praktyce nie jest wymagane rutynowe monitorowanie parametrów krzepnięcia, choć w wybranych sytuacjach klinicznych możliwe jest oznaczenie stężenia rywaroksabanu za pomocą skalibrowanego testu anty-Xa.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Mantreda 20 mg
antykoagulant, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, HepTest, inhibitor czynnika Xa, INR, kaskada krzepnięcia krwi, koncentrat czynników zespołu protrombiny, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, migotanie przedsionków, rywaroksaban, substancja przeciwzakrzepowa, test anty-Xa, trombina, zakrzep, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa -
Właściwości farmakokinetyczne
Rywaroksaban charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność na czczo spada do 66%, co poprawia się o 39% po podaniu z posiłkiem, dlatego dawki 15 mg i 20 mg należy przyjmować z jedzeniem. Farmakokinetyka jest liniowa do około 15 mg na dobę, a większe dawki wykazują ograniczone wchłanianie. U dorosłych rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, ma umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss około 50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz hydrolizę amidów. Klirens ogólnoustrojowy wynosi około 10 l/h, a okres półtrwania po podaniu dożylnym to około 4,5 godziny, natomiast po doustnym podaniu wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby obserwuje się istotne zwiększenie ekspozycji (AUC wzrost do 2,3-krotnego u marskości wątroby stopnia B i do 1,6-krotnego u ciężkiego zaburzenia nerek), co wpływa na farmakodynamikę i wymaga ostrożności lub przeciwwskazań w stosowaniu.
W populacji pediatrycznej rywaroksaban podawany jest doustnie w formie tabletek lub zawiesiny, z szybkim wchłanianiem i podobną biodostępnością jak u dorosłych, choć przy większych dawkach (mg/kg) obserwuje się ograniczenia wchłaniania. Objętość dystrybucji u dzieci jest zależna od masy ciała i wynosi średnio 113 l dla osoby o masie 82,8 kg, a klirens około 8 l/h. Okres półtrwania u dzieci jest krótszy i zmniejsza się z wiekiem: od 4,2 godz. u młodzieży do 1,6 godz. u niemowląt poniżej 0,5 roku życia. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami ani rasami. Dawkowanie u dzieci jest dostosowane do masy ciała, a ekspozycja na lek nie jest istotnie modyfikowana przez niedobór masy lub otyłość. Rywaroksaban nie jest dializowany ze względu na wysokie wiązanie z białkami osocza. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u dorosłych dawka 20 mg raz na dobę daje stężenia 215 μg/l (2-4 h po podaniu) i 32 μg/l (około 24 h), a u dzieci stosuje się dawki dostosowane do masy ciała, zapewniające podobną ekspozycję.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Mantreda 20 mg
AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność, biotransformacja, ciężkie zaburzenie czynności nerek, Cmax, CYP2J2, CYP3A4, czynnik Xa, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zakrzepica żył głębokich, zawiesina doustna, zmienność osobnicza, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Rywaroksaban (Mantreda) w dawkach 15 mg (tabletki powlekane pomarańczowe) oraz 20 mg (tabletki powlekane czerwone) wykazuje niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługę maszyn. Niemniej jednak, działania niepożądane takie jak zawroty głowy (występujące często) oraz omdlenia (występujące niezbyt często) mogą znacząco upośledzać zdolności psychomotoryczne pacjenta, zwiększając ryzyko wypadków. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o tych potencjalnych objawach oraz o konieczności zaprzestania prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku ich wystąpienia, niezależnie od stosowanej dawki rywaroksabanu.
W ramach odpowiedzialnej opieki medycznej, lekarz ma obowiązek edukacji pacjenta na temat charakteru i częstości działań niepożądanych oraz zalecić alternatywne środki transportu, jeśli objawy się pojawią. Ponadto, istotne jest odpowiednie udokumentowanie w historii choroby faktu poinformowania pacjenta o wpływie Mantredy na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co ma znaczenie zarówno z punktu widzenia dobrej praktyki medycznej, jak i aspektów formalno-prawnych. Takie postępowanie minimalizuje ryzyko zagrożeń dla pacjenta i osób trzecich podczas terapii rywaroksabanem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Mantreda 20 mg
-
Wskazania do stosowania
Rywaroksaban w postaci tabletek powlekanych Mantreda o dawkach 15 mg i 20 mg jest wskazany do leczenia i profilaktyki stanów zakrzepowo-zatorowych u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. U dorosłych stosuje się go w profilaktyce udaru mózgu i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków i czynnikami ryzyka (np. niewydolność serca, nadciśnienie, wiek >75 lat, cukrzyca, przebyty udar lub TIA), a także w leczeniu i profilaktyce nawrotów zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z hemodynamicznie niestabilną zatorowością płucną, zgodnie z zaleceniami Charakterystyki Produktu Leczniczego.
W populacji pediatrycznej dawkowanie rywaroksabanu jest uzależnione od masy ciała: dawka 15 mg jest przeznaczona dla dzieci i młodzieży o masie ciała 30-50 kg, natomiast dawka 20 mg dla pacjentów powyżej 50 kg, zawsze po co najmniej 5 dniach początkowego pozajelitowego leczenia przeciwzakrzepowego. Tabletki 15 mg są pomarańczowe, o średnicy około 7 mm, zawierają 125,4 mg laktozy jednowodnej, natomiast tabletki 20 mg są czerwone, o średnicy około 8 mm, zawierają 167,2 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Mantreda 20 mg
cukrzyca, laktoza jednowodna, leczenie przeciwzakrzepowe pozajelitowe, nadciśnienie tętnicze, nawrotowa ZŻG, niestabilność hemodynamiczna, nietolerancja laktozy, niezastawkowe migotanie przedsionków, przemijający atak niedokrwienny, rywaroksaban, stan zakrzepowo-zatorowy, TIA, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, ŻChZZ, ZP, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ZŻG