przedawkowanie fenytoiny
Przedawkowanie fenytoiny to stan kliniczny wynikający z przyjęcia dawki leku przekraczającej zakres terapeutyczny, który wynosi zazwyczaj 10-20 µg/ml (40-80 µmol/l). Fenytoinę charakteryzuje wąski indeks terapeutyczny oraz farmakokinetyka nieliniowa (kinetyka zerowego rzędu), co zwiększa ryzyko przedawkowania nawet przy niewielkim zwiększeniu dawki.
Objawy przedawkowania fenytoiny obejmują oczopląs, ataksję, dyzartrię, zawroty głowy, podwójne widzenie, senność, nudności, wymioty oraz zaburzenia poznawcze. W ciężkich przypadkach może dojść do zaburzeń świadomości, śpiączki, depresji oddechowej, hipotensji i zaburzeń rytmu serca. Nasilenie objawów jest proporcjonalne do stężenia leku w surowicy.
Leczenie przedawkowania fenytoiny polega na odstawieniu leku, monitorowaniu parametrów życiowych, podtrzymywaniu funkcji układu krążenia i oddechowego oraz leczeniu objawowym. W ciężkich zatruciach może być konieczne zastosowanie hemodializy lub hemoperfuzji, choć ich skuteczność jest ograniczona z powodu wysokiego stopnia wiązania fenytoiny z białkami osocza (około 90%). Nie istnieje specyficzne antidotum.
Warto podkreślić, że pacjenci z niewydolnością wątroby, zaburzeniami funkcji nerek, osoby starsze oraz przyjmujące leki wchodzące w interakcje z fenytoiną (m.in. kwas walproinowy, amiodaron, flukonazol) są szczególnie narażeni na ryzyko przedawkowania. U tych chorych wskazane jest ścisłe monitorowanie stężenia leku w surowicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fenytoina – Przedawkowanie
Przedawkowanie fenytoiny, zarówno w postaci doustnej (Phenytoinum WZF), jak i parenteralnej (Phenytoin Hikma), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, mogące prowadzić do ciężkich powikłań neurologicznych, a nawet śmierci. Dawka śmiertelna u dorosłych wynosi około 2-5 g, przy czym stężenia toksyczne w surowicy zaczynają się od około 20 mg/l, manifestując się oczopląsem, a przy 30 mg/l pojawia się ataksja móżdżkowa. Objawy nasilają się wraz ze wzrostem stężenia, obejmując dyzartrię, letarg, śpiączkę, depresję oddechową i bezdech. Warto podkreślić dużą zmienność indywidualnej wrażliwości, gdyż niektóre osoby tolerują stężenia powyżej 50 mg/l bez objawów toksyczności. Śmierć najczęściej wynika z ośrodkowej depresji oddechu, niewydolności krążenia lub ich kombinacji.
ataksja móżdżkowa, bezdech, dawka śmiertelna, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, diplopia, dyzartria, fenytoina, hemodializa, hemoperfuzja z węglem aktywnym, hiperrefleksja, hipotensja, letarg, niewydolność krążenia, niewydolność krążeniowo-oddechowa, oczopląs, oddział intensywnej terapii, ośrodkowa depresja oddechu, płukanie żołądka, przedawkowanie fenytoiny, śpiączka, stężenie leku w osoczu, transfuzja wymienna, węgiel aktywowany, wymuszona diureza, zmiany degeneracyjne móżdżku - Leksykon leków
Przedawkowanie – Phenytoinum WZF 100 mg
Przedawkowanie fenytoiny, stosowanej w terapii padaczki, stanowi poważne zagrożenie dla życia, z dawką śmiertelną u dorosłych wynoszącą około 2-5 g. Toksyczność leku manifestuje się progresywnym zespołem objawów neurologicznych, począwszy od oczopląsu (stężenie ≥ 20 mg/l), ataksji (≥ 30 mg/l), zaburzeń mowy i letargu (≥ 40 mg/l), aż do ciężkich stanów takich jak śpiączka, hipotensja i depresja oddechowa przy znacznie podwyższonych stężeniach. Warto podkreślić, że stężenia powyżej 50 mg/l mogą nie zawsze korelować z objawami toksycznymi, co wskazuje na istotne różnice indywidualne w tolerancji fenytoiny. U dzieci dawka śmiertelna nie jest precyzyjnie określona, a przypadki całkowitego wyzdrowienia po dawkach 25-krotnie przekraczających terapeutyczne (stężenie > 100 mg/l) zostały odnotowane.
ataksja, bezdech, białka osocza, dawka lecznicza, dawka śmiertelna fenytoiny, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drożność dróg oddechowych, dyzartria, działanie toksyczne, hemodializa, hipotensja, letarg, mimowolne ruchy gałek ocznych, niewydolność krążeniowo-oddechowa, objawy neurologiczne, objawy neurotoksyczne, objawy toksyczne, oczopląs, odruch wymiotny, padaczka, płukanie żołądka, przedawkowanie fenytoiny, śpiączka, spowolnienie psychoruchowe, stężenie fenytoiny, stężenie leku w surowicy, transfuzja wymienna, wsparcie oddechowe, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia mowy, zaburzenia sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Phenytoin Hikma 50 mg/ml
Przedawkowanie fenytoiny, dostępnej w postaci roztworu do wstrzykiwań Phenytoin Hikma (50 mg/ml soli sodowej, co odpowiada 46 mg fenytoiny na 1 ml), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z dawką śmiertelną szacowaną na 2-5 g u dorosłych. Objawy zatrucia pojawiają się sekwencyjnie wraz ze wzrostem stężenia leku w osoczu i obejmują wczesne symptomy takie jak oczopląs, ataksja móżdżkowa i dyzartria, a także objawy dodatkowe: drżenie, hiperrefleksję, senność, bełkotliwą mowę, diplopię, nudności i wymioty. W ciężkich przypadkach obserwuje się śpiączkę, zanik odruchów źrenicznych, spadek ciśnienia tętniczego, ośrodkową depresję oddechu oraz niewydolność krążenia. Długotrwałym powikłaniem jest nieodwracalne uszkodzenie móżdżku prowadzące do trwałych deficytów neurologicznych.
ataksja móżdżkowa, całkowita wymiana osocza, dawka śmiertelna fenytoiny, deficyt neurologiczny, dializa otrzewnowa, diplopia, dyzartria, hemodializa, hemoperfuzja z węglem aktywnym, hiperrefleksja, monitorowanie stężenia fenytoiny, niewydolność krążenia, oczopląs, oddział intensywnej terapii, ośrodkowa depresja oddechu, płukanie żołądka, przedawkowanie fenytoiny, przetaczanie krwi, sól sodowa fenytoiny, spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, stężenie leku w osoczu, węgiel aktywowany, wymuszona diureza, zatrucie fenytoiną, zmiany degeneracyjne móżdżku