Przedawkowanie
Phenytoin Hikma 50 mg/ml

Przedawkowanie fenytoiny, dostępnej w postaci roztworu do wstrzykiwań Phenytoin Hikma (50 mg/ml soli sodowej, co odpowiada 46 mg fenytoiny na 1 ml), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z dawką śmiertelną szacowaną na 2-5 g u dorosłych. Objawy zatrucia pojawiają się sekwencyjnie wraz ze wzrostem stężenia leku w osoczu i obejmują wczesne symptomy takie jak oczopląs, ataksja móżdżkowa i dyzartria, a także objawy dodatkowe: drżenie, hiperrefleksję, senność, bełkotliwą mowę, diplopię, nudności i wymioty. W ciężkich przypadkach obserwuje się śpiączkę, zanik odruchów źrenicznych, spadek ciśnienia tętniczego, ośrodkową depresję oddechu oraz niewydolność krążenia. Długotrwałym powikłaniem jest nieodwracalne uszkodzenie móżdżku prowadzące do trwałych deficytów neurologicznych.

Przedawkowanie leku Phenytoin Hikma

Przedawkowanie fenytoiny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Phenytoin Hikma (50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawiera fenytoinę w postaci soli sodowej, przy czym każdy ml roztworu zawiera 50 mg soli sodowej fenytoiny, co odpowiada 46 mg fenytoiny. W przypadku jednej ampułki o pojemności 5 ml, pacjent otrzymuje 250 mg soli sodowej fenytoiny (230 mg fenytoiny). 1

Objawy przedawkowania

Objawy zatrucia fenytoiną mogą wystąpić przy różnych stężeniach leku w osoczu, co utrudnia ustalenie precyzyjnej toksycznej granicy stężenia. Należy pamiętać, że przedawkowanie fenytoiny charakteryzuje się sekwencyjnym pojawianiem się objawów, które nasilają się wraz ze wzrostem stężenia leku we krwi. 2

Dawka śmiertelna

Według danych klinicznych, szacowana przeciętna dawka śmiertelna fenytoiny przy jednorazowym podaniu wynosi 2-5 g dla osób dorosłych. Niestety, nie określono dawki śmiertelnej dla populacji pediatrycznej i młodzieży. 3

Istotną i alarmującą konsekwencją przedawkowania fenytoiny jest możliwość wystąpienia nieodwracalnych zmian degeneracyjnych w móżdżku, co prowadzi do trwałych deficytów neurologicznych. 4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania fenytoiny, kluczowe jest wdrożenie natychmiastowego leczenia. Protokół postępowania powinien obejmować płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania leku oraz monitorowanie parametrów życiowych pacjenta w warunkach oddziału intensywnej terapii. 5

Należy zauważyć, że metody eliminacji fenytoiny z organizmu takie jak hemodializa, wymuszona diureza czy dializa otrzewnowa charakteryzują się ograniczoną skutecznością w usuwaniu leku z organizmu. Również hemoperfuzja z węglem aktywnym, całkowita wymiana osocza i przetaczanie krwi nie mają wystarczającego potwierdzenia skuteczności w badaniach klinicznych. 6

W związku z powyższym, zaleca się prowadzenie intensywnego leczenia internistycznego bez stosowania szczególnych procedur detoksykacyjnych, z jednoczesnym monitorowaniem stężenia fenytoiny w osoczu pacjenta. 7

Objawy przedawkowania Opis Nasilenie/Etap zatrucia
Oczopląs Mimowolne, rytmiczne ruchy gałek ocznych Wczesny objaw
Ataksja móżdżkowa Zaburzenia koordynacji ruchowej Wczesny objaw
Dyzartria Zaburzenia artykulacji mowy Wczesny objaw
Drżenie Mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała Dodatkowy objaw
Hiperrefleksja Wzmożenie odruchów ścięgnistych Dodatkowy objaw
Senność Nadmierna potrzeba snu Dodatkowy objaw
Wyczerpanie Stan krańcowego zmęczenia fizycznego Dodatkowy objaw
Ospałość Spowolnienie reakcji psychoruchowych Dodatkowy objaw
Bełkotliwa mowa Niewyraźna, trudna do zrozumienia mowa Dodatkowy objaw
Diplopia (podwójne widzenie) Postrzeganie jednego obrazu jako dwóch oddzielnych Dodatkowy objaw
Zawroty głowy Uczucie wirowania lub braku równowagi Dodatkowy objaw
Nudności Uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej i potrzeba wymiotowania Dodatkowy objaw
Wymioty Gwałtowne opróżnianie żołądka Dodatkowy objaw
Śpiączka Stan głębokiej nieprzytomności Ciężkie zatrucie
Zanik odruchów źrenicznych Brak reakcji źrenic na światło Ciężkie zatrucie
Spadek ciśnienia tętniczego Hipotensja mogąca prowadzić do wstrząsu Ciężkie zatrucie
Ośrodkowa depresja oddechu Zahamowanie czynności oddechowej na poziomie ośrodkowego układu nerwowego Stan zagrażający życiu
Niewydolność krążenia Niezdolność układu krążenia do utrzymania homeostazy Stan zagrażający życiu
Degeneracyjne zmiany w móżdżku Nieodwracalne uszkodzenie tkanki móżdżku Powikłanie długotrwałe

Personel medyczny powinien być szczególnie wyczulony na wczesne objawy przedawkowania fenytoiny, które mogą wystąpić nawet przy nieznacznie podwyższonych stężeniach leku w osoczu. Szybka identyfikacja symptomów i wdrożenie odpowiedniego postępowania jest kluczowe dla pomyślnego rokowania. 8

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl