profilaktyka choroby zakrzepowo-zatorowej
Wskazanie

Profilaktyka choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) obejmuje działania mające na celu zapobieganie powstawaniu zakrzepów żylnych i zatorowości płucnej. Jest szczególnie istotna u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak unieruchomienie, zabiegi chirurgiczne (zwłaszcza ortopedyczne), nowotwory złośliwe, otyłość, wiek powyżej 60 lat, ciąża i połóg, a także u osób z trombofilią wrodzoną lub nabytą.

W farmakologicznej profilaktyce VTE stosuje się przede wszystkim heparyny drobnocząsteczkowe, takie jak Clexane (enoksaparyna), Fraxiparine (nadroparyna), Fragmin (dalteparyna) czy Zibor (bemiparyna). Alternatywnie można zastosować fondaparynuks (Arixtra) lub bezpośrednie doustne antykoagulanty: rywaroksaban (Xarelto), apiksaban (Eliquis), dabigatran (Pradaxa) czy edoksaban (Lixiana). W niektórych przypadkach stosuje się również heparynę niefrakcjonowaną (Heparinum WZF) lub antagonistów witaminy K, jak warfaryna (Warfin) i acenokumarol (Sintrom).

Niefarmakologiczne metody profilaktyki obejmują wczesne uruchamianie pacjentów, stosowanie pończoch o stopniowanym ucisku (pończochy przeciwzakrzepowe), przerywany ucisk pneumatyczny kończyn dolnych oraz odpowiednie nawodnienie. U pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem krwawienia, gdy metody farmakologiczne są przeciwwskazane, szczególnie ważne jest intensywne stosowanie metod mechanicznych.

Największe trudności w profilaktyce VTE związane są z identyfikacją pacjentów wysokiego ryzyka, indywidualizacją leczenia w zależności od czynników ryzyka krwawienia, ustaleniem optymalnego czasu rozpoczęcia i zakończenia profilaktyki, a także zapewnieniem odpowiedniej adherencji pacjentów do zaleceń, szczególnie po wypisie ze szpitala. Wyzwaniem pozostaje również bilansowanie ryzyka zakrzepowo-zatorowego z ryzykiem powikłań krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów z wielochorobowością i w podeszłym wieku.