Właściwości farmakokinetyczne
Cytosar 20 mg/ml

Cytarabina, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań/infuzji Cytosar o stężeniu 20 mg/ml, charakteryzuje się szybkim metabolizmem głównie w wątrobie i nerkach poprzez dezaminację do arabinofuranozylouracylu. Po podaniu dożylnym jedynie 5,8% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 12-24 godzin, natomiast aż 90% dawki jest eliminowane jako metabolit dezaminacji. Farmakokinetyka leku cechuje się bardzo szybkim spadkiem stężenia w osoczu – u większości pacjentów stężenie cytarabiny staje się niemierzalne już po 15 minutach, a u niektórych nawet po 5 minutach od podania. Roztwór Cytosar ma pH 7,4 i osmolalność 250-350 mOsm/kg, co zapewnia stabilność i prawidłową dystrybucję leku po podaniu dożylnym.

Właściwości farmakokinetyczne cytarabiny

Cytarabina (w produkcie leczniczym Cytosar 20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej skuteczność terapeutyczną w leczeniu pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych tego leku cytostatycznego.1

Metabolizm cytarabiny

Głównym szlakiem metabolicznym cytarabiny jest proces dezaminacji, w wyniku którego powstaje arabinofuranozylouracyl. Reakcja ta zachodzi przede wszystkim w wątrobie oraz w nerkach. Proces metabolizmu cytarabiny przebiega niezwykle szybko, co potwierdzają badania farmakokinetyczne. Na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że wątroba stanowi główny narząd odpowiedzialny za metabolizm cytarabiny, z istotnym udziałem nerek w tym procesie.2

Eliminacja leku

Eliminacja cytarabiny z organizmu zachodzi głównie poprzez wydalanie produktów jej metabolizmu. Po podaniu dożylnym jedynie niewielka część podanej dawki (5,8%) jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem w okresie 12-24 godzin po podaniu. Dominującą drogą eliminacji jest wydalanie produktu dezaminacji – arabinofuranozylouracylu, który stanowi aż 90% wydalanych metabolitów cytarabiny.3

Stężenie we krwi i czas eliminacji

Charakterystyczną cechą farmakokinetyki cytarabiny jest bardzo szybki spadek stężenia leku we krwi po podaniu dożylnym. Po zastosowaniu pojedynczych dużych dawek dożylnych, stężenia cytarabiny we krwi u większości pacjentów spadają do poziomów niemierzalnych już w ciągu 15 minut od podania. U niektórych pacjentów obserwuje się jeszcze szybszą eliminację – lek może być niewykrywalny już po 5 minutach od wstrzyknięcia. Ten krótki okres półtrwania w osoczu ma istotne znaczenie kliniczne i wpływa na protokoły dawkowania leku.4

Postać farmaceutyczna a farmakokinetyka

Produkt Cytosar dostępny jest jako roztwór do wstrzykiwań/do infuzji o stężeniu 20 mg/ml. Jest to przezroczysty, bezbarwny lub lekko żółty roztwór wodny, wolny od widocznych cząsteczek, o pH 7,4 i osmolalności od 250 do 350 mOsm/kg. Parametry fizykochemiczne roztworu, takie jak pH i osmolalność, zostały dobrane w taki sposób, aby zapewnić optymalną stabilność cytarabiny oraz jej prawidłową dystrybucję w organizmie po podaniu dożylnym.5

Parametr farmakokinetyczny Wartość/charakterystyka
Główna droga metabolizmu Dezaminacja do arabinofuranozylouracylu
Główne narządy metabolizujące Wątroba i nerki
Wydalanie w postaci niezmienionej (mocz) 5,8% dawki (w ciągu 12-24 godzin)
Wydalanie w postaci metabolitów 90% dawki jako produkt dezaminacji
Czas do osiągnięcia stężenia niemierzalnego we krwi 15 minut (u większości pacjentów); 5 minut (u niektórych pacjentów)
Postać farmaceutyczna Roztwór do wstrzykiwań/do infuzji (20 mg/ml)
pH roztworu 7,4
Osmolalność roztworu 250-350 mOsm/kg

Właściwości farmakokinetyczne cytarabiny uzasadniają strategie terapeutyczne stosowane w praktyce klinicznej, w tym schematy dawkowania uwzględniające szybki metabolizm leku. Krótki okres półtrwania cytarabiny w osoczu, wynoszący zaledwie kilka do kilkunastu minut, uzasadnia stosowanie infuzji ciągłych lub powtarzanych w krótkich odstępach czasu w celu utrzymania efektywnego stężenia terapeutycznego leku.6

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl