Przedawkowanie
Cytarabina Accord 20 mg/ml

Przedawkowanie cytarabiny stanowi poważne zagrożenie, szczególnie ze względu na brak swoistego antidotum. Toksyczność objawia się głównie mielosupresją prowadzącą do pancytopenii, neutropenii i trombocytopenii, co wymaga przetoczenia krwi pełnej lub koncentratu płytek oraz antybiotykoterapii w przypadku infekcji. Szczególnie niebezpieczne jest dożylne podanie 12 dawek po 4,5 g/m² powierzchni ciała w ciągu 1 godziny co 12 godzin, które może wywołać nieodwracalną toksyczność ośrodkowego układu nerwowego, prowadzącą do zaburzeń świadomości, drgawek, śpiączki i zgonu. W przypadku podania dokanałowego konieczne jest natychmiastowe zastąpienie roztworu cytarabiny roztworem izotonicznym w celu zmniejszenia stężenia leku w płynie mózgowo-rdzeniowym i ograniczenia neurotoksyczności.

Przedawkowanie cytarabiny

Przedawkowanie cytarabiny stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, które może skutkować stanami zagrażającymi życiu. Brak jest swoistego antidotum, które mogłoby bezpośrednio neutralizować działanie leku w organizmie. W przypadku wykrycia przedawkowania konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego.1

Toksyczność związana z przedawkowaniem

Toksyczność cytarabiny w przypadku przedawkowania objawia się w szczególności działaniem mielosupresyjnym, powodującym zahamowanie czynności szpiku kostnego. W takich przypadkach wymagane jest leczenie wspomagające, które obejmuje przetoczenie krwi pełnej lub koncentratu płytek krwi. W sytuacji rozwoju powikłań infekcyjnych związanych z neutropenią, wskazana jest antybiotykoterapia.2

Przedawkowanie dożylne

Szczególnie niebezpieczne jest przedawkowanie dożylne cytarabiny w dużych dawkach. Udokumentowano, że podanie dwunastu dawek po 4,5 g/m² powierzchni ciała, w podaniu dożylnym trwającym jedną godzinę co 12 godzin, prowadzi do nieodwracalnej toksyczności ośrodkowego układu nerwowego, która skutkuje zgonem pacjenta.3

Przedawkowanie dokanałowe

W przypadku przedawkowania przy podaniu dokanałowym, konieczne jest natychmiastowe działanie polegające na zastąpieniu roztworu cytarabiny roztworem izotonicznym. Ta procedura ma na celu zmniejszenie stężenia leku w płynie mózgowo-rdzeniowym i ograniczenie potencjalnych uszkodzeń układu nerwowego.4

Eliminacja leku z organizmu

W przypadkach ciężkiego przedawkowania cytarabiny można zastosować hemodializę jako metodę wspomagającą eliminację leku z organizmu. Ta technika pozwala na usunięcie cząsteczek cytarabiny z krwiobiegu, co może przyczynić się do zmniejszenia toksyczności.5

Objawy przedawkowania cytarabiny

Układ/narząd Objawy przedawkowania Dawka powodująca toksyczność Postępowanie
Ośrodkowy układ nerwowy Nieodwracalna toksyczność OUN, zaburzenia świadomości, drgawki, śpiączka, zgon 12 dawek po 4,5 g/m² pc. dożylnie w ciągu 1 godziny co 12 godzin Przerwanie terapii, leczenie objawowe, brak swoistego antidotum
Układ krwiotwórczy Ciężka mielosupresja, pancytopenia, neutropenia, trombocytopenia, anemia Nie określono dokładnej dawki progowej Przetoczenie krwi pełnej lub płytek krwi, antybiotykoterapia w przypadku infekcji
Podanie dokanałowe Neurotoksyczność, uszkodzenie OUN, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Nie określono dokładnej dawki progowej Natychmiastowe zastąpienie roztworu cytarabiny roztworem izotonicznym
Inne powikłania Możliwe powikłania wielonarządowe, hepatotoksyczność, nefrotoksyczność, zaburzenia metaboliczne Nie określono dokładnych dawek progowych Leczenie objawowe, hemodializa w celu eliminacji leku z organizmu

Należy podkreślić, że przy przedawkowaniu cytarabiny kluczowe znaczenie ma szybka identyfikacja problemu i natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania. Ze względu na brak swoistego antidotum, leczenie ma charakter wspomagający i objawowy, skupiając się przede wszystkim na przeciwdziałaniu skutkom zahamowania czynności szpiku kostnego oraz potencjalnej neurotoksyczności.6

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl